Βραβείο Νόμπελ Χημείας
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Βραβεία Νόμπελ στη Χημεία)
Λίστα βραβευθέντων με Βραβείο Νόμπελ στη Χημεία απο το 1901 έως σήμερα.
1900 - 1910 - 1920 - 1930 - 1940 - 1950 - 1960 - 1970 - 1980 - 1990 - 2000
[Επεξεργασία] 1900
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1901 | Ιάκωβος Ερρίκος βαν'τ Χοφ | Ολλανδός | "για την ανακάλυψη των νόμων της χημικής δυναμικής και της οσμωτικής πίεσης διαλυμάτων" |
| 1902 | Χέρμαν Έμιλ Φίσερ | Γερμανός | "για τις εργασίες του επί των συνθέσεων της ζάχαρης και της πουρίνης" |
| 1903 | Σβάντε Όγκουστ Αρρένιους | Σουηδός | "για την ηλεκτρολυτική θεωρία της διάστασης (βλ. ιόν)" |
| 1904 | Sir Γουίλιαμ Ράμσεϊ | Άγγλος | "για την ανακάλυψη των αδρανών αερίων στοιχείων στον αέρα" |
| 1905 | Γιόχαν Φρίντριχ Βίλελμ Αδόλφος φον Μπάγιερ | Γερμανός | "για τις εργασίες του επί των οργανικών βαφών και των υδροαρωματικών ενώσεων" |
| 1906 | Ανρί Moυασάν | Γάλλος | "για την μελέτη και απομόνωση του στοιχείου Φθόριο και για τον ηλεκτρικό λέβητα που πήρε το όνομα του " |
| 1907 | Έντουαρντ Μπούχνερ | Γερμανός | "για τη βιοχημική του έρευνα και για την ανακάλυψη της ζύμωσης άνευ κυττάρων" |
| 1908 | Sir Έρνεστ Ράδερφορντ | Άγγλος | "για τις έρευνες του επί της αποικοδόμησης των στοιχείων και της χημείας ραδιενεργών ουσιών" |
| 1909 | Βίλχελμ Όστβαλντ | Γερμανός | "για τις εργασίες του επί της κατάλυσης και τις έρευνες του επί της χημικής ισορροπίας και της ταχύτητας των αντιδράσεων" |
[Επεξεργασία] 1910
| Έτος | Όνομα | Έθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1910 | Ότο Βάλαχ | Γερμανός | "για την εργασία του στο πεδίο των αλκαλικών ενώσεων " |
| 1911 | Μαρία Κιουρί | Πολωνή, Γαλλίδα | "για την ανακάλυψη των στοιχείων Ράδιο και Πολώνιο και τη μελέτη της επί του Ραδίου" |
| 1912 | Βικτόρ Γκρινιάρ | Γάλλος | "για την ανακάλυψη του αντιδραστηρίου Γκρινιάρ" |
| Πωλ Σαμπατιέ | Γάλλος | "για τη μέθοδο της υδρογονοποιήσης οργανικών ενώσεων" | |
| 1913 | Άλφρεντ Βέρνερ | Ελβετός | "για την εργασία του πάνω στη σύνδεση ατόμων σε μόρια " |
| 1914 | Θίοντορ Γουίλιαμ Ρίτσαρντς | Αμερικανός | "για τους υπολογισμούς του ατομικού βάρους μεγάλου αριθμού στοιχείων" |
| 1915 | Ρίχαρντ Μ. Βίλστετερ | Γερμανός | "για την έρευνά του επί των φυτικών χρωστικών ουσιών" |
| 1918 | Φρίτς Χάμπερ | Γερμανός | "για τη σύνθεση της αμμωνίας" |
[Επεξεργασία] 1920
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1920 | Βάλτερ Χ. Νερνστ | Γερμανός | "για την εργασία του στην Θερμοδυναμική" |
| 1921 | Φρέντερικ Σόντι | Άγγλος | "για την εργασία του στη Χημεία της Ραδιενέργειας και στην έρευνα των ισοτόπων" |
| 1922 | Φράνσις Γουίλιαμ Άστον | Άγγλος | "για την ανακάλυψη των ισοτόπων σε ένα μεγάλο αριθμό μη-ραδιενεργών στοιχείων και για τη διατύπωση του κανόνα των ακεραίων" |
