Ιωάννης Αυρίσπας

Ο Ιωάννης Αυρίσπας (1369-1460) υπήρξε Έλληνας λόγιος του 14ου και 15ου αιώνα. Με τις διάφορες και πλούσιες συλλογές βιβλίων Ελλήνων συγγραφέων αναδείχτηκε ευεργέτης του Ελληνισμού και σωτήρας πολλών θησαυρών της Ελληνικής φιλολογίας.

Βιογραφία

Γεννήθηκε στο Νέητο της Σικελίας. Τα πρώτα σαράντα χρόνια της ζωής του είναι άγνωστα. Δεν ξέρουμε ούτε πότε ήλθε στην Κωνσταντινούπολη, ούτε που σπούδασε τα ελληνικά. Ξέρουμε όμως ότι στην πατρίδα του υπήρξε μελωδός, ότι το 1417 στην Πίζα πούλησε ένα χειρόγραφο του Θουκυδίδη, και ότι αργότερα έγινε γνωστός ως ικανός ποιητής. Περιόδευσε στην Πελοπόννησο και στα νησιά και απόκτησε μεγάλη βιβλιοθήκη Ελλήνων συγγραφέων, την οποία μετέφερε στην Κωνσταντινούπολη. Ο αυτοκράτωρ Μανουήλ του δώρισε το 1424 μερικούς τόμους του Ξενοφώντα και του Προκοπίου. Επέστρεψε στην Βενετία με 238 τόμους χειρογράφων, τους οποίους προόριζε για την Φλωρεντία, όμως λόγω του πολέμου και του λοιμού δεν κατάφερε να πάει εκεί. Αφού πέρασε ο λοιμός έφτασε στην Φλωρεντία με πολλά κιβώτια βιβλίων με την ελπίδα να πετύχει μια αξιοπρεπή θέση και σχολή. Για την πλούσια συλλογή βιβλίων του φημολογείτο ως ο «Κροίσος των βιβλίων». Είχε όμως και φήμη άρπαγα, διότι δανείζονταν βιβλία για να τα αντιγράψει, αλλά μετά δεν τα επέστρεφε, ενώ αργότερα διέδιδε ότι του τα είχαν παραχωρήσει οι πρώην κάτοχοί τους. Αντίθετα ο ίδιος δεν δάνειζε τα βιβλία του ποτέ, ούτε και στους φίλους του. Μετοίκησε στην Φλωρεντία το 1424 και διορίστηκε διδάσκαλος με δημόσια δαπάνη. Δεν έμεινε πολύ στην θέση αυτή, αφού το 1428 τον συναντάμε στην Φερράρα, όπου βρήκε λαμπρή υποδοχή από τον δούκα Niccoli ως έξοχος ποιητής. Αποφάσισε να γίνει ιερέας (1431-1435) επίτροπος της αγίας Μαρίας, και με την εύνοια του βασιλιά Αλφόνσου έλαβε την Αββατεία του αγίου Φιλίππου του μεγάλου το 1449 και του αγίου Φιλίππου Ροκκαδίου. Έζησε στην ευμάρεια και χλιδή. Πήγε στην Ρώμη και επί Πάπα Ευγενίου έγινε γραμματέας του και πήγε με αποστολή σητν Ισπανία το 1438 για να συγκροτήσει νέα βιβλιοθήκη. Ο Πάπας για να τον ευχαριστήσει του χάρισε δύο Αββατεία στην Σικελία και άφθονα χρήματα προς αποκατάσταση των δύο θυγατέρων του και του γιου του. Επέστρεψε και πάλι στην Ρώμη και κατέληξε στην Φερράρα, όπου πέθανε σε ηλικία ενενήντα ετών.

Συγγράμματα

Ως ποιητής διέπρεψε και έλαβε στέφανο δάφνης στην Ρώμη για μια συλλογή επτά ελεγειακών ποιημάτων. Έγραψε πολλές επιστολές σε ύφος τερπνό και γλαφυρό. Μετέφρασε επίσης μερικά συγγράμματα από τα Ελληνικά στα Λατινικά.

Πηγές

• Μαργαρίτης Δήμιτσας (1829-1903) (1900). Ο Ελληνισμός και η διάδοσις αυτού εις την Ιταλίαν και την λοιπήν Ευρώπην κατά τον μέσον αιώνα : Η προ αυτής πνευματική κατάστασις της Ευρώπης και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας : Η αναγέννησις των γραμμάτων και οι συντελεσταί αυτής φυγάδες λόγιοι Έλληνες : Μετά 5 εικόνων προτεταγμένων και παραρτήματος επιτεταγμένου. Εν Αθήναις: Εκ του Τυπογραφείου των Βιβλιεμπορικών Καταστημάτων Αποστολοπούλου. http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/b/2/f/metadata-141-0000318.tkl. Ανακτήθηκε την 20 Ιανουαρίου 2012.