Ιχθύς Ιπτάμενος

Ιχθύς Ιπτάμενος
πατήστε για μεγαλύτερη εικόνα
Συντομογραφία	Vol
Λατινικό όνομα	Volans
Γενική	Volantis
Έκταση	141,4 τετ. μοίρες (0,343 %) Κατάταξη 76ος
Αριθμός άστρων (μέγεθος ≤ 6,5)	31
Πλήρως ορατός σε γεωγραφικά πλάτη μεταξύ 14°N - 90°S

Ιχθύς Ιπτάμενος (Λατινικά: Volans, συντομογραφία: Vol) είναι αστερισμός που σημειώθηκε πρώτη φορά το 1603, από τους Keyser και Houtman στην Ουρανομετρία τους, και είναι ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς που θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση. Είναι νότιος αστερισμός αόρατος από την Ελλάδα. Συνορεύει με τους αστερισμούς Τρόπιδα, Οκρίβαντα, Δοράδα, Τράπεζα και Χαμαιλεόντα. Η αρχική λατινική και διεθνής ονομασία ήταν Piscis Volans, δηλαδή το ιπτάμενο ψάρι, το χελιδονόψαρο. Οι Ροδόλφειοι Πίνακες ωστόσο τον ονομάζουν Passer (σπουργίτι), και ως τέτοιος μεταφράσθηκε στην Κίνα (Fe Yu). Ο Ιούλιος Σίλερ και ο Καίσιος συνδύασαν τους αστέρες της Δοράδος με εκείνους του Ιπταμένου Ιχθύος και σχημάτισαν τη μορφή του Άβελ από τη Γένεση. Κατά μία καταμέτρηση, ο Ιπτάμενος Ιχθύς έχει 46 αστέρες ορατούς με γυμνό μάτι.

Οι φωτεινότεροι αστέρες

Επειδή όλοι οι αστέρες του Ιπταμένου Ιχθύος είναι αμυδροί, τετάρτου μεγέθους και κάτω, και ο αστερισμός πολύ νότιος, κανένας τους δεν έχει δικό του ιδιαίτερο όνομα.

• Ο α (άλφα) Ιπταμένου Ιχθύος, με φαινόμενο μέγεθος 4,00, δεν είναι ο φωτεινότερος των αστέρων του αστερισμού. Ο φασματικός τύπος του είναι A2-3 IV με ισχυρές γραμμές μετάλλων στο φάσμα του.
• Ο β Ιπταμένου Ιχθύος έχει φασματικό τύπο K1 III και φαινόμενο μέγεθος 3,77.
• Ο γ είναι διπλός αστέρας, με μέλη που έχουν φαιν.μεγέθη 3,78 (ο γ²) & 5,7 (ο γ¹), φασμ.τύπους K0 III & F2 V, και απέχουν μεταξύ τους λιγότερο από 14 δευτερόλεπτα της μοίρας.
• Ο δ έχει φαιν.μέγεθος 3,98 και φασμ.τύπο F6 II.
• Ο ζ έχει φαιν.μέγεθος 3,95 και φασμ.τύπο K0 III.

Αξιοσημείωτα στον αστερισμό

• Ο μεταβλητός αστέρας UZ Vol έχει φαιν.μέγεθος που κυμαίνεται από 9,3 ως 10,1 και φασμ.τύπο G8 III.

• Ευρισκόμενος σε μία κατεύθυνση λίγο έξω από το γαλαξιακό επίπεδο, ο αστερισμός αυτός έχει αρκετούς αλλά μακρινούς και αμυδρούς γαλαξίες. Οι εντυπωσιακότεροι και φωτεινότεροι είναι το ζεύγος NGC 2442 / 2443, ραβδωτοί σπειροειδείς στο κέντρο του αστερισμού, με φαινόμενο μέγεθος 10,4 και 11,2. Το διαταραγμένο σχήμα τους οφείλεται στο ότι αλληλεπιδρούν βαρυτικά μεταξύ τους.