Επαναστατική Οργάνωση 17 Νοέμβρη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η σημαία και τα σύμβολα της δράσης της 17 Νοέμβρη

Η "Επαναστατική Οργάνωση 17 Νοέμβρη" ή 17Ν ήταν τρομοκρατική οργάνωση[1][2][3][4] που έδρασε στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1975 - 2002. Η δράση της περιελάμβανε δολοφονίες, βομβιστικές επιθέσεις, αρπαγές οπλισμού και σημαντικό αριθμό ληστειών και προκάλεσε το θάνατο 23 Ελλήνων και ξένων πολιτικών, στρατιωτικών, αστυνομικών, διπλωματών, οικονομικών παραγόντων και πολιτών. Η δράση της σταμάτησε το 2002, όταν συνελήφθη βαριά τραυματισμένος ο Σάββας Ξηρός έπειτα από πρόωρη έκρηξη του αυτοσχέδιου εκρηκτικού μηχανισμού που τοποθετούσε στα εκδοτήρια ακτοπλοϊκής εταιρίας στον Πειραιά. Με βάση τον νόμο "για την προστασία του πολίτη από αξιόποινες πράξεις εγκληματικών οργανώσεων" (N.2928/2001), δεκατέσσερεις κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν ως μέλη της οργάνωσης σε ποινές που κυμάνθηκαν από ισόβια μέχρι 8 χρόνια.

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορία της Ε.Ο. 17Ν [Επεξεργασία]

Η Ε.Ο. 17Ν πήρε το όνομά της από την 17η Νοεμβρίου, ημέρα που γιορτάζεται στην Ελλάδα η εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973. Αυτοπροσδιορίστηκε ως μαρξιστική και αντιιμπεριαλιστική, ενώ οι προκηρύξεις της είχαν έντονο αντιαμερικανικό χαρακτήρα. Κατά τα τελευταία χρόνια δράσης της αποκαλύφθηκε ότι είχε προβεί σε σειρά ληστειών τραπεζών με μεγάλη λεία, με σκοπό την ανεύρεση χρημάτων για την χρηματοδότηση των επιθέσεών της.

Η "17 Νοέμβρη" ξεκίνησε την δράση της την νύχτα της 23 Δεκεμβρίου 1975 με τη δολοφονία του «σταθμάρχη» της CIA στην Αθήνα, Pίτσαρντ Γουέλς, έξω από το σπίτι του στο Ψυχικό. Είχε 27 χρόνια δράσης με δολοφονικές επιθέσεις που προκάλεσαν 23 νεκρούς και πολλούς τραυματίες, πολυάριθμες εκρήξεις βομβών, εκτοξεύσεις ρουκετών και ληστείες τραπεζών, και αποστολή προκηρύξεων με τις πολιτικές της θέσεις σε εφημερίδες μετά από κάθε ενέργεια. Τα κείμενα της συνήθως τα απέστελνε προς δημοσίευση στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία. Η εφημερίδα Το Ποντίκι υπήρξε επίσης παραλήπτης προκηρύξεων της οργάνωσης. Στις 8 Ιουνίου 2000 μέλη της Ε.Ο. 17Ν δολοφόνησαν τον Βρετανό στρατιωτικό ακόλουθο Στήβεν Σόντερς. Στα τέλη του Ιουνίου του 2002 μετά τον τραυματισμό, από πρόωρη έκρηξη μιας βόμβας, του μέλους της οργάνωσης Σάββα Ξηρού και την σύλληψη του από το Λιμενικό Σώμα στο λιμάνι του Πειραιά, η Ελληνική Αστυνομία κατάφερε να ανακαλύψει το οπλοστάσιο και να συλλάβει τα περισσότερα από τα μέλη της οργάνωσης.

Δράση της οργάνωσης [Επεξεργασία]

1970 [Επεξεργασία]

1980 [Επεξεργασία]

  • 1 Μαρτίου 1988 - Ψυχικό - Λεωφ. Κηφισίας - δολοφονία Αλέξανδρου Αθανασιάδη
  • 10 Ιανουαρίου 1989 - Ζωγράφου, πυροβολείται στα πόδια ο εισαγγελέας Κωνσταντίνος Ανδρουλιδάκης που πεθαίνει στο νοσοκομείο λίγες μέρες αργότερα.
  • 18 Ιανουαρίου 1989 - Χαλάνδρι, πυροβολείται στα πόδια ο αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Π. Ταρασουλέας.
  • 22 Φεβρουαρίου 1989 - Αθήνα, εκρήξεις σε τρία πολυτελή διαμερίσματα πολιτών (που ήταν προς ενοικίαση).
  • 24 Δεκεμβρίου 1989 - Συκούριο Λάρισας, επιδρομή στο στρατόπεδο Συκουρίου, αρπαγή όπλων, 60 ρουκετών, χειροβομβίδων και σφαιρών.

