Σπιρουλίνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σπιρουλίνα

Η σπιρουλίνα (Spirulina) είναι γένος (βρώσιμων) κυανοβακτηρίων. Γνωστότερα είδη είναι η Spirulina maxima (απαντά κυρίως σε Αφρική και Ευρώπη) και η Spirulina platensis (απαντά κυρίως στην Κεντρική και Νότια Αμερική). Παλαιότερα το γένος Spirulina ταυτιζόταν με το γένος Arthrospira, πρόσφατες μελέτες όμως δείχνουν ότι δεν έχουν στενούς δεσμούς και ότι το γένος Arthrospira είναι μονοφυλετική ομάδα.[1] Εναλλακτικά ονόματα που χρησιμοποιούνται γενικά για την σπιρουλίνα είναι Spirulina fusiformis; Spirulina maxima, Spirulina platensis.[2]

Βιολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σπιρουλίνα αποτελείται από πολλά κύτταρα, που σχηματίζουν αποικίες υπό μορφή νηματίων, τα οποία, τις περισσότερες φορές, είναι σπειροειδή, από όπου προέρχεται το όνομά της. Διαβιώνει και αναπτύσσεται σε ύδατα πλούσια σε ανθρακικά και όξινα ανθρακικά άλατα με αλκαλικό pH (μέχρι 11). Η έλικα είναι αριστερόστροφη και η γεωμετρία της επηρεάζεται από την θερμοκρασία και το pH.

Κάθε κύτταρο της σπιρουλίνα εμφανίζει την τυπική μορφολογία του προκαρυωτικού κυττάρου, στερούμενου σχηματισμένου πυρήνα και πλαστιδίων. Το κυτταρικό τοίχωμα αποτελείται από πεπτιδογλυκάνη και είναι αρκετά λεπτό (40 - 60 nm) και κατά Gram αρνητικό.

Η φωτοσυνθετική δραστηριότητα επιτελείται χάρη στις χρωστικές χλωροφύλλη και φυκοκυανίνη (φωτοδεσμευτική χρωστική κυανού χρώματος).[3].

Η σπιρουλίνα περιέχει περίπου 60% πρωτείνη. Η πρωτείνη της σπιρουλίνας περιέχει όλα τα αμινοξέα, αλλά σε μειωμένες ποσότητες από αυτές του αυγού, κρέατος και του γάλατος. H φαρμακευτική βιβλιοθήκη της ΗΠΑ ανέφερε πως η σπιρουλίνα δεν είναι καλύτερη πηγή πρωτεινών από το κρέας ή το γάλα, παρόλο που είναι 30 φορές πιο ακριβή ανά γραμμάριο. [4]

Η σπιρουλίνα παράγει θρεπτικές ουσίες με τη βοήθεια του ηλιακού φωτός και του διοξειδίου του άνθρακα της ατμόσφαιρας. Το κυανό χρώμα της οφείλεται στην φυκοκυανίνη, ενώ το πράσινο στην χλωροφύλλη. Περιέχει πρωτεΐνες (50 - 70%), λιπίδια (5 - 7%), σάκχαρα (15 - 25%), βιταμίνες (Β1, Β5 και Β6), ιχνοστοιχεία και μέταλλα. Επίσης περιέχει Σίδηρο, Βιταμίνη Ε, β-καροτένιο, αντιοξειδωτικά, λιπαρά οξέα και χλωροφύλλη.

Η σπιρουλίνα περιέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ο οργανισμός, όχι μόνο βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία. Αποτελεί πηγή βιοχημικού οργανικού σιδήρου και ως τροφή, δεν είναι καθόλου τοξική. Είναι 58 φορές πιο πλούσια σε σχέση με το ωμό σπανάκι και 28 φορές πιο πλούσια σε σχέση με το ήπαρ του ωμού βοδινού. Είναι, επίσης, πηγή βιταμίνης Ε. Είναι 3 φορές πιο πλούσια σε σύγκριση με το σπόρο του σιτάλευρου και η βιολογική της αξία είναι 49% μεγαλύτερη σε σχέση με εκείνη της συνθετικής βιταμίνης Ε. Περιέχει σε υψηλές ποσότητες και β-καροτίνη (προβιταμίνη Α) σε τέσσερις διαφορετικές μοριακές μορφές σε ένα φυσικά σχηματισμένο χημικό σύμπλεγμα, το οποίο είναι πολύ πιο εύκολα απορροφήσιμο από ότι το β-καροτένιο του μπρόκολου ή του καρότου. Είναι 25 φορές πλουσιότερη σε σχέση τα ωμά καρότα. Αντίθετα από την συνθετική βιταμίνη Α και εκείνη των ιχθυελαίων, το β-καροτένιο είναι μη τοξικό, ακόμη και σε μεγάλες ποσότητες.

Τα αντιοξειδωτικά είναι συστατικά τα οποία βοηθούν στην ελαχιστοποίηση των ζημιών, οι οποίες οφείλονται στην οξειδωτική δράση των τοξικών ελευθέρων ριζών. Περιέχει ένα ευρύ φάσμα όλων των γνωστών αντιοξειδωτικών παραγόντων, όπως βιταμίνες Β1 και Β6, τα μεταλλικά στοιχεία ψευδάργυρος, μαγγάνιο, και χαλκός, το αμινοξύ μεθειονίνη και τα αντιοξειδωτικά συστατικά β-καροτένιο, βιταμίνη Ε και το ιχνοστοιχείο σελήνιο.

Περιέχει, επίσης, γ-λινολεΐκό οξύ (<31Α). Τα έλαιά της είναι 3 φορές πιο πλούσια σε <3Ι_Α σε σύγκριση με το έλαιο του νυχτολούλουδου. Από όλες τις φυτικές πηγές ΟΙΑ μόνο η σπιρουλίνα το παρέχει σε αυτή τη μορφή. Είναι, επίσης, πλούσια σε χλωροφύλλη, πολλές φορές πιο πλούσια από ότι τα αγροστώδη, ενώ παράλληλα είναι ιδιαίτερα πλούσια σε πλήρεις και υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεΐνες.

Βιταμίνη Β12[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σπιρουλίνα δεν θεωρείται αξιόπιστη πηγή της βιταμίνης Β12. Η σπιρουλίνα περιέχει κατά κύριο λόγο ανάλογα της Β12, τα οποία είναι αδρανή στον άνθρωπο. Οι εταιρείες που παράγουν και πωλούν σπιρουλίνα έχουν ισχυριστεί ότι είναι μια καλή πηγή Β12, βάσει αδημοσίευτων αναλύσεων, όμως οι ισχυρισμοί τους δεν είναι αποδεκτοί από ανεξάρτητους επιστημονικούς οργανισμούς. Η Αμερικανικής Διαιτητική Εταιρεία και Διαιτολόγοι του Καναδά, σε έγγραφο θέσεων για χορτοφαγική διατροφή, δηλώνουν πως η σπιρουλίνα δεν μπορεί να οριστεί ως μια αξιόπιστη πηγή ενεργής βιταμίνη B12. Η ιατρική βιβλιογραφία συνιστά, ομοίως, ότι η σπιρουλίνα είναι ακατάλληλη ως πηγή Β12. [5]

Καλλιέργεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σήμερα παράγεται με καλλιέργεια στη Νιγρίτα του νομού Σερρών, αφού προηγήθηκε μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου σχετικά με την επιλογή καταλληλότητας του τόπου.

Πηγές, Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Arthrospira maxima CS-328, DOE Joint Genome Institute
  2. University of Maryland Medical Center
  3. Avigad Vonshak, Spirulina Platensis (Arthrospira): Physiology, Cell-biology, and Biotechnology, CRC Press, 1997, ISBN 0748406743, 9780748406746
  4. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/923.html
  5. ADA position