Παρακράτος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το παρακράτος (Λατ. imperium in imperio ή status in statu), ή και Κράτος εν κράτει είναι σύνολο παράνομων κρυφών μηχανισμών που στέκουν δίπλα στην πολιτική εξουσία, ή μέρος αυτής, και πράττουν ακολουθώντας εντολές της, ή και ανεξάρτητα, ώστε να χειραγωγείται η πολιτική ζωή ενός τόπου.[1][2]

Τέτοιες ομάδες συνήθως αναπτύσσονται και δρουν στην αστυνομία, τον στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες.

Γενικότερα, παρακράτος είναι σύνολα ανθρώπων ή μηχανισμών που ασκούν παράνομα εξουσία.[1]

Παρακράτος στην Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ελλάδα το παρακράτος λειτούργησε μετεμφυλιακά με βάση στελέχη του στρατού και της αστυνομίας καθώς και ακροδεξιών ομάδων πολιτών που στήριζαν τις δεξιές κυβερνήσεις και έκαναν ποικίλες επεμβάσεις.

Η πιο διάσημη περίπτωση δράσης παρακράτους στην Ελλάδα ήταν η δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963. Η δολοφονία του έδειξε την ισχύ του παρακράτους στις μετεμφυλιακές κυβερνήσεις Παπάγου και Καραμανλή[3]. Κατευθυνόταν εν πολλοίς από τον Αντιστράτηγο Αλέξανδρο Νάτσινα, ιδρυτή και αρχηγό για δέκα χρόνια (1953 - 1963) της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΚΥΠ) αλλά και του ΙΔΕΑ, της οργάνωσης που ήλεγχε τις Ένοπλες Δυνάμεις. Υπήρχε και η μυστηριώδης Κόκκινη Προβιά, το ελληνικό παρακλάδι του νατοϊκού Gladio, που διαλύθηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου τη δεκαετία του '80[3].

Στη σύγχρονη εποχή το παρακράτος συνεχίζει να υπάρχει.[εκκρεμεί παραπομπή]

Η στρατιωτική δικτατορία του 1967 είχε ως πρωτεργάτες στελέχη του στρατού που δραστηριοποιούνταν σε παρακρατικές οργανώσεις.

Παραδείγματα σε άλλες χώρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Τουρκία χρησιμοποιείται ο όρος «βαθύ κράτος» (derin devlet) για τη διαπλοκή των Δυνάμεων Ασφαλείας, της Πολιτικής, της Δικαιοσύνης και της Δημόσιας Διοίκησης με το οργανωμένο έγκλημα ή με πολιτικές αποκλίνουσες από τις επίσημες (https://tr.wikipedia.org/wiki/Derin_devlet)https://en.wikipedia.org/wiki/Deep_state_in_Turkey. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε σε εμπεριστατωμένη μελέτη για το ελληνικό κράτος, δείχνοντας την ακροδεξιά (ελληνορθόδοξη) αγκύρωση θεσμών του ελληνικού κράτους (μέχρι σήμερα Ορθόδοξη Εκκλησία, Στρατός, Αστυνομία, Δικαιοσύνη και ακροδεξιά πολιτικά κόμματα) (ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, Δημήτρης (επιμ.). Το `βαθύ κράτος` στη σημερινή Ελλάδα. Αστυνομία, Δικαιοσύνη, Στρατός, Εκκλησία. Αθήνα, Νήσος, 2014).

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «παρακράτος». Λεξικό της κοινής νεοελληνικής. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2015. 
  2. «παρακράτος». Lexigram. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  3. 3,0 3,1 Πετρίδης, Παύλος, επιμ. (2000). Εξουσία και παραεξουσία στην Ελλάδα 1957-1967: Απόρρητα ντοκουμέντα. Αθήνα: Προσκήνιο. ISBN 978-960-7057-60-0. http://www.biblionet.gr/book/70768/Εξουσία_και_παραεξουσία_στην_Ελλάδα_1957-1967. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]