Παρακράτος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

To παρακράτος (Λατ. imperium in imperio ή status in statu)[σημ. 1] είναι σύνολο παράνομων κρυφών μηχανισμών που στέκουν δίπλα στην πολιτική εξουσία, ή μέρος αυτής, και πράττουν ακολουθώντας εντολές της, ή και ανεξάρτητα, ώστε να χειραγωγείται η πολιτική ζωή ενός τόπου[1][2].

Τέτοιες ομάδες συνήθως αναπτύσσονται και δρουν μέσα στην αστυνομία, τον στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες.

Γενικότερα, παρακράτος είναι σύνολα ανθρώπων ή μηχανισμών που ασκούν παράνομα εξουσία[1].

Οργανωμένο έγκλημα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη στενή του σημασία, το παρακράτος είναι μία από τις χειρότερες μορφές οργανωμένου εγκλήματος[3].

Παρακράτος στην Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μία χαρακτηριστική περίπτωση δράσης παρακράτους στην Ελλάδα ήταν η δολοφονία του βουλευτή Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963. Η δολοφονία του Λαμπράκη ήταν το αποκορύφωμα της ισχύος του παρακράτους, που δέσποζε στις μετεμφυλιακές κυβερνήσεις Παπάγου και Καραμανλή[4]. Κατευθυνόταν εν πολλοίς από τον Αντιστράτηγο Αλέξανδρο Νάτσινα, ιδρυτή και αρχηγό για δέκα χρόνια (1953 - 1963) της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΚΥΠ) αλλά και του ΙΔΕΑ, της οργάνωσης που ήλεγχε τις Ένοπλες Δυνάμεις. Υπήρχε και η μυστηριώδης Κόκκινη Προβιά, το ελληνικό παρακλάδι του νατοϊκού Gladio, που διαλύθηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου τη δεκαετία του '80[4].

Στη σύγχρονη εποχή το παρακράτος συνεχίζει να υπάρχει[5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16].

Παραδείγματα σε άλλες χώρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Τουρκία χρησιμοποιείται ο όρος «βαθύ κράτος» (derin devlet)[17] για τη διαπλοκή των Δυνάμεων Ασφαλείας, της Πολιτικής, της Δικαιοσύνης και της Δημόσιας Διοίκησης με το οργανωμένο έγκλημα.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Πρβλ. και φράση κράτος εν κράτει.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «παρακράτος». Λεξικό της κοινής νεοελληνικής. http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%BF%CF%82&dq=. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2015. 
  2. «παρακράτος». Lexigram. http://www.lexigram.gr/lex/enni/παρακράτος. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  3. «Οργανωμένο Έγκλημα». Επιμέλεια: Αστυν. Α΄ Εμμανουήλ Λυδάκης. Ελληνική Αστυνομία. http://www.astynomia.gr/index.php?option=ozo_content&perform=view&id=2481&Itemid=400&lang=. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2015. 
  4. 4,0 4,1 Πετρίδης, Παύλος, επιμ. (2000). Εξουσία και παραεξουσία στην Ελλάδα 1957-1967: Απόρρητα ντοκουμέντα. Αθήνα: Προσκήνιο. ISBN 978-960-7057-60-0. http://www.biblionet.gr/book/70768/Εξουσία_και_παραεξουσία_στην_Ελλάδα_1957-1967. 
  5. Κουριδάκης, Ν. (20/12/2008). «Απουσιάζει το κράτος, κυβερνά το παρακράτος». Έθνος. http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=2064770. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  6. Βερούτης, Άγης (24-Ιαν-2012). «Παρακράτος και κοινωνία: Λύκοι και πρόβατα». Capital.gr. http://www.capital.gr/story/1388007. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  7. «Κράτος ή παρακράτος η ΕΥΠ;». UNFOLLOW. 2 Νοεμβρίου 2013. http://unfollow.com.gr/print/from-issue/3906-%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%BF%CF%82-%CE%AE-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%BF%CF%82-%CE%B7-%CE%B5%CF%85%CF%80. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  8. «Δημόσια Συζήτηση: Παρακράτος; (video)». Για την Υπεράσπιση της Κοινωνίας και της Δημοκρατίας. 12 Απριλίου 2014. http://www.koinonia-demo.gr/2014/04/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CF%8C%CF%83%CE%B9%CE%B1-%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%BF%CF%82-video/. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  9. «Το βαθύ παρακράτος των τραπεζών…». Κίνημα «δεν πληρώνω». 30 Μαΐου 2014. http://kinimadenplirono.blogspot.gr/2014/05/blog-post_1355.html. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2015. 
  10. «Παρακολουθούν 8.000 τηλέφωνα κάθε μέρα». Kontra News. 10/07/14. http://www.kontranews.gr/politiki/item/11419-parakoloythoun-tilefwna/11419-parakoloythoun-tilefwna. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  11. Βαξεβάνης, Κώστας (27 Νοεμβρίου 2014). «Απ' το κράτος στο παρακράτος δύο συλλαβές δρόμος». Το Κουτί της Πανδώρας. http://www.koutipandoras.gr/article/127864/ap-kratos-sto-parakratos-dyo-syllaves-dromos. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  12. Ζούμη, Αλέκα (6 Ιανουαρίου 2015). «Μ.Καμπούρης: «Με χτυπούσαν 15 άτομα, μέθοδοι παρακράτους στη Ν.Φ»». Στο Κόκκινο. http://www.stokokkino.gr/article/1000000000002425/MKampouris-Me-xtupousan-15-atoma-methodoi-parakratous-sti-NF. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  13. Βερδέ, Λένα (11/02/2015). «Απαγωγές, υποκλοπές - το “διεθνές παρακράτος” σε δράση». Εργατική Αλληλεγγύη. http://ergatiki.gr/article.php?issue=1160&id=11219. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  14. «Ξηλώνεται το δικαστικό παρακράτος». Kontra News. 01/08/15. http://www.kontranews.gr/politiki/item/103300-dikastiko-parakratos/103300-dikastiko-parakratos. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  15. Βασιλάκης, Αριστοτέλης (02 Αυγούστου 2015). «Το παρακράτος ζει και βασιλεύει…». Ακρόπολη. http://akropolipress.gr/using-joomla/item/2030-to-parakratos-zei-kai-vasileyei. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  16. «Το κόκκινο παρακράτος προκαλεί, ούτε βήμα πίσω από τους Εθνικιστές!». Χρυσή Αυγή. 20 Σεπτεμβρίου 2015. http://www.xryshaygh.com/enimerosi/view/to-kokkino-parakratos-prokalei-oute-bhma-pisw-apo-tous-ethnikistes. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  17. Τσακίρης, Δημήτριος Ν. (25 Φεβρουαρίου 2013). «Για το παρακράτος». protagon.gr. http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.article&id=22371. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα: