Ερνστ Τρελτς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Έρνστ Τρέλτς ( γερμ: Ernst Troeltsch ) ήταν Γερμανός θεολόγος, φιλόσοφος και συγγραφέας προτεσταντικού δόγματος. Γεννήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου του 1865 και απεβίωσε την 1η Φεβρουαρίου του 1923. Θεωρείται ως ο βασικός εκπρόσωπος της θρησκειο - ιστορικής σχολής[1] ενώ με την αμφισβήτηση του ισχυρισμού της Εκκλησίας ότι κατέχει την απόλυτη αλήθεια άσκησε μεγάλη επίδραση στους νεότερους θεολόγους της εποχής του.

Ο Ερνστ Τρελτς

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τρέλτς, γεννήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 1865 στο Χάουνστέττεν της Σουηβίας το οποίο βρίσκεται κοντά στο Άουγκσμπουργκ. Ήταν το μεγαλύτερο παιδί της επταμελούς οικογένειάς του και ο πατέρας του ήταν γιατρός. Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο γυμνάσιο του Άουγκσμπουργκ γράφτηκε το 1884 στο Πανεπιστήμιο του Έρλανγκεν σπουδάζοντας λουθηρανική θεολογία[2]. Έπειτα από ένα χρόνο και εμφανώς ενοχλημένος από το συντηρητικό χαρακτήρα που κυριαρχούσε στον θεολογικό κλάδο του πανεπιστημίου, μετεγγράφεται στο πανεπιστήμιο του Βερολίνου και από εκεί στο Γκαίτινγκεν έχοντας το ίδιο κύριο αντικείμενο σπουδών. Από το 1881 και μετά δίδαξε σε αρκετά γερμανικά πανεπιστήμια: αρχικά στο Γκαίτινγκεν ως υφηγητής, στη Βόννη ως έκτακτος καθηγητής, στη Χαϊδελβέργη ως τακτικός καθηγητής και αργότερα στο Βερολίνο.

Κατά τα 21 έτη παραμονής του στη Χαϊδελβέργη εξέδωσε το 1902 το έργο του Θεμελειώδη προβλήματα της Ηθικής και μα σειρά από άρθρα που πραγματεύονταν την ανάπτυξη των χριστιανικών εκκλησιών. Το 1915 αποφασίζει να στραφεί από την ορθόδοξη θεολογία στην φιλοσοφία της θρησκείας και αναλαμβάνει την έδρα Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, την οποία και κράτησε μέχρι τον θάνατό του το 1923. Μεταξύ του 1919 και του 1921 διετέλεσε γραμματέας στο Γερμανικό Υπουργείο Πολιτισμού[3].

Παντρεύτηκε το 1901 και απέκτησε το 1913 ένα γιο[4].

Κοινωνιολόγος της θρησκείας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Έρνστ Τρελτς μελέτησε την κοινωνική φιλοσοφία του Χριστιανισμού και ειδικότερα του Προτεσταντισμού.[5] Θεωρείται ως ένας από τους θεμελιωτές της κοινωνιολογίας της θρησκείας βασισμένος σε μια κοινωνιολογία του χριστιανισμού. Η έντονη ενασχόλησή του με τον ιστορισμό (Historismus) προκάλεσε τον χαρακτηρισμό του ως Φιλοσόφου της ιστορίας, και ταυτόχρονα ξεπερνά διλήμματα τύπου: θεολογία-θρησκειολογία Ο Τρελτς, είδε τη σχέση θρησκείας και κοινωνίας με το μάτι του θεολόγου κι όχι μόνο του οικονομολόγου. Αν ο Μαξ Βέμπερ βλέπει τους δύο πόλους θρησκεία και κοινωνία να ταυτίζονται, και ο μαρξισμός τη θρησκεία ως εποικοδόμημα της κοινωνίας, ο Τρελς υπερβαίνει την όποια μεταξύ τους διάσταση.[6] Ο Τρελτς είναι ο κατεξοχήν εκπρόσωπος της θρησκειοϊστορικής σχολής της κοινωνιολογίας και της ιστορικης θεώρησης της θρησκείας.[7]