1990 [Επεξεργασία]

  • 16 Δεκεμβρίου 1990 - Κολωνάκι, οδός Βασιλίσσης Σοφίας, εκτόξευση δυο ρουκετών στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Β. Σοφίας.
  • 25 Ιανουαρίου 1991 - Αθήνα, έκρηξη στα υποκαταστήματα της τράπεζας Citibank στο Χαλάνδρι, και την Αγία Παρασκευή, στην τράπεζα Barclay's στο Μαρούσι και στο γραφείο του Γάλλου στρατιωτικού ακολούθου.
  • 28 Ιανουαρίου 1991 - Πανεπιστημίου, ρουκέτα στην American Express.
  • 29 Ιανουαρίου 1991 - Αμπελόκηποι. Λεωφόρος Κηφισίας, ρουκέτα κατά της εταιρίας BP.
  • 10 Μαρτίου 1991 - Αθήνα, περιοχή Ακροπόλεως, μπαράζ βομβιστικών επιθέσεων σε τουριστικά λεωφορεία.
  • 12 Μαρτίου 1991 - Γλυφάδα, νεκρός ο Αμερικανός στρατιώτης Ρόναλτ Στιούαρτ (Ronald O. Stewart) σε βομβιστική επίθεση.
  • 20 Νοεμβρίου 1991 - Σεπόλια, συμπλοκή μελών της 17Ν με αστυνομικούς.
  • 8 Δεκεμβρίου 1991 - Αμπελόκηποι, δυο ρουκέτες στη Βιοχάλκο.
  • 23 Μαρτίου 1992 - Αμπελόκηποι, οδός Λουίζης Ριανκούρ, η αστυνομία έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με μέλη της 17Ν την ώρα που έκαναν πρόβα επίθεσης.
  • 28 Νοεμβρίου 1992 - Νέα Φιλαδέλφεια, ρουκέτα κατά του ΔΟΥ Φιλαδέλφειας.
  • 3 Δεκεμβρίου 1992 - Μαρούσι, έκρηξη στη ΔΟΥ Αμαρουσίου.
  • 12 Φεβρουαρίου 1993 - Μοσχάτο, έκρηξη στη ΔΟΥ Μοσχάτου.
  • 23 Φεβρουαρίου 1993 - Χαλάνδρι, έκρηξη στη ΔΟΥ Χαλανδρίου.
  • 3 Μαρτίου 1993 - Περιστέρι, έκρηξη στη Β' ΔΟΥ Περιστερίου.
  • 9 Μαρτίου 1993 - Πετρούπολη, έκρηξη στη ΔΟΥ Πετρούπολης.
  • 26 Μαρτίου 1993 - Αθήνα, μπαράζ εκρήξεων σε αυτοκίνητα πολιτών.
  • 2 Απριλίου 1993 - Αθήνα, μπαράζ εκρήξεων σε αυτοκίνητα πολιτών.
  • 3 Φεβρουαρίου 1998 - Αθήνα, εκρήξεις βομβών σε δυο υποκαταστήματα McDonald's.
  • 19 Φεβρουαρίου 1998 - Αθήνα, εκρήξεις σε αντιπροσωπείες αυτοκινήτων.
  • 9 Δεκεμβρίου 1998 - Αμπελόκηποι, έκρηξη στην Εθνική Τράπεζα στη Λ. Αλεξάνδρας.
  • 7 Απριλίου 1998 - Κυψέλη, ρουκέτα στο υποκατάστημα της Citibank.
  • 31 Μαρτίου 1999 - Εξάρχεια, ρουκέτα κατά των γραφείων του ΠΑΣΟΚ στην Χ. Τρικούπη.
  • 3 Απριλίου 1999 - Γαλάτσι, ρουκέτα κατά των γραφείων του ΠΑΣΟΚ.
  • 16 Μαΐου 1999 - Χαλάνδρι, ρουκέτα στο σπίτι του Γερμανού πρέσβη Άλμπερτ Κούνα.

