Προϋπολογισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ο όρος προϋπολογισμός (budget) ορίζεται ως η επίσημη έκφραση όλων των σχεδίων, των στόχων και των σκοπών της διοίκησης που καλύπτει όλες τις δραστηριότητες της επιχείρησης για μια καθορισμένη χρονική περίοδο. Ο προϋπολογισμός αποτελεί ένα εργαλείο παρέχοντας στόχους και κατεύθυνση, έλεγχο του άμεσου περιβάλλοντος, βοήθεια για τον έλεγχο των οικονομικών δεδομένων της εργασίας και του τμήματος και επίλυση προβλημάτων πριν αυτά προκύψουν. Είναι δηλαδή, η ακριβής και διεξοδική εκτίμηση των εσόδων και των εξόδων που θα προκύψουν σε συγκεκριμένη οικονομική περίοδο, από έναν οργανισμό, δημόσιο ή ιδιωτικό.[1][2]


Ταξινόμηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι προϋπολογισμοί ταξινομούνται συνήθως σε δύο κατηγορίες:

  • Λειτουργικός προϋπολογισμός (operating budgets) ή λειτουργικά προγράμματα
  • Χρηματοοικονομικούς προϋπολογισμούς (financial budgets)


Οι λειτουργικοί προϋπολογισμοί περιλαμβάνουν τους προϋπολογισμούς εσόδων και εξόδων και παρουσιάζουν τα ποσά των αγαθών και των υπηρεσιών τα οποία η επιχείρηση προγραμματίζει να χρησιμοποιήσει κατά τη διάρκεια της περιόδου λειτουργίας της και τα οφέλη τα οποία αναμένει να προσκομίσουν οι δραστηριότητες της. Οι χρηματοοικονομικοί προϋπολογισμοί παρουσιάζουν τα ποσά των χρημάτων τα οποία η επιχείρηση προγραμματίζει να ξοδέψει κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης περιόδου και τις πηγές που προγραμματίζει να τα προμηθευτεί.[3]

Ανάλογα με το σκοπό τους υπάρχουν διάφοροι τύποι προϋπολογισμού:[4][5]

  • Γενικός προϋπολογισμός (Master budget), ο οποίος περιλαμβάνει την προϋπολογισθείσα κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης, τον ισολογισμό και την κατάσταση ταμειακής ρευστότητας,
  • Ταμιακός προϋπολογισμός (Cash budget) ο οποίος απεικονίζει τις προϋπολογιζόμενες εισπράξεις και πληρωμές της επιχείρησης κατά τη διάρκεια της περιόδου προϋπολογισμού,
  • Προϋπολογισμός δαπανών κεφαλαίου (Capital budget) που αφορά τη λήψη αποφάσεων σε συγκεκριμένες επενδυτικές επιλογές και το συνολικό διαθέσιμο κεφάλαιο προς επενδύσεις και
  • Λειτουργικός προϋπολογισμός (Operating budget), ο οποίος περιλαμβάνει τις προϋπολογισθείσες εισροές και εκροές κατά την προβλεπόμενη οικονομική περίοδο.

Είδη προϋπολογισμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Πλεονασματικός προϋπολογισμός θεωρείται ο προϋπολογισμός όπου τα έσοδα υπερβαίνουν τις δαπάνες.
  • Ισοσκελισμένος προϋπολογισμός είναι ο προϋπολογισμός που τα έσοδα είναι ίσα με τις δαπάνες στη συγκεκριμένη οικονομική περίοδο.
  • Ελλειμματικός προϋπολογισμός είναι ο προϋπολογισμός όπου οι δαπάνες υπερβαίνουν τα έσοδα.

Αρχές του προϋπολογισμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1) Αρχή της ετήσιας διάρκειας[6]

Σύμφωνα με την αρχή της ετήσιας διάρκειας, οι δημοσιονομικές πράξεις του προϋπολογισμού αναφέρονται

σε ένα οικονομικό έτος που αρχίζει την 1η Ιανουαρίου και λήγει την 31η Δεκεμβρίου του ίδιου ημερολογιακού

έτους.