O Τρελτς διακρίνει τρεις μορφές του Χριστιανικού φαινομένου: την Εκκλησία, τη θρησκευτική μερίδα ή Σέκτα, και το μυστικισμό. Πρόκειται για τρεις ιδεότυπους με βάσει τις ιστορικές εμπειρίες του Καθολικισμού και του Προτεσταντισμού. Ο Τρελτς δεν φαίνεται να ασχολήθηκε με την μελέτη της Ορθόδοξης Εκκλησίας και δεν γνωρίζουμε σε πια έκταση μπορεί να εφαρμοστούν οι παρατηρήσεις του κι εκεί[8]. Σύμφωνα με τον Τρελτς

    «Εκκλησία είναι ένας θεσμός στον οποίο έχει δοθεί η χάρη και η σωτηρία σαν αποτέλεσμα της Λύτρωσης του ανθρώπου. Είναι σε θέση να δεχθεί τις μάζες και να προσαρμοστεί στις συνθήκες του κόσμου γιατί, ως ένα σημείο, μπορεί να αγνοεί την ανάγκη της υποκειμενικής αγιότητας προς όφελος των αντικειμενικών θησαυρών της χάρης και της λύτρωσης. Η θρησκευτική μερίδα ή σέκτα είναι μια εκούσια κοινωνία που τη συνθέτουν χριστιανοί με αυστηρές και καθορισμένες πεποιθήσεις, που τους συνδέει μεταξύ τους το γεγονός ότι έχουν όλοι τους την εμπειρία της νέας γέννησης.Οι πιστοί αυτοί ζουν ξέχωρα από τον κόσμο , σε μικρές ομάδες, δίδουν έμφαση στο νόμο μάλλον παρά στη χάρη, και δημιουργούν, σε ποικίλους βαθμούς τη χριστιανική τάξη που βασίζεται στην αγάπη μέσα στον ιδιαίτερο κύκλο τους. Όλα αυτά γίνονται σαν προπαρασκευή και σε αναμονή της έλευσης της βασιλείας του Θεού. Ο μυστικισμός σημαίνει ότι ο κόσμος των ιδεών, που κρυσταλλώθηκε σε τυπικά τελετουργικά και δόγματα, μετατρέπεται σε μια καθαρά προσωπική και εσωτερική εμπειρία. Αυτό οδηγεί στο σχηματισμό ομάδων σε καθαρά προσωπική βάση, χωρίς μόνιμες μορφές , ου τείνουν να εξασθενίσουν τη σημασία των λατρευτικών μορφών του δόγματος και του ιστορικού στοιχείου [9]    

Αυτές οι έννοιες έχουν γίνει από τότε κεντρικής σημασίας για την κοινωνιολογική μελέτη των θρησκειών.[10]

Επιδράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έχουν αναφερθεί ως επιδρώντες επί της σκέψεως του Τρελτς οι: Γκέοργκ Ζίμελ, Τένις, Κάρολος Μαρξ, Καντ, Ντίλτεϋ, Σλάιερμάχερ και ο Μαξ Βέμπερ, αλλά και οι Αλβέρτος Ρίτσλ, R. H. Lotze, Lagerde, η ιστορικοθρησκευτική έρευνα,, το νεοϊδεαλιστικό κίνημα, και η υπερλογική φιλοσοφία της ζωής.[11]

Απήχηση του έργου του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου και στην εκεί θεολογική σχολή λειτουργεί ερευνητικό κέντρο με αντικείμενο τη μελέτη της σκέψης και την έκδοση του έργου του Τρελτς.[12]