2000 [Επεξεργασία]

  • 8 Ιουνίου 2000 - Ψυχικό, δολοφονείται ο Βρετανός στρατιωτικός ακόλουθος Στίβεν Σόντερς.[1]

Η δίκη της 17 Νοέμβρη [Επεξεργασία]

Οι κατηγορούμενοι ως μέλη της "17 Νοέμβρη" δικάστηκαν το 2003 σε μια πολύμηνη δίκη που προξένησε το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης. Δικάστηκαν ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων.

Η παραπομπή τους σε δίκη ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου προκάλεσε δημόσιες συζητήσεις για τη συνταγματικότητα της, καθώς το Σύνταγμα στο άρθρο 97 παρ. 1 προβλέπει ότι τα πολιτικά εγκλήματα δικάζονται μόνο από Μεικτά Ορκωτά Δικαστήρια, που αποτελούνται από τρεις τακτικούς δικαστές και τέσσερις ενόρκους. Ανέκυψε σχετικά το ερώτημα κατά πόσο τα εγκλήματα της ΕΟ 17Ν ήταν πολιτικά. Υποστηρίχθηκαν σχετικά δύο κυρίως απόψεις. Η μία απέρριπτε το χαρακτηρισμό των εγκλημάτων της Οργάνωσης ως πολιτικών με το επιχείρημα ότι εγκλήματα κατά του δημοκρατικού πολιτεύματος δεν είναι πολιτικά και ότι η σχετική διάταξη του Συντάγματος σκοπό έχει να προστατεύσει αυτούς που αντιστέκονται σε δικτατορικά καθεστώτα. Η δεύτερη άποψη τασσόταν με το χαρακτηρισμό των εγκλημάτων ως πολιτικών με το επιχείρημα ότι το Σύνταγμα δε διακρίνει κατά ποιου πολιτεύματος στρέφονται τα εγκλήματα αλλά μόνο αν κίνητρό τους είναι η πολιτική ιδεολογία, αφού δεν ορίζει ευνοϊκή μεταχείριση γι' αυτά παρά μόνο την εκδίκασή τους από ενόρκους.

Τελικά το δικαστήριο δέχθηκε ότι τα εγκλήματα δεν είναι πολιτικά και ότι ορθώς παραπέμφθηκαν σε δίκη ενώπιόν του οι κατηγορούμενοι ως μέλη της 17Ν. Στη σχετική παρεμπίπτουσα απόφασή του δέχθηκε "ως πολιτικό έγκλημα εκείνο που απευθύνεται αμέσως κατά της πολιτείας και τείνει στην ανατροπή ή αλλοίωση της καθεστηκυίας τάξης που υπάρχει σύμφωνα με το ισχύον πολίτευμα. Κάθε άλλο έγκλημα δεν υπάγεται στην έννοια του πολιτικού εγκλήματος, έστω κι αν τελέστηκε από το δράστη με αφορμή τα πολιτικά του φρονήματα." Οι συλληφθέντες κατηγορούνταν για τη διάπραξη σωρείας εγκλημάτων, μεταξύ άλλων και σύστασης, συμμορίας, κατοχής εκρηκτικών υλών, ανθρωποκτονιών, ληστειών κ.λπ., τα οποία κατά την κρίση του δικαστηρίου δεν έτειναν στην ανατροπή του πολιτεύματος[6]. Οι περισσότεροι καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης και βρίσκονται στις φυλακές Κορυδαλλού.

Το Δεκέμβριο του 2005 άρχισε στο Πενταμελές Εφετείο η δίκη σε δεύτερο βαθμό των μελών της οργάνωσης, η οποία ολοκληρώθηκε ενάμισι χρόνο και 250 συνεδριάσεις μετά, στις 14 Μαΐου 2007. Η απόφαση μείωσε ελαφρά -αν και όχι ουσιαστικά- τις πρωτόδικες ποινές των κατηγορουμένων. Δυο από τους κατηγορούμενους, ο Θωμάς Σερίφης και ο Σωτήρης Κονδύλης αποφυλακίστηκαν έχοντας συμπληρώσει τον προβλεπόμενο χρόνο κάθειρξης για την υποβολή αίτησης αποφυλάκισης.[7]

Οι ποινές [Επεξεργασία]

Οι ποινές που αποδόθηκαν είναι οι εξής:

  • Αλέξανδρος Γιωτόπουλος:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 21 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή (ηθικός αυτουργός) σε 19 δολοφονίες, ληστείες, εκρήξεις, συμμετοχή στη 17Ν.
    • Εφετειακή απόφαση: 17 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για ηθική αυτουργία σε 17 δολοφονίες, εκρήξεις, ληστείες και συμμετοχή στη 17Ν
  • Δημήτρης Κουφοντίνας:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 13 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε 11 δολοφονίες, ληστείες, εκρήξεις και συμμετοχή στη 17Ν.
    • Εφετειακή απόφαση: 11 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε 11 δολοφονίες, εκρήξεις, ληστείες και συμμετοχή στη 17Ν.
  • Χριστόδουλος Ξηρός:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 10 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε 8 δολοφονίες, ληστείες, εκρήξεις και συμμετοχή στη 17Ν.
    • Εφετειακή απόφαση: 6 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε 6 δολοφονίες, εκρήξεις, ληστείες και συμμετοχή στην οργάνωση.
  • Σάββας Ξηρός:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 6 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε 5 δολοφονίες, ληστείες, εκρήξεις και συμμετοχή στη 17Ν.
    • Εφετειακή απόφαση: 5 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε 5 δολοφονίες, ληστείες, εκρήξεις και συμμετοχή στην οργάνωση.
  • Βασίλης Τζωρτζάτος:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 3 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε 5 δολοφονίες, εκρήξεις ληστείες και συμμετοχή σε 4 δολοφονίες, εκρήξεις, ληστείες και συμμετοχή στην οργάνωση.
    • Εφετειακή απόφαση:4 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε 4 δολοφονίες, ληστείες, εκρήξεις και συμμετοχή στην οργάνωση.
  • Βασίλης Ξηρός:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 25 χρόνια κάθειρξη για συνέργεια σε ανθρωποκτονία, ληστείες, έκρηξη και συμμετοχή στην οργάνωση.
    • Εφετειακή απόφαση: 25 χρόνια κάθειρξη για απλή συνέργεια σε δολοφονία, συμμετοχή σε ληστείες, έκρηξη και συμμετοχή στην οργάνωση.
  • Ηρακλής Κωστάρης:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 1 φορά ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή στη δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη, ληστεία και συμμετοχή στην οργάνωση.
    • Εφετειακή απόφαση: 1 φορά ισόβια και 23 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή στη δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη, ληστεία και συμμετοχή στην οργάνωση.
  • Θωμάς Σερίφης:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 17 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή στην οργάνωση, σε ληστεία και έκρηξη με ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.
    • Εφετειακή απόφαση: 8 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε μια ληστεία, αθώος για όλες τις άλλες πράξεις με το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.
  • Κώστας Τέλιος:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε δολοφονία, ληστεία, και έξρηξη με το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.
    • Εφετειακή απόφαση: 22 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε δολοφονία και ληστεία, με το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.
  • Κώστας Καρατσόλης:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή στην οργάνωση, σε ληστεία και έκρηξη.
    • Εφετειακή απόφαση: 17 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή στην οργάνωση, σε ληστεία και έκρηξη.
  • Διονύσης Γεωργιάδης:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 9 χρόνια για συμμετοχή σε ληστεία, έκρηξη και στην οργάνωση.
    • Εφετειακή απόφαση: 8 κάθειρξη για συμμετοχή στην οργάνωση, σε ληστεία και έκρηξη.
  • Πάτροκλος Τσελέντης:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε υποθέσεις δολοφονίας και ληστεία, με το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.
    • Εφετειακή απόφαση: 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε υποθέσεις δολοφονίας και σε ληστεία με το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.
  • Σωτήρης Κονδύλης:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 25 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή σε ληστεία και έκρηξη με το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.
    • Εφετειακή απόφαση: 11 χρόνια και 3 μήνες κάθειρξη για συμμετοχή σε υπόθεση ληστείας και έκρηξη με το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.
  • Νίκος Παπαναστασίου:
    • Πρωτόδικη απόφαση: 8 χρόνια για συμμετοχή στην οργάνωση.
    • Εφετειακή απόφαση: Παύει η ποινική του δίωξη λόγω παραγραφής.
  • Γιάννης Σερίφης:
    • Πρωτόδικη απόφαση: Αθώος, αλλά ασκήθηκε έφεση από τον εισαγγελέα.
  • Αγγελική Σωτηροπούλου:
    • Πρωτόδικη απόφαση: Αθώα, ασκήθηκε έφεση από τον εισαγγελέα.
    • Εφετειακή απόφαση: Κρίνεται αθώα.
  • Θεολόγος Ψαραδέλλης:
    • Πρωτόδικη απόφαση: Κρίνεται αθώος.
  • Ανέστης Παπαναστασίου:
    • Πρωτόδικη απόφαση: Κρίνεται αθώος.
      [8]

