Στρατονομία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Στρατονομία (Σ.Ν.) ονομάζεται η στρατιωτική υπηρεσία που ενεργεί ως αστυνομία μέσα στον ελληνικό Στρατό Ξηράς. Αποτελεί το επίσημο όργανο της Διοίκησης με το οποίο αυτή εξασφαλίζει την τάξη, ασφάλεια, πειθαρχία και άψογη παράσταση του Στρατεύματος. Σε εμπόλεμη κατάσταση η Στρατονομία διενεργεί καταδιωκτικές επιχειρήσεις εναντίον εσωτερικών εχθρών, αλλά και αλλοδαπών που κινούνται κατά της Ελληνικής Δημοκρατίας και των πολιτών της. Επίσης, είναι υπεύθυνη για την φύλαξη και την περιφρούρηση σημαντικών και νευραλγικών σημείων, όπως λιμάνια, αεροδρόμια και σιδηροδρομικοί σταθμοί, αλλά και την μεταφορά, εγκατάσταση, και φύλαξη αιχμαλώτων πολέμου σε συνεργασία με τη Ναυτονομία του Πολεμικού Ναυτικού και την Αερονομία της Πολεμικής Αεροπορίας.

Σήμερα, ο εκάστοτε διευθυντής της Διεύθυνσης Στρατονομίας του ΓΕΣ είναι συνταγματάρχης, αλλά παλαιότερα υπήρξαν και διευθυντές με τον βαθμό του ταξίαρχου, ενώ ο μακροβιότερος διευθυντής Αθανάσιος Κουτσοδημητρόπουλος (1983 - 1989) είχε τον βαθμό του υποστράτηγου.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ανάγκη δημιουργίας ενός σώματος που θα ελέγχει και θα εφαρμόζει τους στρατιωτικούς κανονισμούς αλλά και την πειθαρχία ήταν αναγκαία και επιβεβλημένη μετά την Κατοχή (1941-1944) και την ανασύσταση ουσιαστικά του Ελληνικού Στρατού, που είχε καταφύγει στην Μέση Ανατολή μετά την εισβολή των Γερμανικών δυνάμεων. Οι ακρότητες που έλαβαν δράση ανάμεσα σε τακτικά αλλά και άτακτα ελληνικά τμήματα έχουν καταγραφεί στην μνήμη των Ελλήνων κατά την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης, αλλά και την περίοδο του εμφυλίου πολέμου (1946-1949). Έτσι, το 1945 δημιουργήθηκε αρχικά η Διεύθυνσις Πειθαρχίας και Τάξεως Αθηνών-Πειραιώς.

Το 1951 με τον Νόμο 1746/51 μετονομάστηκε σε Ελληνική Στρατιωτική Αστυνομία (ΕΣΑ) και έγινε μόνιμο και επίσημο όργανο της Διοίκησης με συγκεκριμένη αποστολή και αρμοδιότητες.

Η ΕΣΑ του Ιωαννίδη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την περίοδο της δικτατορίας (1967-74) η ΕΣΑ είχε κρίσιμο ρόλο. Την νύχτα του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου ο διευθυντής της ΕΣΑ Ιωάννης Λαδάς (εκ των ηγετών της χούντας) κατέλαβε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Στο επόμενο διάστημα, υπό την διοίκηση πλέον του ταξίαρχου Δημητρίου Ιωαννίδη μετετράπη στο πιο σκληρό και πιο πιστό στους πραξικοπηματίες τμήμα των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ οι άνδρες της πρωταγωνίστησαν σε θλιβερά περιστατικά βασανισμού χιλιάδων πολιτών αλλά και πολλών αντιχουντικών αξιωματικών, καθιστώντας το όνομα ΕΣΑ απεχθές σε όλους τους Έλληνες. Έτσι, μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας και με απόφαση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Ευάγγελου Αβέρωφ η ΕΣΑ μετονομάσθηκε σε Στρατονομία με το Νόμο 276/76, όπως ονομάζεται μέχρι σήμερα.

Μεταπολίτευση και Αλλαγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, ο Ανδρέας Παπανδρέου (που ανέλαβε ο ίδιος και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας) και οι επιτελείς του προβληματίστηκαν πολύ με την λειτουργία της Στρατονομίας. Τελικά αποφασίστηκε η στελέχωσή της με έμπιστους αξιωματικούς και οπλίτες. Επί κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου τοποθετήθηκε και ο μακροβιότερος διευθυντής της Διεύθυνσης Στρατονομίας, υποστράτηγος Αθανάσιος Κουτσοδημητρόπουλος, που κατείχε την θέση από τον Μάρτιο του 1983 ως τον Αύγουστο του 1989