ΕΑΤ-ΕΣΑ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Το ΕΑΤ-ΕΣΑ (αρχικά από: Ειδικό Ανακριτικό Τμήμα της Ελληνικής Στρατιωτικής Αστυνομίας) ήταν η μυστική αστυνομία και το κύριο σώμα ασφαλείας κατά τη διάρκεια της δικτατορίας (1967-1974). Η ΕΣΑ δεν ήταν δημιούργημα της Δικτατορίας. Συστάθηκε το 1951, λίγο μετά το τέλος του Εμφυλίου και ενώ επίκειτο η είσοδος της χώρας στο ΝΑΤΟ. Ως τότε, ο Στρατός Ξηράς δεν είχε ξεχωριστό σώμα στρατιωτικής αστυνομίας, και στρατονομικά καθήκοντα ασκούσε η Χωροφυλακή. Οι άνδρες της ΕΣΑ φορούσαν χαρακτηριστική στολή με γαλάζιο πηλήκιο και λευκά περιβραχιόνια ενώ έφεραν μεγάλα ξύλινα κλομπς (ρόπαλα).

Τον Απρίλιο του 1967, λίγο μετά την κατάληψη της εξουσίας μετά από πραξικόπημα, ο ηγέτης της χούντας, Γεώργιος Παπαδόπουλος διόρισε τον Δημήτριο Ιωαννίδη επικεφαλής της EΣA, η οποία μετατράπηκε στο πιο πιστό στη Χούντα σώμα ασφαλείας της Ελλάδας. Όταν ο Παπαδόπουλος κήρυξε στρατιωτικό νόμο μετά το πραξικόπημα του 1967, αυξήθηκε η δύναμη της ΕΣΑ ακόμη περισσότερο, καθιστώντας τη χούντα επικεφαλής του βραχίονα του νόμου και της τάξης, καθώς και (κυρίως) της καταστολής. Επί Ιωαννίδη, έφτασε να έχει δύναμη 20,000 ανδρών και έγινε μια πανίσχυρη παραστρατιωτική οργάνωση, που θα χρησιμοποιούσε ο επικεφαλής της το 1973 για να ανατρέψει τον Παπαδόπουλο.

Χιλιάδες πολιτικοί αντίπαλοι της χούντας συνελήφθησαν από την EΣA και στάλθηκαν σε ορισμένα από τα πιο έρημα νησιά του Αιγαίου. Σε πολλές από τις καταγγελίες για βασανιστήρια κρατουμένων στο πλαίσιο του καθεστώτος Παπαδόπουλου συμμετέχει η ΕΥΔ, και ιδίως στην ανάκριση το Ειδικόν Ανακριτικόν Τμήμα (ΕΑΤ).

Χρήση βασανιστηρίων από την ΕΣΑ κατά τη διάρκεια ανακρίσεων αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια της επταετίας[1]. Ο Αλέξανδρος Παναγούλης ήταν ένα παράδειγμα ενός ατόμου σε βασανιστήρια κατά την EAT / EΣA[1][2], ενώ ο πολιτικός Νίκος Κωνσταντόπουλος είναι ένα άλλο παράδειγμα[3].

Ανήσυχος από τις εξελίξεις, ο Παπαδόπουλος έκανε κινήσεις για τη μετάβαση προς τη δημοκρατία, αλλά ο Ιωαννίδης εκμεταλλεύτηκε τη θέση και την εξουσία του ως επικεφαλής της ΕΣΑ και τον εκδίωξε από την εξουσία.

Η ΕΣΑ διαλύθηκε το 1974 από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τα ηγετικά μέλη που συμμετείχαν σε βασανιστήρια δικάστηκαν από στρατοδικείο και καταδικάστηκαν, αν και πολλοί δεν εξέτισαν το σύνολο της ποινής τους (Χατζηζήσης, Θεοφιλογιαννάκος, Πέτρου).

Μέλη [Επεξεργασία]

Έρευνα βασισμένη σε συνεντεύξεις 21 πρώην μελών της ΕΣΑ έδειξε ότι όλοι είχαν επιστρατευτεί αρχικά σε κανονική στρατιωτική θητεία κι έπειτα στην ΕΣΑ. Περνούσαν σειρά μεθοδικών εκπαιδεύσεων για μια περίοδο μηνών, ώστε να προετοιμαστούν ψυχολογικά για τα βασανιστήρια συλληφθέντων. [4]

Το "δόγμα" και η βάση των επιχειρήσεων [Επεξεργασία]

Σύμφωνα με μαρτυρίες από τις στρατιωτικές δίκες, το δόγμα της ΕΣΑ ήταν "Φίλος ή σακάτης βγαίνει όποιος έρχεται εδώ μέσα"[5].

Στην Αθήνα η βάση της ΕΑΤ-ΕΣΑ ήταν σε ένα κτήριο που τώρα φιλοξενεί το Μουσείο Ελευθερίου Βενιζέλου στο Πάρκο Ελευθερίας στη Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας.[6].

Παραπομπές [Επεξεργασία]

  1. 1,0 1,1 Athens news, ΕΣΑ και βασανιστήρια(Αγγλικά)
  2. Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα
  3. Γεωργία Δάμα (8/11/01). Η επιστροφή των βασανιστών. Ελευθεροτυπία. http://archive.enet.gr/online/online_text/c=112,dt=08.11.2001,id=25109276. Ανακτήθηκε στις 24/5/09. 
  4. Janice T. Gibson & Mika Haritos-Fatouros, "The education of a torturer", Psychology Today (1986), σελ. 50-58
  5. Χρ. Ζ. Καρανίκας (13/08/2000). Η ανατολή της Δημοκρατίας. Γνώμες - Νέες Εποχές. Το Βήμα. http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=125039&ct=6&dt=13/08/2000. Ανακτήθηκε στις 24/5/2009. 
  6. Τουριστικός Πληροφοριακός Οδηγός Αθηνών - Μουσείο Ελευθερίου Βενιζέλου, Πάρκο Ελευθερίας
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Greek Military Police της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).