| 1923 | Φρίτς Πρέγκλ | Αυστριακός | "για την εφεύρεση της μεθόδου μικρο-ανάλυσης των οργανικών ουσιών " |
| 1925 | Ρίχαρντ Αδόλφος Σιγκμόντι | Γερμανός | "για την επίδειξη της ετερογενούς φύσεως των κολλοειδών και των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν" |
| 1926 | Τέοντορ Σβέντμπεργκ | Σουηδός | "για την εργασία του πάνω στα disperse συστήματα" |
| 1927 | Χάινριχ Ότο Βίλαντ | Γερμανός | "για τις έρευνες του στα χολικά οξέα και στις σχετιζόμενες ουσίες" |
| 1928 | Άντολφ Ότο Βίνταους | Γερμανός | "για την έρευνα του πάνω στις στερόλες και την σχέση τους με τις βιταμίνες" |
| 1929 | Άρθουρ Χάρντεν, Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin | Άγγλος/Σουηδός | "για τις έρευνες τους στη ζύμωση της ζάχαρης και στα ένζυμα" |
[Επεξεργασία] 1930
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1930 | Χανς Φίσερ | "για τις έρευνές του επί της αιμίνης και της χλωροφύλλης" | |
| 1931 | Καρλ Μπος, Φρίντριχ Μπέργκιους | "για τις συνεισφορές τους στις χημικές μεθόδους υψηλών πιέσεων" | |
| 1932 | Ίρβινγκ Λανγκμουΐρ | "για τις εργασίες του επί της χημείας επιφανειών" | |
| 1934 | Χάρολντ Κλέιτον Ούρεϊ | "για την ανακάλυψη του δευτερίου" | |
| 1935 | Φρεντερίκ Ζολιό, Ιρέν Ζολιό-Κιουρί | "για τη σύνθεση νέων ραδιενεργών στοιχείων" | |
| 1936 | Πέτρους (Πίτερ) Ζόσεφους Βίλελμους Ντιμπάι | "για τις εργασίες του επί της μοριακής δομής μέσω μελετών των διπολικών ροπών και της περίθλασης των ακτίνων-Χ και των ηλεκτρονίων στα αέρια" | |
| 1937 | Γουόλτερ Νόρμαν Χέιγουορθ | "για τις εργασίες του επί των υδατανθράκων και της βιταμίνης C" | |
| Πολ Καρέρ | "για τις εργασίες του επί των καροτενοειδών, φλαβινών και των βιταμινών A και Β2" | ||
| 1938 | Ρίτσαρντ Κουν | "για τις εργασίες του επί των καροτενοειδών και των βιταμινών" | |
| 1939 | Άντολφ Φρίντριχ Γιόχαν Μπούτεναντ | "για τις εργασίες του επί των ορμονών φύλου" | |
| Λέοπολντ Ρουζίτσκα | "για τις εργασίες του επί των πολυμεθυλενίων και ανωτέρων τερπενίων" |
[Επεξεργασία] 1940
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1943 | Τζώρτζ ντε Χέβεσι | "για τις εργασίες του επί της χρήσης των ισοτόπων ως ανιχνευτών για την μελέτη χημικών διεργασιών" | |
| 1944 | Όττο Χαν | "για την ανακάλυψη της σχάσης βαρέων πυρήνων" | |
| 1945 | Αρτούρι Ίλμαρι Βίρτανεν | "για τις ερευνές του επί της γεωργικής χημείας και τις χημείας τροφίμων" | |
| 1946 | Τζέιμς Μπάτσελερ Σάμνερ | "για την ανακάλυψη ότι τα ένζυμα μπορούν να κρυσταλλωθούν" | |
| Τζον Χάουαρντ Νόρθροπ, Γουέντελ Μέρεντιθ Στάνλεϊ | "για την παρασκευή ενζύμων και πρωτεϊνών ιών σε καθαρή μορφή" | ||
| 1947 | Σερ Ρόμπερτ Ρόμπινσον | "για τις έρευνές του επί των φυτικών παραγώγων, ιδιαιτέρως των αλκαλοειδών" | |
| 1948 | Άρνε Βίλελμ Κάουριν Τιζέλιους | "για τις έρευνές του επί της ηλεκτροφόρησης και ανάλυσης προσρόφησης" | |
