Λιβίλλα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η Κλαυδία Λιβία Ιουλία (περ. 13 π.Χ.31, λατ. LIVIA•IVLIA[1]), γνωστή ως Λιβίλλα (δηλαδή «μικρή Λιβία») ήταν η μοναχοκόρη του Νέρωνα Κλαύδιου Δρούσου και της Αντωνίας της Νεότερης. Παντρεύτηκε δυο φορές υποψήφιους αυτοκράτορες της Δυναστείας των Ιουλίων-Κλαυδίων, πρώτα τον εγγονό του Αύγουστου Γάιο Καίσαρα (πεθ. 4) και αργότερα τον γιο του Τιβέριου, τον Δρούσο Ιούλιο Καίσαρα. Φαίνεται πως βοήθησε τον εραστή της Σηιανό να δηλητηριάσει τον άντρα της και πέθανε λίγο μετά την πτώση του Σηιανού το 31.

Γάμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πιθανή μορφή της Λιβίλλας καθώς, λόγω της καταδίκης της μνήμης της, όλα τα αγάλματά της καταστράφηκαν

Η Λιβίλλα παντρεύτηκε δύο φορές, την πρώτη φορά το 2 π.Χ. τον Γάιο Καίσαρα, εγγονό και διάδοχο του Αυγούστου. Ουσιαστικά, ο Αύγουστος την είχε επιλέξει ως γυναίκα του επόμενου αυτοκράτορα. Ο μεγαλοπρεπής γάμος έδωσε στη Λιβίλλα μεγάλες προσδοκίες για το μέλλον της σε βάρος των φιλοδοξιών της εγγονής του Αυγούστου Αγριππίνας της Πρεσβύτερης και της Ιουλίας της Νεότερης. Όμως ο Γάιος πέθανε το 4 αναστέλλοντας τα σχέδια του Αυγούστου και της Λιβίλλας. Τον ίδιο χρόνο η Λιβίλλα παντρεύτηκε τον ξαδερφό της Δρούσο Ιούλιο Καίσαρα, γιο του Τιβέριου. Όταν ο Τιβέριος διαδέχτηκε τον Αύγουστο το 14, η Λιβίλλα ήταν και πάλι σύζυγος ενός πιθανού διαδόχου. Το ζευγάρι απέκτησε τρία παιδιά, το 5 μ.Χ. την Ιουλία Δρούση Καίσαρις, και το 19 μ.Χ. τα δίδυμα αγόρια Γερμανικό Γέμελλο (πεθ. 23) και Τιβέριο Γέμελλο.

Η θέση της στην οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τον Τάκιτο, η Λιβίλλα ήταν εκπληκτικά όμορφη γυναίκα, αν και γενικά αδέξια ως παιδί[2]. Φαίνεται πως είχε την εκτίμηση του θείου και πεθερού της Τιβέριου, και της γιαγιάς της Λιβίας Δρουσίλλας [3]. Ο Τάκιτος αναφέρει πως ζήλευε την κουνιάδα της Αγριππίνα την Πρεσβύτερη (γυναίκα του αδερφού της Γερμανικού) με την οποία συγκρινόταν δυσμενώς[4]. Όντως, η Αγριππίνα ήταν περισσότερο επιτυχής στην ανατροφή διαδόχων (ήταν μητέρα του αυτοκράτορα Καλιγούλα και της Αγριππίνας της Νεότερης) αλλά και πιο δημοφιλής. Ο Σουητώνιος λέει πως αντιπαθούσε τον αδερφό της Κλαύδιο και ότι όταν άκουσε ότι αυτός θα γινόταν αυτοκράτορας, εκδήλωσε δημόσια τη θλίψη της για την τύχη που θα περίμενε τον ρωμαϊκό λάο σ’αυτό το ενδεχόμενο[5].

Σχέση με τον Σηιανό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Λιβίλλα είχε σχέση με τον πραιτωριανό Λεύκιο Αίλιο Σηιανό ενδεχομένως και πριν από τη γέννηση των διδύμων της. Αργότερα, αρκετοί (συμπεριλαμβανομένου του Τιβέριου) πίστευαν ότι πατέρας των διδύμων ήταν ο ίδιος ο Σηιανός. Ο Δρούσος, που ήταν ο νέος διάδοχος μετά το θάνατο του Γερμανικού το 23, πέθανε την ίδια χρονιά, αφού πρώτα επιτέθηκε στον Σηιανό κατά τη διάρκεια μις διαμάχης μεταξύ τους. Σύμφωνα με τον Τάκιτο, τον Σουητώνιο και τον Δίωνα Κάσσιο, ο Σηιανός είχε δηλητηριάσει τον Δρούσο, όχι μόνο επειδή φοβόταν την οργή του επερχόμενου αυτοκράτορα, αλλά επίσης διότι στόχευε στο ανώτατο αξίωμα ο ίδιος με συνεργό τη Λιβίλλα. Αν όντως ο Δρούσος δηλητηριαστηκε, ο θάνατός του δεν θεωρήθηκε ύποπτος εκείνη την εποχή. Ο Σηιανός στη συνέχεια θέλησε να παντρευτεί τη χήρα Λιβίλλα. Το 25 ο Τιβέριος αρνήθηκε κάτι τέτοιο, αλλά υποχώρησε έξι χρόνια μετά, το 31. Σχεδόν ταυτόχρονα ο αυτοκράτορας έλαβε γνώση των σχεδίων για την ανατροπή του από τον Σηιανό, μέσω της κουνιάδας του Αντωνίας της Νεότερης. Ο Τιβέριος τον κατήγγειλε μπροστά στη Σύγκλητο, τον συνέλαβε και τον έσυρε στη φυλακή ώσπου να τον εκτελέσει. Ακολούθησε η σφαγή ολόκληρης της οικογένειας του Σηιανού, ακόμα και των παιδιών του.

Κατηγορίες και θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με το που άκουσε για τον θάνατο των παιδιών της, η πρώην γυναίκα του Σηιανού, η Απικάτα, αυτοκτόνησε. Πριν το θάνατό της, έστειλε γράμμα στον Τιβέριο κατηγορώντας τον Σηιανό και τη Λιβίλλα ότι είχαν δηλητηριάσει τον Δρούσο. Ο οινοχόος του Δρούσου και ο γιατρός της Λιβίλλας (ο Εύδημος) ομολόγησαν τις κατηγορίες της Απικάτας ύστερα από βασανιστήρια. Η Λιβίλλα πέθανε λίγο αργότερα είτε εκτελούμενη είτε αυτοκτονώντας. Για το περιστατικό αυτό ο Δίων Κάσσιος αναφέρει ότι ο Τιβέριος παρέδωσε τη Λιβίλλα στη μάνα της, την Αντωνία τη Νεότερη, που την κλείδωσε σε ένα δωμάτιο ώσπου να πεθάνει από την πείνα[6]. Στις αρχές του 32 η Σύγκλητος πρότεινε ψήφισμα κατά της μνήμης και των αγαλμάτων της (damnatio memoriae) [7]. Μετά το θάνατό της κατηγορήθηκε για μοιχεία με τον Εύδημο[8] και με τον συγκλητικό και ποιητή Μάμερκο Αιμίλιο Σκαύρο [9]. Λόγω της επίσημης διαγραφής της μνήμης της, δεν έχουμε μπορέσει ακόμα και σήμερα να ταυτοποιήσουμε το πρόσωπό της. Η μορφή του αγάλματος δεξιά (έχουν βρεθεί αρκετά αντίγραφά του) φαίνεται πως ήταν αυτή της Λιβίλλας, καθώς η κόμη της είναι χαρακτηριστική της τιβεριανής εποχής, ενώ το πρόσωπό της μοιάζει πολύ με αυτό της μητέρας της, Αντωνίας της Νεότερης[10].

Παραπομπές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Groag Ε, A. Stein, L. Petersen - e.a. (edd.), Prosopographia Imperii Romani saeculi I, II et III (PIR'), Berlin, 1933 - L 303
  2. Tacitus, Annals, 4.3
  3. Annelise Freisenbruch, Caesars' wives: Sex, Power and Politics in the Roman Empire. Free Press, New York, 2010, p. 90.
  4. Tacitus, Annals, 2.43
  5. Suetonius, Vita Claudii, 2.2.
  6. Dio Cassius, 58.11.7
  7. Tacitus, Annals 6.2
  8. Pliny Natural History 29.20.
  9. Tacitus, Annales 6.29. Dio Cassius 58.24.5
  10. figure 10
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Livilla (sister of Claudius) της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).