Σομπέκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
s b k
I3
ή
I4
Σομπέκ σε ιερογλυφικά
Σομπέκ (Ναός του Κομ Όμπο)

Γιος της αρχαίας θεάς της σοφίας Νηίθ ο κροκόδειλος θεός Σομπέκ ήταν περισσότερο δημοφιλής στη νεκρόπολη της Αρσινόης, εξ ου και ο τίτλος του Κύριος του Φαγιούμ. Ήταν θεός της γονιμότητας στο αιγυπτιακό πάνθεο, είτε αυτή αφορούσε τη δύναμη της ανθρώπινης αναπαραγωγής είτε τα γεννήματα της γης. Καθώς μάλιστα η ευφορία της γης εξαρτάτο άμεσα από τις πλημμύρες του Νείλου που έβριθε κροκοδείλων. Στην εποχή του Μέσου Βασιλείου ήταν ο θεός προστάτης των Φαραώ. Όταν οι Φαραώ της 12ης δυναστείας άρχισαν να κτίζουν στο Φαγιούμ, ευνόησαν τη λατρεία του, πρακτική που συνεχίστηκε και στη 13η δυναστεία και πολλοί ελάμβαναν τον τίτλο Σομπέκ χοτέπ, που σημαίνει ο Σομπέκ είναι ελεήμων ή πρόσθεταν το όνομά του στο δικό τους όπως η Σομπέκ νεφέρου ή Νεφρουσομπέκ.


Από τον Νείλο εξαρτάτο η επιτυχία του εμπορίου, όπως και η αλιεία, γεγονός που συνδέει τον Σομπέκ με τα ύδατα, αν και φαίνεται πως ήταν τετράπτυχη θεότητα. Συνδεόταν με τον πύρινο Ρα, τον αέρινο Σου, τον χθόνιο Γκεμπ και τον υδάτινο Όσιρι. Αναπαρίσταται ενίοτε να φέρει ηλιακό δίσκο και κέρατα όμοια με εκείνα του Άμμωνα Ρα και στη θρησκευτική ιστορία της αρχαίας Αιγύπτου είναι επίσης γνωστός ως Σεμπέκ, Σεμπέκ-Ρα, Σομπκ, Σούχος (ελλ.), Σόμπκι και Σοκνόπαις (ελλ.).

Στην αιγυπτιακή Βίβλο των Νεκρών υπονοείται ότι η εγγύτητα του Σομπέκ προς τον Ώρο είναι δυνατόν να ανιχνευθεί στη συμμετοχή του θεού στη γέννηση του Ώρου, καθώς ήταν εκείνος που κάλεσε την Ίσιδα και την Νέφθυ να βοηθήσουν στην προστασία του νεκρού. Ήταν ο θεός που αναδυόταν από τα Σκοτεινά Ύδατα και σε ορισμένες σέκτες θεωρείτο ο δημιουργός του κόσμου. Κέντρο της λατρείας του κατά την αρχαιότητα ήταν ο μοναδικός στο είδος του δίδυμος ναός του Κομ Όμπο, περίπου 45 χλμ Βόρεια του Ασσουάν, χωρισμένος σε δύο όμοια ιερά αφιερωμένα στον Σομπέκ και τον πολεμικό θεό Οράς. Η ιερή λίμνη του ναού του Σομπέκ στο Φαγιούμ φαίνεται πως ήταν η κατοικία μεγάλου αριθμού κροκοδείλων. Ο Στράβων αναφέρει ότι έφεραν κοσμήματα και τρέφονταν από τους ιερείς του ναού. Μετά τον θάνατό τους μομμιοποιούνταν και θάβονταν προς τιμήν του Σομπέκ.

Η παρουσία του στα Κείμενα των Πυραμίδων και την Αιγυπτιακή Βίβλο των Νεκρών υποδεικνύει ότι ήταν αρχαία θεότητα, η λατρεία της οποίας διήρκεσε έως τους ρωμαϊκούς χρόνους.