| 1949 | Γουίλιαμ Φράνσις Ζόκε | "για τις συνεισφορές του στο πεδίο της χημικής θερμοδυναμικής" |
[Επεξεργασία] 1950
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1950 | Όττο Πολ Χέρμαν Ντίλς, Κερτ Άλντερ | "για την ανακάλυψη και ανάπτυξη της διενικής σύνθεσης (αντίδραση Ντιλς-Άλντερ)." | |
| 1951 | Έντουιν Μάτισον ΜακΜίλαν, Γκλεν Θίοντορ Σίμποργκ | "για τις ανακαλύψεις στην χημεία των υπερουράνιων στοιχείων" | |
| 1952 | Άρτσερ Τζον Πόρτερ Μάρτιν, Ρίτσαρντ Λόρενς Μίλλινγκτον Σύντζ | "για την ανακάλυψη της χρωματογραφίας κατανομής" | |
| 1953 | Χέρμαν Στόντινγκερ | "για τις ανακαλύψεις του στο πεδίο της μακρομοριακής χημείας" | |
| 1954 | Λάινους Καρλ Πόλινγκ | "για τις έρευνές του επί της φύσης του χημικού δεσμού" | |
| 1955 | Βενσέντ ντι Βινιό | "για τις εργασίες του επί των ενώσεων του θείου, και συγκεκριμένα για την πρώτη σύνθεση πολυπεπτιδικής ορμόνης" | |
| 1956 | Σερ Σίριλ Νόρμαν Χίνσελγουντ, Νικολάι Νικολάεβιτς Σεμένοφ (Никола́й Никола́евич Семёнов) | "για τις έρευνές τους επί των μηχανισμών των χημικών αντιδράσεων" | |
| 1957 | Σερ Αλεξάντερ Τοντ | "για τις εργασίες του επί των νουκλεοτιδίων και των συνενζύμων τους" | |
| 1958 | Φρέντερικ Σάνγκερ | "για τις εργασίες του επί της δομής των πρωτεϊνών, και συγκεκριμένα της ινσουλίνης" | |
| 1959 | Γιάροσλαβ Χεϊρόφσκι | "για την ανακάλυψη και ανάπτυξη των πολαρογραφικών μεθόδων ανάλυσης" |
[Επεξεργασία] 1960
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1960 | Γουίλαρντ Φρανκ Λίμπι | "για τη μέθοδο χρήσης του άνθρακα-14 για ραδιοχρονολόγηση" | |
| 1961 | Μέλβιν Κάλβιν | "για τις έρευνές του επί της αφομοίωσης του διοξειδίου του άνθρακα από τα φυτά" | |
| 1962 | Μαξ Φέρντιναντ Πέρουτς, Τζον Κάουντερι Κέντριου | "για τις μελέτες τους επί των δομών των σφαιρικών πρωτεΐνών" | |
| 1963 | Καρλ Ζίγκλερ, Τζούλιο Νάτα | "για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τα πολυμερή" | |
| 1964 | Ντόροθι Κρόουφουτ Χότζκιν | "για τους προσδιορισμούς των δομών σημαντικών βιοχημικών ουσιών με τεχνικές ακτίνων-X" | |
| 1965 | Ρόμπερτ Μπερνς Γούντγουορντ | "για τα επιτεύγματά του στην οργανική σύνθεση" | |
| 1966 | Ρόμπερτ Σάντερσον Μούλικεν | "για τις εργασίες του περί των χημικών δεσμών και της ηλεκτρονιακής δομής των μορίων" | |
| 1967 | Μάνφρεντ Άιγκεν, Ρόναλντ Τζορτζ Ρέιφορντ Νόρις, Τζορτζ Πόρτερ | "για τις μελέτες των υπερταχέων χημικών αντιδράσεων" | |
| 1968 | Λαρς Ονσάγκερ | "για την ανακάλυψη των σχέσεων οι οποίες φέρουν το όνομά του" | |
| 1969 | Ντέρεκ Χάρολντ Ρίτσαρντ Μπάρτον, Όντ Χάσσελ | "για τις συνεισφορές τους στην ανάπτυξη της έννοιας της διαμόρφωσης" |
[Επεξεργασία] 1970
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1970 | Λουί Φ. Λελουάρ | "για την ανακάλυψη των γλυκονουκλεοτιδίων και του ρόλου τους στη βιοσύνθεση των υδατανθράκων." | |