Θεωρίες συνωμοσίας [Επεξεργασία]

Κάποιοι θεωρούν την ελληνική αριστερή τρομοκρατία και ειδικά τις δυο κυριότερες οργανώσεις 17Ν και Ε.Λ.Α , εργαλεία ξένων μυστικών υπηρεσιών του τότε ανατολικού μπλοκ, και της Ρωσίας μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ το 1991, για να προωθούν τα συμφέροντά τους στην Ελλάδα. Σχετική αναφορά έχει κάνει ο δημοσιογράφος Καράμπελας στο βιβλίο του "το Ελληνικό αντάρτικο πόλης 1974-1985", αναφερόμενος στους εμπρησμούς των πολυκαταστημάτων Μινιόν και Κατράντζος. Κορυφαίοι πολιτικοί και δημοσιογράφοι της Νέας Δημοκρατίας, και της Δεξιάς γενικά, ισχυρίζονταν ότι η 17 Νοέμβρη είχε ως αρχηγό τον Ανδρέα Παπανδρέου και κατευθυνόταν από παπανδρεϊκούς αξιωματικούς και στελέχη της ΕΥΠ: η Βιργινία Τσουδερού, Υφυπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, κατηγόρησε ως καθοδηγητές της ελληνικής τρομοκρατίας τον Κώστα Τσίμα, που στις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ 1981-1989 ήταν Διοικητής της ΕΥΠ και Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης, και τον Διευθυντή του Τμήματος Ασφαλείας της ΕΥΠ, Συνταγματάρχη Γιάννη Αλεξάκη[9] Όπως όμως αποκαλύφθηκε μετά την εξάρθρωση της οργάνωσης, η μοναδική σχέση 17 Νοέμβρη και ΠΑΣΟΚ ήταν το γεγονός ότι ο Δημήτρης Κουφοντίνας ήταν μέλος της ΠΑΜΚ (οργάνωση του ΠΑΣΟΚ για μαθητές λυκείου) και θαυμαστής του Ανδρέα Παπανδρέου στα νεανικά του χρόνια.

Παραπομπές [Επεξεργασία]

  1. 1,0 1,1 Ένθετο: 17 Νοέμβρη. Η αρχή και το τέλος της σημαντικότερης ελληνικής τρομοκρατικής οργάνωσης, εφημερίδα «Τα Νέα» 2008, σελ. 117-126 (ISBN 978-960-496-111-11)
  2. Χρονικό του τρόμου, Οι κυριότερες τρομοκρατικές ενέργειες που συνδέονται με τη 17 Νοέμβρη, in.gr, 04 Ιουλ. 2002 «Οι κυριότερες δολοφονίες που συνδέονται με την τρομοκρατική οργάνωση είναι οι εξής»
  3. Η επαναστατική οργάνωση 17 Νοέμβρη, typos.com.cy, «της πρωτοφανούς για τρομοκρατική οργάνωση αντοχής της στο χρόνο»
  4. Σημείωμα σύνταξης, Ιστορία εικονογραφημένη, τεύχος 516, Ιούλιος
  5. Στη δίκη είχαν υποστηρίξει ότι δεν είχαν πρόθεση να τον δολοφονήσουν.Με καταθέσεις μαρτύρων για τις υποθέσεις Τσαντ και Μάτη η ενδέκατη μέρα της δίκης
  6. Η παρεμπίπτουσα απόφαση του Τριμελούς Εφετείου για το αν τα εγκλήματα της 17Ν ήταν πολιτικά από την Ελευθεροτυπία της 15ης Μαρτίου 2003
  7. Οριστική απόφαση του δικαστηρίου, in.gr 14 Μαΐου 2007
  8. Ένθετο: 17 Νοέμβρη. Η αρχή και το τέλος της σημαντικότερης ελληνικής τρομοκρατικής οργάνωσης, εφημερίδα «Τα Νέα» 2008, σελ 128-129 (ISBN 978-960-496-111-11)
  9. Ελεύθερος Τύπος 13/12/89

Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα: