Χρυσόσκουλος
| Χρυσόσκουλος | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Χώρα πολιτογράφησης | Βυζαντινή Αυτοκρατορία |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | στρατιωτικός αξιωματούχος |
| Περίοδος ακμής | 11ος αιώνας |
| Στρατιωτική σταδιοδρομία | |
| Βαθμός/στρατός | εμίρης |
Ο Χρυσόσκουλος ή Γκεντρίγκζ ήταν Τουρκομάνος εμίρης που αυτομόλησε στον βυζαντινό στρατό, τον 11ο αιώνα επί αυτοκράτορα Ρωμανού Διογένη.[1][2] Ο Χρυσόσκουλος ήταν κουνιάδος του Αλπ Αρσλάν.[3] Ο Μιχαήλ Ατταλειάτης αναφέρει ότι ήταν μικρός στην ηλικία, πυγμαίος, και είχε όψη Σκύθη και άχαρη.[4]
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Χρυσόσκουλος υπό τον Σουλτάνο, έκανε επιδρομές εναντίον του Βυζαντίου, μέχρις ότου επαναστάτησε εναντίον του Αλπ Αρσλάν, ηττήθηκε σε μάχη, και υποχώρησε στην Καππαδοκία, όπου λεηλάτησε την περιοχή. Εκεί το 1070, συνάντησε τον στρατηγό Μανουήλ Κομνηνό και τον νίκησε στη Μάχη της Σεβάστειας, αλλά μετά τη μάχη ο Μανουήλ τον έπεισε να αυτομολήσει στη βυζαντινή πλευρά.[2][1][5] Μαθαίνοντας τα γεγονότα, ο Αλπ Αρσλάν έστειλε τον Αφσίνιο για να καταδιώξει τον κουνιάδο του και τον Μανουήλ πρώτου φτάσουν στην Κωνσταντινούπολη. Κατά τη διάρκεια της καταδίωξης, λεηλάτησε τα περίχωρα της Καισάρειας, της Σεβάστειας, του Ακροϊνού, των Τεμενοθύρων, της Ιεράπολης, της Λαοδίκειας και της Άγκυρας, καταστρέφοντας παράλληλα τις Χώνες και την εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ,[6] αλλά δεν πρόλαβε να τους φτάσει.[1]
Στη Βασιλεύουσα παρουσιάστηκε στον αυτοκράτορα, ο οποίος του έδωσε άσυλο και τον τίμησε με δώρα και το αξίωμα του προέδρου της συγκλήτου. Ο Χρυσόσκουλος έδωσε στον αυτοκράτορα πληροφορίες σχετικά με την πολιτική κατάσταση και τις στρατιωτικές τακτικές των Σελτζούκων, και βαπτίστηκε Χριστιανός.[7][8][4][5] Ο Αφσίνιος έφτασε στην Χρυσόπολη σαν πρεσβεία και απαίτησε να του παραδοθεί ο Χρυσόσκουλος, αλλά ο αυτοκράτορας αρνήθηκε και ο Αφσίνιος έφυγε άπραγος, λεηλατώντας και άλλες περιοχές μέχρις ότου να φτάσει στο Χλατ, όπου και ενημέρωσε τον Σουλτάνο.[4] Ο Τούρκος ερευνητής Σελκούκ Ακυϊλντίζ γράφει πως: "Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ένας Σελτζούκος αξιωματούχος είχε αναζητήσει καταφύγιο στο Βυζάντιο".[9]
Το 1078 έσωσε τον Νικηφόρο Γ' Βοτανειάτη από το να αιχμαλωτιστεί από τους Τουρκομάνους του Σουλεϊμάν, κοντά στην Νίκαια, και μάλιστα τους έπεισε να τον υποστηρίξουν στην προσπάθεια του να πάρει τον θρόνο.[10]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Βασιλακίδου, σελ. 96
- 1 2 Βρυώνης, σελ. 85.
- ↑ Βρυώνης, σελ. 94.
- 1 2 3 Βασιλακίδου, σελ. 97
- 1 2 Jacques-Paul Migne, Patrologiae cursus completus: seu bibliotheca universalis, integra ...
- ↑ Βρυώνης, σελ. 87.
- ↑ Καλδέλλης 2017, σελ. 245.
- ↑ Βρυώνης, σελ. 510 (267).
- ↑ Ακυϊλντίζ 2023, σελ. 11.
- ↑ Βρυώνης, σελ. 95-96.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Βασιλακίδου Ελισάβετ Ιωάννη, Η βασιλεία του Ρωμανού Δ' Διογένη (1068-1071) που διανέμεται με άδεια χρήσης: (CC BY-SA 3.0 GR), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, 2009, ανακτήθηκε 2 Ιανουαρίου 2019
- Ακυϊλντίζ, Σελκούκ (2023). Anadolu'yu Fetheden Selçuklu Komutanları ve Emirleri (Διδακτορική διατριβή) (στα Τουρκικά). Dokuz Eylül Üniversitesi.
- Βρυώνης, Σπύρος (1971). Η Παρακμή του Μεσαιωνικού Ελληνισμού στη Μικρά Ασία και η Διαδικασία Εξισλαμισμού (11ος-15ος Αιώνας). Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης.
- Καλδέλλης, Αντώνιος (2017). Streams of Gold, Rivers of Blood: The Rise and Fall of Byzantium, 955 A.D. to the First Crusade (στα Αγγλικά). Εκδόσεις Πανεπιστημίου Οξφόρδης. ISBN 978-0190253226.