Ιουλία Λιβίλλα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Ιουλία Λιβίλλα σε μουσείο του Βερολίνου

Η Ιουλία Λιβίλλα (Λέσβος, 18Βεντοτένε, τέλη του 41 ή αρχές του 42, λατ. IVLIA•LIVILLA[1] ή IVLIA•GERMANICI•CAESARIS•FILIA[2][3][4] ή LIVILLA•GERMANICI•CAESARIS•FILIA[5]) ήταν το μικρότερο παιδί του Γερμανικού και της Αγριππίνας της Πρεσβύτερης και αδερφή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Καλιγούλα.

Βιογραφικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Λιβίλλα ήταν η νεαρότερη εγγονή του Οκταβιανού Αύγουστου, ανιψιά και υιοθετημένη εγγονή του αυτοκράτορα Τιβέριου, αδερφή του αυτοκράτορα Καλιγούλα, ανιψιά του αυτοκράτορα Κλαύδιου και μέσω της αδερφής της Αγριππίνας της Νεότερης θεία του αυτοκράτορα Νέρωνα. Στις περισσότερες αρχαίες λογοτεχινκές αναφορές και σε νομίσματα ονομάζεται απλά Ιούλια. Ενδέχεται να διέγραψε το επώνυμό της μετά την καταδίκη της μνήμης (damnatio memoriae) της θείας της Λιβίλλας (Ιουλίας Κλαύδιας) (αδερφής του Γερμανικού και του Κλαύδιου) από την οποία και πήρε το όνομά της. Παρ’ όλα αυτά, στην επιτάφια επιγραφή της αναφέρεται ξεκάθαρα το όνομα «Λιβίλλα, κόρη του Γερμανικού», πράγμα που σημαίνει ότι όσο ζούσε την αποκαλούσαν είτε Ιουλία είτε Λιβίλλα[5].

Η Λιβίλλα μαζί με τις αδερφές της Δρουσίλλα και Αγριππίνα σε κέρματα της εποχής

Γεννήθηκε στη Λέσβο κατά τη διάρκεια της περιοδίας των γονιών της στην Ανατολική Μεσόγειο καθ’ οδόν προς τη στρατιωτική βάση του Γερμανικού στη Συρία. Ο Τιβέριος του είχε αναθέσει τη στρατιωτική διοίκηση όλης της περιοχής ανατολικά της Αδριατικής Θάλασσας. Μετά τον αναπάντεχο θάνατο του πατέρα της στην Αντιόχεια στις 10 Οκτωβρίου του 19, η Λιβίλλα επέστρεψε, μωρό ακόμα, με τον αδερφό της Καλιγούλα και τη μητέρα της στη Ρώμη.
Η Λιβίλλα μεγάλωσε στο σπιτικό της προ-γιαγιάς της Λιβίας Δρουσίλλας και αργότερα υπό την προστασία της γιαγιάς της Αντονίας της Νεότερης. Αρραβωνιάστηκε για πρώτη φορά τον μακρινό ξαδερφό της Κουινκτίλιο Βάρο, γιό του Πούμπλιου Κουινκτίλιου Βάρου και της Κλαύδιας Πούλχρας (η τελευταία ήταν εγγονή της Οκτάβιας της Νεότερης, αδερφής του Αυγούστου) [6]. Μετά την δίωξη του Κουινκτίλιου για προδοσία (majestas) [7] το 27, ο γάμος ακυρώθηκε. Το 33 παντρεύηκε τον Μάρκο Βινίκιο με καταγωγή από μια μικρή πόλη έξω από τη Ρώμη. Η οικογένειά του ήταν έφιπποι ιππότες και ο πατέρας και ο παππούς του υπήρξαν ύπατοι (consul). Ο άντρας της ήταν μαλακός στο χαρακτήρα και δεινός ομιλητής. Ο Βινίκιος έγινε ύπατος το 30, κομμισάριος το 37 (κατ’ εντολή του Τιβέριου) και ανθύπατος της Ασίας το 38/39. Σύμφωνα με μια επιγραφή, η Λιβίλλα μάλλον συνόδεψε τον άντρα της στην Ασία όσο αυτός ήταν ανθύπατος[8].
Στα πρώτα χρόνια της εξουσίας του Καλιγούλα, η Λιβίλλα μαζί με τις αδερφές της Αγριππίνα τη Νεότερη και Δρουσίλλα έλαβαν μεγάλες τιμές και ασυνήθηστα προνόμια, όπως το να κάθονται στις επάνω εξέδρες των σταδίων κατά τη διάρκεια αγώνων. Το όνομα της Λιβίλλας ανεφέρετο επίσης στον όρκο πίστης υπέρ του αυτοκράτορα και σε πολλά νομίσματα της εποχής[9][10]. Φαίνεται πως έζησε έξαλλη ζωή κοντά στον Καλιγούλα και, κατά τον Σουητώνιο, συμμετείχε με την Αγριππίνα ακόμα και σε ερωτικές περιπτύξεις του Καλιγούλα με άντρες. Οι αρχαίοι συγγραφείς περιγράφουν ακόμα και αιμομικτικές σχέσεις των δυο κοριτσιών με τον αδερφό τους. Το 39, η Λιβίλλα και η Αγριππίνα προσπάθησαν ανεπιτυχώς να ρίξουν τον Καλιγούλα και να τον αντικαταστήσουν με τον Μάρκο Αιμίλιο Λέπιδο (χήρος από τη Δρουσίλλα και εραστής των κοριτσιών). Η Λιβίλλα και η Αργιππίνα εξορίστηκαν στα Νησιά Ποντίνε (μάλλον σε χωριστά νησιά). Μετά τον θάνατο του Καλιγούλα, της τέταρτης γυναίκας του Μιλόνιας Καισόνιας και της κόρης τους Ιουλίας Δρουσίλλας, επέστρεψε από την εξορία με διαταγές του νέου αυτοκράτορα Κλαύδιου. Λίγο αργότερα, το 41, συγκρούστηκε με τη Βαλέρια Μεσσαλίνα (τρίτη σύζυγο του Κλαύδιου) και κατηγορήθηκε από τον Κλαύδιο πως είχε σχέσεις με τον Σένεκα τον Νεότερο. Εξορίστηκαν και οι δυο τους, με τη Λιβίλλα να στέλνεται πιθανότατα στο Βεντοτένε[11]. Παρά τους υπαινιγμούς των αρχαίων ιστορικών ότι εσωτερικά θέματα ήταν αυτά που σφράγισαν την τύχη της, μάλλον υπήρχαν σημαντικές πολιτικές σκοπιμότητες. Στα τέλη το 41 ή στις αρχές του 42, ο Κλαύδιος διέταξε τη θανάτωσή της δια της ασιτίας χωρίς δίκη και με αστήρικτες κατηγορίες. Τα λείψανά της επεστράφησαν στη Ρώμη, στο Μαυσωλείο του Αυγούστου, πιθανότατα μόλις η Αργιππίνα έγινε αυτοκράτειρα[11].
Η επιτάφια πλάκα της αναφέρει: «Εδώ κείτεται η Λιβίλλα, κόρη του Γερμανικού» (Livilla Germanici Caesaris Filia Hic Esta Est) [5].
Ένα πολύτιμο βάζο που στεκόταν δίπλα της λέγεται πως περιείχε τις στάχτες της[12].

Παραπομπές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Groag Ε., A. Stein, L. Petersen (edd.), Prosopographia Imperii Romani saeculi I, II et III (PIR), Berlin, 1933 - I 674
  2. CIL,6,3998
  3. CIL,6,10563
  4. CIL,6,4362
  5. 5,0 5,1 5,2 CIL,6,891
  6. Elder Seneca, Controversiae, 1.3.10
  7. Smith, Dictionary of Greek and Roman Antiquities, 1870, σελ.724 http://www.ancientlibrary.com/smith-dgra/0731.html
  8. Raepsaet-Charlier, Prosopographie des femmes de l'ordre sénatorial, p. 380
  9. Suetonius, Vita Caligulae, 15.3
  10. Barrett, Agrippina, pp. 52-53
  11. 11,0 11,1 Barrett, Agrippina, p. 82
  12. Massi, Compendious, p. 45

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Groag Ε., A. Stein, L. Petersen - e.a. (edd.), Prosopographia Imperii Romani saeculi I, II et III, Berlin, 1933 -
  • Raepsaet-Charlier M.-Th., Prosopographie des femmes de l'ordre sénatorial (Ier-IIe siècles), 2 vol., Louvain, 1987, 633 ff.
  • Barrett, Anthony A., Agrippina: Sex, Power and Politics in the Early Roman Empire. Yale University Press, New Haven, 1996.
  • Levick, Barbara, Claudius. Yale University Press, New Haven, 1990.
  • Massi, Ercole G., Compendious description of the museums of ancient sculpture Greek and roman in the Vatican palace. Printing Establishment Morin, Rome, 1882.
  • Rose, Charles Brian, Dynastic Commemoration and Imperial Portraiture in the Julio-Claudian Period. Cambridge, 1997.
  • Wood, Susan, Diva Drusilla Panthea and the Sisters of Caligula, American Journal of Archaeology, Vol. 99, No. 3. (Jul., 1995), pp. 457–482.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Livilla (sister of Caligula) της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).