| 1971 | Γκέρχαρντ Χέρτζμπεργκ | "για τις συνεισφορές του επί της ηλεκτρονιακής δομής και γεωμετρίας των μορίων, και ειδικά των ελευθέρων ριζών" | |
| 1972 | Κρίστιαν Μπ. Ανφίνσεν | "για τις εργασίες του επί της ριβονουκλεάσης" | |
| Στάνφορντ Μουρ, Ουίλιαμ Χ. Στάιν | "για τη συνεισφορά του στην κατανόηση της διασύνδεσης χημικής δομής και καταλυτικής δραστικότητας του μορίου της ριβονουκλεάσης" | ||
| 1973 | Έρνστ Όττο Φίσερ, Τζέφρεϊ Ουίλκινσον | "για τις εργασίες τους επί της χημείας των οργανομεταλλικών ενώσεων" | |
| 1974 | Πολ Τζ. Φλόρι | "για τις θεμελιώδεις εργασίες του, θεωρητικές και πειραματικές, επί της φυσικοχημείας των μακρομορίων" | |
| 1975 | Τζον Ουόρκαπ Κόρνφορθ | "για τις εργασίες του επί της στερεοχημείας των ενζυμικώς καταλυομένων αντιδράσεων" | |
| Βλαντιμίρ Πρέλογκ | "για τις έρευνές του επί της στερεοχημείας των οργανικών μορίων και αντιδράσεων" | ||
| 1976 | Ουίλιαμ Ναν Λίπσκομπ, Τζρ. | "για τις μελέτες του επί των δομών των βορανίων" | |
| 1977 | Ιλία Πριγκοζίν | "για τις συνεισφορές του στη θερμοδυναμική εκτός ισορροπίας" | |
| 1978 | Πίτερ Ντ. Μίτσελ | "για τη διατύπωση της χημειοσμωτικής θεωρίας" | |
| 1979 | Χέρμπερτ Σ. Μπράουν, Γκέοργκ Βίτιχ | "για την ανάπτυξη της χρήσης ενώσεων που περιέχουν βόριο και φωσφόρο σε αντιδραστήρια οργανικής σύνθεσης" |
[Επεξεργασία] 1980
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1980 | Πολ Μπεργκ | "για τις θεμελιώδεις του έρευνες επί της βιοχημείας των νουκλεϊνικών οξέων, κατά κύριο λόγο επί του ανασυνδυασμένου DNA" | |
| Ουόλτερ Γκίλμπερτ,Φρέντερικ Σάνγκερ | "για τις συνεισφορές τους σχετικά με τον προσδιορισμό των αλληλουχιών των βάσεων στα νουκλεϊνικά οξέα" | ||
| 1981 | Κενίτσι Φουκούι (福井謙一), Ρόαλντ Χόφμαν | "για τις θεωρίες τους σχετικά με την πορεία των χημικών αντιδράσεων" | |
| 1982 | Ααρών Κλουγκ | "για την ανάπτυξη της κρυσταλλογραφικής ηλεκτρονιακής μικροσκοπίας" | |
| 1983 | Χένρι Τόμπι | "για τις εργασίες του επί των μηχανισμών των αντιδράσεων μεταφοράς ηλεκτρονίων" | |
| 1984 | Ρόμπερτ Μπρους Μέριφιλντ | "για την ανάπτυξη μεθοδολογίας χημικής σύνθεσης επί στερεάς μήτρας" | |
| 1985 | Χέρμπερτ Α. Χάουπτμαν, Τζερόμ Καρλ | "για τα επιτεύγματά τους στην ανάπτυξη απ'ευθείας μεθόδων για τον προσδιορισμό των κρυσταλλικών δομών" | |
| 1986 | Ντάντλεϊ Ρ. Χέρσμπαχ, Γιουάν Τ. Λι (李遠哲), Τζον Σ. Πολάνυι | "για τις συνεισφορές τους σχετικά με τη δυναμική θεμελιωδών χημικών διεργασιών" | |
| 1987 | Ντόναλντ Τζ. Κραμ, Ζαν-Μαρί Λεν, Τσαρλς Τζ. Πέντερσεν | "για την ανάπτυξη και χρήση μορίων με αλληλεπιδράσεις, εξειδικευμένες λόγω δομής, υψηλής εκλεκτικότητας" | |
| 1988 | Γιόχαν Ντάιζενχοφερ, Ρόμπερτ Χιούμπερ, Χάρτμουτ Μίτσελ | "για τον προσδιορισμό της τρισδιάστατης δομής ενός φωτοσυνθετικού κέντρου αντιδράσεων" | |
| 1989 | Σίντεϊ Άλτμαν, Τόμας Ρ. Τσεχ | "για την ανακάλυψη των καταλυτικών ιδιοτήτων του RNA" |
[Επεξεργασία] 1990
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 1990 | Ελάιας Τζέιμς Κόρεϊ | "για την ανάπτυξη της θεωρίας και μεθοδολογίας της οργανικής σύνθεσης" | |
| 1991 | Ρίτσαρντ Ρ. Ερνστ | "για τις συνεισφορές του στην ανάπτυξη του πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού (NMR) υψηλής ανάλυσης" | |
| 1992 | Ρούντολφ Α. Μάρκους | "για τις συνεισφορές του στη θεωρία μεταφοράς ηλεκτρονίων στα χημικά συστήματα" | |
| 1993 | Κάρι Μούλις, Μάικλ Σμιθ | "για τις συνεισφορές τους στην ανάπτυξη μεθόδων στα πλαίσια της χημείας με βάση το DNA" | |
| 1994 | Τζορτζ Α. Όλαχ | "για τις συνεισφορές του στη χημεία των καρβοκατιόντων" | |
| 1995 | Πολ Τζ. Κρούτσεν, Μάριο Τζ. Μολίνα, Φ. Σέργουντ Ρόουλαντ | "για τις εργασίες τους επί της ατμοσφαιρικής χημείας, με έμφαση στην καταστροφή του όζοντος" | |
| 1996 | Ρόμπερτ Κερλ, Σερ Χάρολντ Κρότο, Ρίτσαρντ Σμόλεϊ | "για την ανακάλυψη των φουλλερενίων" | |
| 1997 | Πολ Ντ. Μπόιερ, Τζον Ε. Γουόκερ | "για τη διευκρίνιση του υποκείμενου ενζυμικού μηχανισμού της σύνθεσης της τριφωσφορικής αδενοσίνης" | |
| Γιένς Κ. Σκου | "για την ανακάλυψη ενός ενζύμου μεταφοράς ιόντων, της Na+K+-ATPάσης" | ||
| 1998 | Ουόλτερ Κον | "για την ανάπτυξη της θεωρίας συναρτησιοειδούς πυκνότητας (DFT)" | |
| Τζον Α. Ποπλ | "για την ανάπτυξη υπολογιστικών μεθόδων στην κβαντική χημεία" | ||
| 1999 | Άχμεντ Χ. Ζιουέιλ | "για τις μελέτες του επί των μεταβατικών καταστάσεων των χημικών αντιδράσεων με τη χρήση φασματοσκοπίας φεμτοδευτερολέπτου" |
[Επεξεργασία] 2000
| Έτος | Όνομα | Εθνικότητα | Θέμα |
|---|---|---|---|
| 2000 | Άλαν Τζ. Χίγκερ, Άλαν Τζ. Μακντιάρμιντ, Χιντέκι Σιαρακάουα (白川英樹) | "για την ανακάλυψη και ανάπτυξη των αγώγιμων πολυμερών" | |
| 2001 | Ουίλιαμ Σ. Νόουλες, Ριόζι Νογιόρι (野依良治) | "για τις εργασίες τους επί των χειρόμορφα καταλυομένων αντιδράσεων υδρογόνωσης" | |
| Κ. Μπάρι Σάρπλες | "για την εργασία του επί των χειρόμορφα καταλυομένων αντιδράσεων οξείδωσης" | ||
| 2002 | Κουρτ Βίτριχ, Τζον Μπ. Φεν, Κοΐτσι Τανάκα (田中耕一) | "για την ανάπτυξη μεθόδων ταυτοποίησης και δομικής ανάλυσης βιολογικών μακρομορίων" | |
| 2003 | Πέτερ Άγκρε, Ρόντερικ ΜακΚίνον | "για ανακαλύψεις σχετικά με τα κανάλια στις κυτταρικές μεμβράνες" | |
| 2004 | Ααρών Σικανόβερ, Άβραμ Χέρσκο και Ίργουιν Ρόουζ | "για την ανακάλυψη της απόπτωσης των πρωτεϊνών με τη διαμεσολάβηση της ουβικιτίνης" | |
| 2005 | Ιβ Σοβέν, Ρόμπερτ Χ. Γκραμπς , Ρίτσαρντ Σροκ | "για την ανάπτυξη της μεθόδου της μετάθεσης στην οργανική σύνθεση" | |
| 2006 | Ρότζερ Κόρνμπεργκ | "για την έρευνά του σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα αντιγράφουν γενετικές πληροφορίες που χρησιμοποιούνται στον οργανισμό" | |
| 2007 | Γκέρχαρτ Ερτλ | "για τη μελέτη των χημικών διαδικασιών σε επιφάνειες στερεών" |