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Grundprobleme der του Ethik, 1902(Θεμελιώδη προβλήματα της Ηθικής)
  • Die Soziallehren der christlichen Kirchen und Gruppen,2 Vols. Tübingen: J.C.B. Mohr (Paul Siebeck). 1912 (Η κοινωνική διδασκαλία των Χριστιανικών Εκκλησίων)
  • Der Historismus und seine Probleme, Tübingen:J.C.B. Mohr (Paul Siebeck). 1922(Ιστορισμός και τα προβλήματά του)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Αποστόλου Β. Νικολαΐδη, Κοινωνιολογία της Θρησκείας, εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα 2007, σελ 48
  2. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος - Λαρούς - Μπριτάννικά, τόμος 58, 1993, σελ 52
  3. Απόστολος Νικολαΐδης, Κοινωνιολογία των αιρέσεων- Από την αίρεση στην εκκλησία και από την Εκκλησία στις αιρέσεις και στο μυστικισμό - Σπουδή στον Ernst Troeltsch και το σύγχρονο αιρετισμό, Γρηγόρης, Αθήνα, 2009, σελ 19
  4. [1]
  5. Δημήτρης Τσαούσης, Χρηστικό λεξικό κοινωνιολογίας, εκδ.Gutenberg, Αθήνα, 1989, σελ.376
  6. Απόστολος Νικολαΐδης, Κοινωνιολογία των αιρέσεων. Από την αίρεση στην εκκλησία και από την Εκκλησία στις αιρέσεις και στο μυστικισμό. Σπουδή στον Ernst Troeltsch και το σύγχρονο αιρετισμό., εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2009,σελ.22-23
  7. Απόστολος Νικολαΐδης, Κοινωνιολογία των αιρέσεων. Από την αίρεση στην εκκλησία και από την Εκκλησία στις αιρέσεις και στο μυστικισμό. Σπουδή στον Ernst Troeltsch και το σύγχρονο αιρετισμό., εκδ. Γρηγόρης, Αθήνα, 2009,σελ 24
  8. Δημήτρης Τσαούσης,, Η κοινωνία του ανθρώπου. Εισαγωγή στην κοινωνιολογία, εκδ. Gutenberg, Αθήνα, 1981, σελ 535
  9. Δημήτρης Τσαούσης,, Η κοινωνία του ανθρώπου. Εισαγωγή στην κοινωνιολογία, εκδ.Gutenberg, Αθήνα, 1981, σελ.535-536
  10. Encyclopedia of Religion and Society[2]
  11. A.Hasenfauss, «Ernst Troeltsch», Μεγάλη Παιδαγωγική Εγκυκλοπαίδεια, εκδ.Ελληνικά Γράμματα, τομ.5 (1968), σελ.395
  12. Ernst Troeltsch Research Centre[3]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • A.Hasenfauss, «Ernst Troeltsch», Μεγάλη Παιδαγωγική Εγκυκλοπαίδεια, εκδ.Ελληνικά Γράμματα, τομ.5 (1968), σελ.395
  • Απόστολος Νικολαΐδης, Κοινωνιολογία των αρέσεων. Από την αίρεση στην εκκλησία και από την Εκκλησία στις αιρέσεις και στο μυστικισμό. Σπουδή στον Ernst Troeltsch και το σύγχρονο αιρετισμό., εκδ.Γρηγόρης, Αθήνα, 2009,σελ.19-24
  • Δημήτρης Τσαούσης, Χρηστικό λεξικό κοινωνιολογίας, εκδ.Gutenberg, Αθήνα, 1989, σελ.376
  • Δημήτρης Τσαούσης,, Η κοινωνία του ανθρώπου. Εισαγωγή στην κοινωνιολογία, εκδ.Gutenberg, Αθήνα, 1981, σελ.535-537
  • britannica[4]
  • Encyclopedia of Religion and Society[5]
  • Ernst Troeltsch Research Centre[6]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βασίλης Φίλιας, Κοινωνιολογία του Πολιτισμού, Δεύτερος τόμος, εκδ.Παπαζήσης, Αθήνα, 2001, σελ.219-246

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • DEMOSTHENES SAVRAMIS,«Anfang und Ausbau der Religionssoziologie (Ernst Troeltsch-Max Weber)» , ΘΕΟΛΟΓΙΑ, ΝΒ', Τεύχος 1,(1981), σελ. 63-74[7]