Σιδηροδρομικός Σταθμός Κρυονερίου Αιτωλοακαρνανίας
 Aetolia - Akarnania's Kryoneri Railway Station Ανενεργός Σιδηροδρομικός Σταθμός | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Ιδιοκτησία | ΣΒΔΕ (1892-1952) ΣΠΑΠ (1952-1962) ΣΕΚ (1962-1970) ΟΣΕ (1970 - σήμερα) |
| Διαχειριστής | ΣΒΔΕ (1892-1952) ΣΠΑΠ (1952-1962) ΣΕΚ (1962-1970) ΟΣΕ (1970 - σήμερα) |
| Σταθμός της γραμμής | Ενδιάμεσος |
| Είδος σταθμού | Επιβατικός Σταθμός |
| Χιλιομετρικό σημείο σταθμού | Κρυονέρι - Αγρίνιο (ΧΣ 0,7) |
| Λειτουργία | |
| Κατάσταση | Σε αναστολή λειτουργίας |
| Έναρξη λειτουργίας | 1890 |
| Παύση λειτουργίας | 1970 |
| Περίοδος ανακαίνισης | 2003-2004 |
| Αιτία εγκατάλειψης | Αναστολή λειτουργίας γραμμής Κρυονερίου - Αγρινίου |
| Κτιριακή υποδομή | |
| Ημ. έναρξης κατασκευής | 1888 |
| Ημ. ολοκλήρωσης κατασκευής | 1890 |
| Αρχιτεκτονικός ρυθμός | Σιδηροδρομικός Νεοκλασικισμός |
| Είδος κτιρίου | Στο έδαφος |
| Μήκος κτιρίου | • Επιβατικός Σταθμός (20,6μ) • Βοηθητικό κτήριο (9,7μ) |
| Πλάτος κτιρίου | • Επιβατικός Σταθμός (7,1μ) • Βοηθητικό κτήριο (6,5μ) |
| Ύψος κτιρίου | • Επιβατικός Σταθμός (14,1μ) • Βοηθητικό κτήριο (4,6μ) |
| Εμβαδόν κτιρίου | • Επιβατικός Σταθμός (151,4τμ) • Βοηθητικό κτήριο (60,1τμ.) |
| Επίπεδα | 2 |
| Αποβάθρες | 2 |
| Σιδηροδρομική υποδομή | |
| Αριθμός γραμμών | 2 |
| Εύρος σιδηροδρομικής γραμμής | 1000mm (μετρικού εύρους) |
| Ηλεκτροκίνηση | Όχι |
Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Κρυονερίου αποτελούσε επιβατικό σταθμό των Σιδηροδρόμων Βορειοδυτικής Ελλάδος (ΣΒΔΕ) και βρισκόταν επί της μετρικού εύρους σιδηροδρομικής γραμμής Κρυονερίου - Αγρινίου.[1] Ο σταθμός κατασκευάστηκε το 1890 και εξυπηρετούσε την περιοχή του Κρυονερίου Αιτωλοακαρνανίας, σε συνδυασμό με τον ομώνυμο λιμενικό σταθμό, μέσω του οποίου εκτελούταν η ακτοπλοϊκή σύνδεση με την Πελοπόννησο.[2]
Ο σταθμός βρισκόταν βορειοδυτικά του οικισμού, σε μικρή απόσταση από τον οικισμό και λειτούργησε έως το 1970, όπου και ανέστειλε την λειτουργία του μαζί με το σύνολο της σιδηροδρομικής γραμμής.[3]
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]19ος Αιώνας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Κρυονερίου κατασκευάστηκε το 1890 στα πλαίσιο της χάραξης μιας μετρικού εύρους σιδηροδρομικής γραμμής των Σιδηροδρόμων Βορειοδυτικής Ελλάδος (ΣΒΔΕ), ως ο επιβατικός σταθμός του ομώνυμου οικισμού, σε συνδυασμό με την δημιουργία αντίστοιχων εγκαταστάσεων στο παρακείμενο λιμάνι. Ο σταθμός τέθηκε σε λειτουργία την ίδια χρονιά και εξυπηρετούσε αρχικά την επιβατική και εμπορική κίνηση του τμήματος Μεσολόγγι - Κρυονέρι έως και μέχρι ένα χρόνο αργότερα, όπου η γραμμή επεκτάθηκε έως το Αγρίνιο. Ως υποδομή, ο σταθμός αποτελείται από ένα διώροφο κεντρικό κτήριο επιβατών, το οποίο στέγαζε το γραφείο σταθμάρχη, την αίθουσα αναμονής και ορισμένους αποθηκευτικούς χώρους, καθώς και από ένα βοηθητικό κτήριο και έναν υδατόπυργο.[4] Επιπλέον, το σύνολο των κτηρίων ακολούθησαν από την κατασκευή τους το τυποποιημένο νεοκλασικό μοτίβο των ΣΒΔΕ αλλά και των ΣΠΑΠ σε ό,τι αφορά την αρχιτεκτονική τους μορφή.[5]
