Αλμογάβαροι
Οι Αλμογάβαροι ή Αμογάβαροι -κατά τον Γεώργιο Παχυμέρη, ήσαν επίλεκτα τμήματα στρατού στην υπηρεσία του στέμματος της Αραγώνας. Έδρασαν στην περιοχή της Μεσογείου κατά τους 13ο και 14ο αιώνες.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Ετυμολογία της λέξης
Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για την προέλευση της λέξης: από τα αραβικά al-mugavar που σημαίνει «αυτοί που προκαλούν ταραχές» ή από το al-mukhavir που σημαίνει «αυτός που φέρνει νέα», μια τρίτη θεωρία που θέλει την λέξη gabar που σημαίνει «περήφανος» ή «ακατάδεχτος» και μιαν άλλη που την ερμηνεύει από τα αραβικά σαν "αυτούς που φέρουν όπλα".
[Επεξεργασία] Προέλευση των Αλμογάβαρων
Τις πρώτες αναφορές για τους Αλμογάβαρους τις έχουμε από τον 13ο αιώνα, όταν αρχίζουν να κάνουν επιδρομές μικρής διάρκειας στο μουσουλμανικό έδαφος της Ισπανίας σε σχηματισμούς των δώδεκα ατόμων, με επικεφαλής τον almugaten (από τα αραβικά al-mucaddem, που σημαίνει «ο αρχηγός ή ο καπετάνιος», «αυτός που διευθύνει»)[1]. Αν επρόκειτο για επιχείρηση μεγαλύτερης ολκής ο αρχηγός ονομάζονταν adali απο το αραβικό al-dalla, «αυτός που δείχνει το δρόμο», ο «οδηγός», που ορίζονταν από τον βασιλιά.
Τα τμήματα αυτά είχαν σαν αρχηγούς Καταλάνους και Αραγωνέζους, αλλά ο κύριος όγκος ήσαν χωρικοί και βοσκοί προερχόμενοι από την περιοχή των Πυρηναίων (αν και διαφορετικών προελεύσεων: από την Βαλένθια, την Ναβάρρα, ακόμη και Σικελοί. Οι Αλμογάβαροι είχαν χάσει τις περιουσίες τους από τις συνεχείς Αραβικές επιδρομές και εξ αιτίας αυτού υπηρετούσαν ως μισθοφόροι τον Βασιλιά της Αραγωνίας. Χαρακτηρίζονταν ως επίλεκτες μονάδες πεζικού, με ελαφρά όπλα και ελαφρές αποσκευές, συνήθως με δύο μικρά ακόντια (τις azconas), ένα μακρύ μαχαίρι (το καλούμενο coltell) και για μοναδική άμυνα μια μικρή στρογγυλή ασπίδα. Έφεραν μακρυά γενειάδα και ενδύονταν φτωχικά, με ένα κοντό χιτώνιο (χειμώνα - καλοκαίρι), μια χοντροκομμένη ζώνη και φόραγαν μπότες από δέρμα. Έφεραν επίσης μια τσακμακόπετρα, με την οποία πριν την μάχη χτυπούσαν τα όπλα τους έτσι ώστε να βγάλουν μεγάλες σπίθες, οι οποίες σε συνδυασμό με τις τρομερές τους πολεμικές ιαχές έσπειραν τον πανικό στους εχθρούς των. Έμπαιναν στην Μάχη με αρετή και τόλμη κραυγάζοντας «Desperta Ferro!» (ξύπνα σίδερο), ή «Sant Jordi!» ή «Aragón!» (Αραγωνία!)[2].
Με το τέλος της Ανακατάληψης της Ιβηρικής Χερσονήσου, αλλά και της Σικελίας, εκστρατεύσανε στην Ανατολή, κυρίως στο Βυζάντιο του 14ου αιώνα. Η εκστρατεία των Αλμογάβαρων στο Βυζαντινή Αυτοκρατορία είναι αποτέλεσμα τριών παραγόντων:
- Του Φρειδερίκου Β' της Σικελίας που ήθελε να ξεφορτωθεί τους Αλμογάβαρους, οι οποίοι μετά την σύναψη ειρήνης της Καλταμπελότα (1302) (που έβαλε τέλος στις διαμάχες μεταξύ Αλμογάβαρων και του Οίκου των Ανζού (Anjou), αφήνοντας την Νάπολη για τον Κάρολο Β' των Ανζού και την Σικελία για τον Φρειδερίκο) είχαν μείνει άνεργοι προξενώντας καταστροφές στο νησί.
- Του βετεράνου Ναΐτη Ροζέ ντε Φλορ (Roger de Flor, (Μπρίντιζι Ιταλία 1266(;)- Αδριανούπολη 1305). Φοβόταν εξαιτίας των παραπάνω εξελίξεων να μη τον παραδώσουν στην Αγία Έδρα (Ο Φρειδερίκος είχε πολύ καλή σχέση με την Αγία Έδρα και φοβόταν ότι το Τάγμα των Ναϊτών θα τον ζητούσε).
- Του Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ανδρόνικου Β Παλαιολόγου, που χρειαζόταν κατεπειγόντως στρατό για να αντιμετωπίσει τους Τούρκους που κατέφθαναν από την Μικρά Ασία.
Το εκστρατευτικό σώμα των Αλμογάβαρων που συστήθηκε για να παρέχει τις έμμισθες υπηρεσίες του στον Αυτοκράτορα του Βυζαντίου υπό την ηγεσία του Ροζέ ντε Φλoρ ονομάστηκε Καταλανική Εταιρεία (Companyia Catalana d'Orient - Καταλανική Κομπανία της Ανατολής).
[Επεξεργασία] Επιρροές στη σύγχρονη κουλτούρα
Η ονομασία χρησιμοποιείται σήμερα από ένα φαν κλαμπ υποστηρικτών της Μπαρτσελόνα ονόματι "Penya Almogàvers"[3].
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ Ferran Soldevila: "Els Almogàvers"
- ↑ Los pirineus : obra dramàtica en un prolech y tres actes" - Victor Balaguer
- ↑ Almogavers Garrotxins, Barça almogavers, la garrotxa
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- Morris, Paul N., ' "We Have Met Devils!" The Almogavars of James I and Peter III of Catalonia-Aragon', Anistoriton v. 4 (2000).
[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι
- Almogávares en la Red
- Foro Almogávares de Europa
- Βίντεο στα Καταλανικά για τους Αλμογάβαρους, από το χρονικό του Ραμόν Μουντανέρ (Ramon Muntaner)
- Βίντεο στα Ισπανικά για τους Αλμογάβαρους
