Παρακράτος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το παρακράτος (Λατ. imperium in imperio ή status in statu), ή και Κράτος εν κράτει είναι σύνολο παράνομων κρυφών μηχανισμών που στέκουν δίπλα στην πολιτική εξουσία, ή μέρος αυτής, και πράττουν ακολουθώντας εντολές της, ή και ανεξάρτητα, ώστε να χειραγωγείται η πολιτική ζωή ενός τόπου.[1][2]

Τέτοιες ομάδες συνήθως αναπτύσσονται και δρουν στην αστυνομία, τον στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες.

Γενικότερα, παρακράτος είναι σύνολα ανθρώπων ή μηχανισμών που ασκούν παράνομα εξουσία.[1]

Παρακράτος στην Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ελλάδα το παρακράτος λειτούργησε μετεμφυλιακά με βάση στελέχη του στρατού και της αστυνομίας καθώς και ακροδεξιών ομάδων πολιτών που στήριζαν τις δεξιές κυβερνήσεις και έκαναν ποικίλες επεμβάσεις.

Η πιο διάσημη περίπτωση δράσης παρακράτους στην Ελλάδα ήταν η δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963. Η δολοφονία του έδειξε την ισχύ του παρακράτους στις μετεμφυλιακές κυβερνήσεις Παπάγου και Καραμανλή[3]. Κατευθυνόταν εν πολλοίς από τον Αντιστράτηγο Αλέξανδρο Νάτσινα, ιδρυτή και αρχηγό για δέκα χρόνια (1953 - 1963) της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΚΥΠ) αλλά και του ΙΔΕΑ, της οργάνωσης που ήλεγχε τις Ένοπλες Δυνάμεις. Υπήρχε και η μυστηριώδης Κόκκινη Προβιά, το ελληνικό παρακλάδι του νατοϊκού Gladio, που διαλύθηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου τη δεκαετία του '80[3].

Στη σύγχρονη εποχή το παρακράτος συνεχίζει να υπάρχει.[εκκρεμεί παραπομπή]

Η στρατιωτική δικτατορία του 1967 είχε ως πρωτεργάτες στελέχη του στρατού που δραστηριοποιούνταν σε παρακρατικές οργανώσεις.

Παραδείγματα σε άλλες χώρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Τουρκία χρησιμοποιείται ο όρος «βαθύ κράτος» (derin devlet) για τη διαπλοκή των Δυνάμεων Ασφαλείας, της Πολιτικής, της Δικαιοσύνης και της Δημόσιας Διοίκησης με το οργανωμένο έγκλημα ή με πολιτικές αποκλίνουσες από τις επίσημες (https://tr.wikipedia.org/wiki/Derin_devlet)https://en.wikipedia.org/wiki/Deep_state_in_Turkey.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «παρακράτος». Λεξικό της κοινής νεοελληνικής. Ανακτήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2015. 
  2. «παρακράτος». Lexigram. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015. 
  3. 3,0 3,1 Πετρίδης, Παύλος, επιμ. (2000). Εξουσία και παραεξουσία στην Ελλάδα 1957-1967: Απόρρητα ντοκουμέντα. Αθήνα: Προσκήνιο. ISBN 978-960-7057-60-0. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Τραϊανού, Παναγιώτης (2005). Κράτος και παρακράτος. Αθήνα: Ωγυγία. ISBN 978-960-88671-5-4. 
  • ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, Δημήτρης (επιμ.). Το `βαθύ κράτος` στη σημερινή Ελλάδα. Αστυνομία, Δικαιοσύνη, Στρατός, Εκκλησία. Αθήνα, Νήσος, 2014.
  • Ahmet Özcan, Derin Devlet ve Muhalefet Geleneği, Bakış Yayınları, Şubat 2000, ISBN 9789095621475
  • Alişan Satılmış, Derin Devletin Solcuları, Platin Yayınları, Ağustos 2004, ISBN 9789758163465
  • Cüneyt Arcayürek, Derin Devlet 1950-2007: Darbeler ve Gizli Servisler, Detay Yayıncılık, Ocak 2007, ISBN 9789944314022

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]