Μετάβαση στο περιεχόμενο

Στρύχνον το ελαιαγνόφυλλον

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Στρύχνον το ελαιαγνόφυλλον
Στρύχνον το ελαιαγνόφυλλον (Solanum elaeagnifolium), Επταπύργιο, Θεσσαλονίκη, 05-06-2021
Στρύχνον το ελαιαγνόφυλλον (Solanum elaeagnifolium), Επταπύργιο, Θεσσαλονίκη, 05-06-2021
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Φυτά (Plantae)
Συνομοταξία: Αγγειόσπερμα (Magnoliophyta)
Ομοταξία: Μονοκοτυλήδονα (Liliopsida)
Τάξη: Στρυχνώδη (Solanales)
Οικογένεια: Στρυχνοειδή (Solanaceae)
Γένος: Στρύχνον (Solanum)
Είδος: S. elaeagnifolium
Διώνυμο
Στρύχνον το ελαιαγνόφυλλον
Solanum elaeagnifolium

Cav.

Το Στρύχνον το ελαιαγνόφυλλον (Solanum elaeagnifolium) με κοινή ονομασία στρύχνο, αγριομελιτζάνα, ή γερμανός, ανήκει στην οικογένεια Solanacae (Σολανίδες) και αποτελεί βλαβερό ζιζάνιο, με καταγωγή από τις ΗΠΑ και το Μεξικό[1], απ' όπου έχει εισβάλει σε πολλά μέρη του κόσμου.

Αντιπροσωπεύει ένα από τα χειρότερα εισβολικά είδη παγκοσμίως, το οποίο εξαπλώνεται ταχύτατα, εκτοπίζει τα γηγενή είδη και απειλεί προστατευόμενες περιοχές, ενώ η καταπολέμησή του είναι εξαιρετικά δύσκολη, αφού λειτουργεί ως «λερναία ύδρα». Προκαλεί προβλήματα σε καλλιέργιες, ειδικά χαμηλών φυτών, σε υποδομές, στην βιοποικιλότητα, μείωση επικονιασμού απά τα έντομα, ενω είναι ξενιστής σε μιά σειρά από βλαβερά έντομα. [2]

Στην Μεσόγειο, το φυτό εντοπίστηκε αρχικά το 1949 στην Ελλάδα και το Μαρόκο, ενώ μέσα σε πολύ λίγα χρόνια εντοπίστηκε και σε άλλες χώρες της περιοχής.[3][4] Σήμερα κατανέμεται σ’ όλη τη χώρα. Συναντάται στις άκρες των δρόμων, αρχικά συνήθως σε θέσεις με ανθρωπογενή επιβάρυνση. Εισβάλλει σε χωράφια, όπου είναι δύσκολο να εξαλειφθεί διότι παρουσιάζει ένα πολύ ισχυρό και βαθύ ριζικό σύστημα. Δείχνει να "ακολουθεί" τους οδικούς άξονες, ίσως γιατί οι στρογγυλοί καρποί του παρασύρονται από τις αυλακώσεις των τροχών διερχόμενων οχημάτων και έτσι εξαπλώνονται.

Χαρακτηρίζεται από ακανθώδη ασημόχρωμα φύλλα, με κυματοειδή άκρα που καλύπτονται με άσπρο χνούδι. Ανθίζει Απρίλιο-Σεπτέμβριο και τα άνθη του είναι μπλε-λιλά ή λευκά.[5].

Ο καρπός είναι μια γυαλιστερή, πράσινη αρχικά ρόγα, που στη συνέχεια γίνεται κίτρινη. Ο σπορός του εχει διαστάσεις 2-4mm και παρουσιάζει βιωσιμότητα 20% μετά απο τρία χρόνια σε βάθος 10εκ.[6]

Αναπτύσει οριζόντιες έρπουσες ρίζες, σε βαθος εως 5εκ σε αδιατάρακτα εδάφη, έως 45εκ σε διαταραγμένα. Αυτό δυσκολεύει την εξάλειψη του μετά απο αποκοπή του υπέρ το έδαφος τμήματος, καθόσον σε λίγες εβδομάδες μπορεί να αναβλαστήσει από τις οριζόντιες ρίζες. Τεμάχια ριζών ως και 2εκ δύνανται να βλαστήσουν καθόσον φέρουν οφθαλμούς βλάστησης.[7]

Όλο το φυτό, ρίζες, βλαστοί, καρπός, είναι δηλητηριώδες, ακόμα και αποξηραμένο.[8] Περιέχει αλκαλοειδή που προκαλούν γαστρεντερικές διαταραχές και βλάβες στο νευρικό σύστημα.[9]

  • Φορμόζης Γ. 2018, Η επίδραση της αλληλοπάθειας δασικών δέντρων στην εξάπλωση του είδους εισβολέα Solanum elaeagnifolium, ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ  Α.Π.Θ.
  • Φυτολογία 2006, Εκδοτική Αθηνών.
  • Lafranchis T. & Sfikas G. 2001, Flowers of Greece (Vol. II).

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. https://onlinelibrary.wiley.com/cms/asset/5aaee890-fa62-4a88-af67-1e221facebd1/wre12556-fig-0001-m.jpg
  2. https://www.cambridge.org/core/journals/invasive-plant-science-and-management/article/biology-of-invasive-plants-5-solanum-elaeagnifolium-cav/E97473497F795BF11C452E7300F5FD88
  3. https://www.researchgate.net/publication/297663171_Review_of_the_current_situation_for_Solanum_elaeagnifolium_in_the_Mediterranean_Basin
  4. https://gd.eppo.int/reporting/article-980
  5. «Solanum elaeagnifolium Cav. 1795». www.greekflora.gr. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2021.
  6. https://www.researchgate.net/publication/261979668_Factors_Affecting_Silverleaf_Nightshade_Solanum_elaeagnifolium_Germination#:~:text=The%20prolonged%20seed%20persistence%20in,for%20depleting%20the%20soil%20seedbank.
  7. https://freader.ekt.gr/eadd/index.php?doc=53521&lang=el#p=33
  8. https://poisonousplants.cvmbs.colostate.edu/plant/92
  9. «Solanum elaeagnifolium Γερμανός Σολανό Δηλητηριώδη φυτά». Άγρια Μανιτάρια. 20 Ιανουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2021.