2)Αρχές της ενότητας και της καθολικότητας

(α) Σύμφωνα με την αρχή της ενότητας όλα τα δημόσια έσοδα και τα έξοδα εγγράφονται σε έναν ενιαιο

προϋπολογισμό.

(β) Σύμφωνα με την αρχή της καθολικότητας, όλα τα δημόσια έσοδα και έξοδα εμφανίζονται στον

προϋπολογισμό. Στον προϋπολογισμό περιλαμβάνονται και τα αποθεματικά, καθώς και οι εγγυήσεις

δημοσίου και των οιονεί χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων. Η εφαρμογή της αρχής κατά την κατάρτιση

και έγκριση του προϋπολογισμού, συνεπάγεται την τήρηση δύο κανόνων: (αα) του μη ειδικού προορισμού

εσόδων και (ββ) του μη συμψηφισμού εσόδων εξόδων. Οι εξαιρέσεις από τον τελευταίο κανόνα επιτρέπονται

μετά από απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και γνώμη της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, υπό

προϋπόθεση ότι θεμελιώνονται σε λόγους αυστηρά λογιστικής τακτοποίησης κατά τα ευρωπαϊκά και διεθνή

πρότυπα.

(γ) Κατά τις αρχές αυτές κανένα έσοδο και καμία δαπάνη δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί εάν

αντιστοιχεί σε Κωδικό Αριθμό Εσόδων/Εξόδων (ΚΑΕ) του προϋπολογισμού (αρχή ενότητας) καμία δαπάνη

μπορεί να αποτελέσει το αντικείμενο ανάληψης ή εντολής πέραν των εγκεκριμένων πιστώσεων (αρχή

καθολικότητας).

3)Αρχή της ειδίκευσης του προϋπολογισμού και της ειδικότητας των πιστώσεων.

(α) Σύμφωνα με την αρχή της ειδίκευσης του προϋπολογισμού τα δημόσια έσοδα και έξοδα του

προϋπολογισμού προσδιορίζονται με ορισμένη εκ των προτέρων αναλυτική κωδική κατάταξη, που ορίζεται

με σχετική απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και η οποία επικαιροποιείται ανά τακτά χρονικά

διαστήματα.

(β) Σύμφωνα με την αρχή της ειδικότητας των πιστώσεων απαγορεύεται η χρήση πίστωσης για

ικανοποίηση διαφορετικής ανάγκης από αυτή που αναγράφεται στον προϋπολογισμό.

4)Αρχή της ειλικρίνειας και της ακριβείας του προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με την αρχή της ειλικρίνειας και της ακριβείας του προϋπολογισμού κάθε πρόβλεψη εσόδων

εξόδων που περιέχεται στον προϋπολογισμό πρέπει να είναι ειλικρινής και ακριβής στο μέτρο του εφικτού

και να μην υπερεκτιμά ή υποτιμά τα πραγματικά στοιχεία στα οποία βασίζονται οι προβλέψεις, καθώς

να είναι σύμφωνη με τις λοιπές εκτιμήσεις της Κυβέρνησης.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Προϋπολογισμός (Budget) - ορισμός». Ευρετήριο Οικονομικών Όρων (στα Αγγλικά). 12 Αυγούστου 2015. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019. 
  2. «Δημοσιονομικό Δίκαιο» (PDF). Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019. 
  3. Τσακλαγάνος, Άγγελος (2015). Προυπολογισμοί Budgeting για τη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων. σελ. 18-19. 
  4. «Budgeting» (PDF). Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019. 
  5. Shim, Siegel, Jae K. and Joel G (2005). Budgeting Basics and Beyond. σελ. 1. 
  6. «Νόμος 3871/2010 - ΦΕΚ 141/Α/17-8-2010 (Κωδικοποιημένος)». Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας | e-nomothesia.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]