20ος Αιώνας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο σταθμός λειτουργούσε επικουρικά ως στάση που εξυπηρετούνταν με δρομολόγια προς το Μεσολόγγι και το Αγρίνιο, ενώ μέσω του λιμένα του Κρυονερίου, είχε σύνδεση με την Πάτρα και το δίκτυο της Πελοποννήσου. Την εποχή εκείνη, η επιβατική και εμπορική κυκλοφορία στη γραμμή τεκμηριώνεται με ζεύγη αρτηριακών και τοπικών αμαξοστοιχιών, πρακτική που εξυπηρετούσε τόσο τους επιβάτες όσο και την καθημερινή διακίνηση εμπορευμάτων μικρής κλίμακας. Από την άλλη πλευρά, κατά τους πολέμους (Α΄ Π.Π. και Β΄ Π.Π.) η γραμμή διατήρησε ρόλο στην τοπική μετακίνηση και τροφοδοσία, ενώ στη μεταπολεμική περίοδο οι ΣΒΔΕ εντάχθηκαν στη διαχείριση των ΣΠΑΠ και στη συνέχεια μεταβιβάστηκαν στους ΣΕΚ, με συνεχόμενη ωστόσο υποβάθμιση των υπηρεσιών και των συχνοτήτων των δρομολογίων.[6] Με την προοδευτική επικράτηση των οδικών μεταφορών, η επιβατική κίνηση μειώθηκε αρκετά και η γραμμή οδηγήθηκε σε σταδιακή παύση (τον Φεβρουάριο του 1970 ανέστειλε την λειτουργία του το πορθμείο Κρυονερίου), με συνολική και οριστική αναστολή λειτουργίας της το καλοκαίρι του 1970.[7]
21ος Αιώνας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, εκκίνησαν ορισμένες πρωτοβουλίες αναβίωσης της γραμμής με συγχρηματοδότηση από το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, ενώ γεγονός αποτελεί ότι εκτελέστηκαν και εργασίες αποκατάστασης της υποδομής σε τμήματα της γραμμής και σε σταθμούς, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής του Κρυονερίου. Ωστόσο, μετά από αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό, το έργο πάγωσε το 2004 και παρά τα δοκιμαστικά δρομολόγια που είχαν εκτελεστεί, η γραμμή δεν τέθηκε ποτέ σε λειτουργία, με αποτέλεσμα ο επιβατικός σταθμός του Κρυονερίου να παραμείνει ανενεργός και σταδιακά να περιέλθει σε ερειπώδη κατάσταση.[8]
Δομή Σταθμού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Κρυονερίου αποτελούταν από ένα κεντρικό κτήριο επιβατών, το οποίο στέγαζε το γραφείο και την κατοικία σταθμάρχη, καθώς και την αίθουσα αναμονής των επιβατών. Εντός του κτηριακού συγκροτήματος, υπήρχε κατασκευασμένο υποστηρικτικό κτήριο το οποίο δεν διασώζεται σήμερα, ένας υδατόπυργος, ενώ ο σταθμός διατηρούσε πέρα από την κεντρική γραμμή και μια παρακαμπτήριο, σε συνδυασμό με δύο αποβάθρες.[9] Παρακάτω παρατίθεται τοπογραφική απεικόνιση του κτηριακού συγκροτήματος του σταθμού:
Υπηρεσίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Κρυονερίου εξυπηρετούταν από το 1890 έως το καλοκαίρι του 1970 από τακτικά ημερήσια επιβατικά δρομολόγια προς το Μεσολόγγι (έως το 1943 και προς την Κατοχή) και το Αγρίνιο, καθώς και μέσω ακτοπλοϊκής σύνδεσης (έως τον Φεβρουάριο του 1970) με την Πάτρα και το υπόλοιπο σιδηροδρομικό δίκτυο.[10]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ AgrinioNews (20 Ιανουαρίου 2022). «Aιτωλοακαρνανία: η εγκατάλειψη του σιδηροδρόμου και η κατάρρευση της γέφυρας στον Εύηνο». Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2025.
- ↑ «Σταθμοί της Αιτωλοακαρνανίας». www.dtert.gr. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2025.
- ↑ Νέα, Σιδηροδρομικά (Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2015). «Σιδηροδρομικά Νέα: Η ιστορία του Σιδηροδρόμου στην Αιτωλοακαρνανία: Σιδηρόδρομοι Βορειοδυτικής Ελλάδας (ΣΒΔΕ)». Σιδηροδρομικά Νέα. Ανακτήθηκε στις 2025-08-12. Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:
|ημερομηνία=(βοήθεια) - ↑ Ανδρουλιδάκης, Κώστας. Οι Σιδηρόδρομοι της Πελοποννήσου (1882-1962). Αθήνα: Μουσείο Φωτογραφίας "Χρήστος Κελεμκέρης" Δήμος Καλαμαριάς. ISBN 960-87946-0-9.
- ↑ Φασουράκης, Ηρακλής (13 Μαρτίου 2018). «ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΡΥΟΝΕΡΙΟΥ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΚΡΥΟΝΕΡΙΟΥ-ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ-ΑΓΡΙΝΙΟΥ - ΣΒΔΕ». Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής. Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2025.
- ↑ Καραμούνας, Λεωνίδας. «Πάτρα – Αγρίνιο με απόπλου τρένων!». kynigesia.gr.
- ↑ Νέα, Σιδηροδρομικά (Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2015). «Σιδηροδρομικά Νέα: Η ιστορία του Σιδηροδρόμου στην Αιτωλοακαρνανία: Σιδηρόδρομοι Βορειοδυτικής Ελλάδας (ΣΒΔΕ)». Σιδηροδρομικά Νέα. Ανακτήθηκε στις 2025-08-12. Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:
|ημερομηνία=(βοήθεια) - ↑ «ΟΣΕ Μεσολογγίου: 13 εκατ. ευρώ για ένα τραίνο που δε σφύριξε ποτέ | Το Κουτί της Πανδώρας». www.koutipandoras.gr. 13 Σεπτεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2025.
- ↑ «ArcGIS Web Application». gaiaweb.gaiaose.gr. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2025.
- ↑ Νέα, Σιδηροδρομικά (Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2015). «Σιδηροδρομικά Νέα: Η ιστορία του Σιδηροδρόμου στην Αιτωλοακαρνανία: Σιδηρόδρομοι Βορειοδυτικής Ελλάδας (ΣΒΔΕ)». Σιδηροδρομικά Νέα. Ανακτήθηκε στις 2025-08-12. Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:
|ημερομηνία=(βοήθεια)