Φορωνίς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Φορωνίς ήταν ένα επικό ποίημα γραμμένο τον 6ο ή 7ο π.Χ. αιώνα από κάποιον άγνωστο ποιητή. Διηγιόταν την παμπάλαια ιστορία και τα κατορθώματα του Φορωνέος, του μυθικού πρώτου βασιλιά της Αργολίδος. Διασώθηκαν έξι μόλις αποσπάσματα.[1]

Σε ένα από αυτά, που αναφέρεται από τον Κλήμη τον Αλεξανδρέα, ο Φορωνεύς αποκαλείται πατέρας των θνητών ανθρώπων. Σύμφωνα με τις γνωστές από άλλες πηγές επιχώριες παραδόσεις του Άργους, ο Φορωνεύς ήταν αυτός που εξημέρωσε τα άγρια ήθη των διάσπαρτων μέχρι τότε ανθρώπων συγκεντρώνοντάς τους στο Φορωνικόν Άστυ, στην πρώτη πόλη που δημιουργήθηκε ποτέ. Εγκαθίδρυσε την λατρεία της Ήρας και έφερε από τον ουρανό το θείο δώρο της φωτιάς. Μέχρι την εποχή του Παυσανία το αρχέγονο αυτό πυρ, το πυρ του Φορωνέος, έκαιγε ακόμη στο ναό του Λυκίου Απόλλωνος στο Άργος.[2] Αυτές τις ιστορίες το δίχως άλλο, σύμφωνα με τον Τζέιμς Φρέιζερ, διηγιόταν η χαμένη Φορωνίδα.[3]

Υπήρχαν επίσης σκόρπιες αναφορές και σε άλλες μυθολογικές παραδόσεις. Σύμφωνα με το απόσπασμα λίγων στίχων που διέσωσε ο Σχολιαστής στο Απολλώνιο τον Ρόδιο, οι Φρύγες μάγοι και θεράποντες της Αδράστειας Κέλμις, Δαμναμενεύς και Άκμων ανακάλυψαν στις δασωμένες κοιλάδες της Τρωαδικής Ίδης την τέχνη της μεταλλουργίας και με την βοήθεια της φωτιάς έγιναν οι πρώτοι σιδηρουργοί.[4]

Εκτεταμένα στοιχεία από την Φορωνίδα χρησιμοποίησαν αργότερα στα έργα τους οι λογογράφοι Ακουσίλαος και Ελλάνικος ο Μυτιληναίος. Ο τελευταίος μάλιστα φαίνεται πως μετέγραψε την Φορωνίδα σε ένα ομότιτλο πεζό έργο αποτελούμενο από δύο βιβλία, το οποίο έχει επίσης χαθεί.[5]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. G. Kinkel, Epicorum Graecorum fragmenta (1877), σελ. 209. Phoronis
    -- Loeb Classical Library, Greek Epic Fragments. Genealogical and Antiquarian Epics. Phoronis ,
    (όπου περιλαμβάνεται και το απόσπασμα που βρέθηκε σε πάπυρο της Οξυρρύγχου)
  2. Παυσανίας, Ελλάδος περιήγησις , Κορινθιακά, 15.5 & 19.5.
  3. James George Frazer, Myths of the Origin of Fire (γαλλική μετάφραση: εκδ. Payot, 1967, σελ. 178).
  4. G. Kinkel, απόσπασμα 2, σελ. 211.
    ἔνθα γόητες/ Ἰδαῖοι, Φρύγες ἄνδρες, ὀρέστερα οἰκί᾿ ἔναιον,/ Κέλμις Δαμναμενεύς τε μέγας καὶ ὑπέρβιος Ἄκμων,/ εὐπάλαμοι θεράποντες ὀρείης Ἀδρηστείης,/ οἳ πρῶτοι τέχνηις πολυμήτιος Ἡφαίστοιο/ εὗρον ἐν οὐρείηισι νάπαις ἰόεντα σίδηρον/ ἐς πῦρ τ᾿ ἤνεγκαν καὶ ἀριπρεπὲς ἔργον ἔδειξαν
    .
  5. William Smith, A dictionary of Greek and Roman biography and mythology (1867),Τόμος II, λήμμα Hellanicus.