Θωρηκτό

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Το Θωρηκτό (Θ/Κ) (αγγλικά: ironclad, για τα πρώτα και battleship, BB, για τα μεταγενέστερα) είναι (σχετικά) μεγάλο θωρακισμένο πολεμικό πλοίο, που ο κύριος οπλισμός του αποτελείται από βαρέα πυροβόλα, μεγάλου διαμετρήματος. Κατά τη διάρκεια του τέλους του 19ου αιώνα και (μέχρι) τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, το θωρηκτό ήταν ο ισχυρότερος τύπος πολεμικού πλοίου, και μια μοίρα θωρηκτών ήταν ζωτική για κάθε κρατική οντότητα που επιθυμούσε να ελεγχει τις θάλασσες. Ο όρος θωρηκτό έγινε τυπικός στα τέλη της δεκαετίας του 1880, για να περιγράψει έναν τύπο γενικά θωρακισμένου πολεμικού (ironclad)[1]. Κομβικό σημείο στην εξέλιξη των θωρηκτών θεωρήθηκε η καθέλκυση του Βρετανικού θωρηκτού HMS Dreadnought, σε βαθμό που τα θωρηκτά που ήταν παλαιότερης σχεδίασης ή μικρότερα από αυτό να ονομάζονται pre-dreadnoughts, ενώ όσα ήταν νεώτερης σχεδίασης ή τουλάχιστον ίδιου μεγέθους με αυτό να αναφέρονται γενικά ως dreadnoughts. Τα θωρηκτά, στην εποχή τους, ήταν σύμβολα της ναυτικής κυριαρχίας και ισχύος, παίζοντας μεγάλο ρόλο στη διπλωματία και την πολεμική στρατηγική[2]. Μια παγκόσμια κούρσα κατασκευής ή και προμήθειας θωρηκτών άρχησε (κυρίως) στην Ευρώπη, μετά από τη δημοσίευση το 1890 του The Influence of Sea Power upon History, 1660–1783. από τον Alfred Thayer Mahan[3]. Αυτή η κούρσα ναυτικών εξοπλισμών (αρχικά) κορυφώθηκε με την αποφασιστική Ναυμαχία της Τσουσίμα (1905)[4][5], το αποτέλεσμα της οποίας επηρέασε σημαντικά τη σχεδίαση του HMS Dreadnought[6][7]. Η καθέλκυση του HMS Dreadnought το 1906 πυροδότησε μια νέα κούρσα ναυτικών εξοπλισμών, που ευρύτατα θεωρήθηκε μια από τις έμμεσες αιτίες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου[8]. Οι Ναυτικές Συνθήκες των δεκαετιών 1920 και 1930 περιόρησαν τον αριθμό των θωρηκτό, αλλά η ανάπτυξη τεχνικών καινοτομιών στη σχεδίασή τους συνεχίστηκε. Τόσο οι δυνάμεις των Συμμάχων, όσο και οι αντίστοιχες του Άξονα ανέπτυξαν μεγάλο αριθμό θωρηκτών κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η πραγματική πολεμική αξία των θωρηκτών αμφισβητήθηκε, ακόμη και κατά την περίοδο της κυριαρχίας τους[9]. Παρόλους τους τεράστιους πόρους που δαπανήθηκαν στην ανάπτυξη των θωρηκτών, τα τελευταία ήταν αυξανόμενα ευάλωτα σε πολύ μικρότερα και φθηνότερα όπλα, όπως τις τορπίλλες, τις θαλάσσιες νάρκες, τα αεροσκάφη και τελικά τα κατευθυνόμενα βλήματα[10]. Το αυξανόμενο εύρος απόστασης των ναυτικών αναμετρήσεων οδήγησε στην αντικατάσταση του θωρηκτού από το αεροπλανοφόρο ως κυρίαρχο τύπο πολεμικού τύπου, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Στην τελευταία κλάση θωρηκτών ανήκε το HMS Vanguard, που καθελκύστηκε το 1944. Μερικά θωρηκτά διατηρήθηκαν και κατά διαστήματα ανακλήθηκαν σε χρήση (μόνο) από τις ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και μέχρι το 2000, αλλά και πάλι μόνο σε ρόλο υποστήριξης (συνήθως) αποβάσεων με ναυτικά πυρά.

Το εκτόπισμα των θωρηκτών αρχικά ήταν 5000 τόνοι και έφθασε μέχρι και τους 72.800 τόνους (Γιαμάτο). Σήμερα έχει εκλείψει.

Τα Θωρηκτά του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού είναι:

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Stoll, J. Steaming in the Dark?, Journal of Conflict Resolution Vol. 36 No. 2, June 1992.
  2. Sondhaus, L. Naval Warfare 1815–1914, ISBN 0-415-21478-5.
  3. Herwig pp. 35, 41, 42.
  4. Mahan 1890/Dover 1987 pp. 2, 3.
  5. Preston (1982) p. 24.
  6. Breyer p. 115.
  7. Massie (1991) p. 471.
  8. Sondhaus 2004, p. 207.
  9. O'Connell, Robert J. (1993). Sacred vessels: the cult of the battleship and the rise of the U.S. Navy. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. ISBN 0-19-508006-8.[page needed]
  10. Lenton, H. T.: Krigsfartyg efter 1860
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Battleship της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).