Παράγωγες μονάδες του SI

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το διεθνές σύστημα μονάδων (SI) καθορίζει ένα σύνολο από επτά Θεμελιώδεις μονάδες μέτρησης του Διεθνούς Συστήματος Μονάδων από τις οποίες παράγονται όλες οι άλλες μονάδες μέτρησης του SI. Καθεμιά από αυτές τις άλλες μονάδες (παράγωγες μονάδες SI (derived units)) είναι είτε αδιάστατη, ή μπορεί να εκφραστεί ως ένα γινόμενο (θετικό ή αρνητικό, αλλά συνήθως ακέραιο) δυνάμεων μιας ή περισσοτέρων από τις βασικές μονάδες.

Παραδείγματος χάρη, η παράγωγη μονάδα του εμβαδού στο SI είναι το τετραγωνικό μέτρο (m2) και η παράγωγη μονάδα της πυκνότητας στο SI είναι το χιλιόγραμμο ανά κυβικό μέτρο (kg/m3 ή kg m−3). Η κλίμακα Κελσίου (δείτε παρακάτω) έχει μια κάπως ασαφή κατάσταση και είναι εύλογα μια εξαίρεση αυτού του κανόνα. Τα ονόματα των μονάδων στο SI γράφονται με πεζά γράμματα. Τα σύμβολα των μονάδων που ονομάζονται από πρόσωπα, όμως, γράφονται πάντα με κεφαλαίο το αρχικό γράμμα (π.χ. το σύμβολο για το Χερτζ είναι "Hz"· αλλά το σύμβολο για το μέτρο είναι "m").[1]

Παράγωγες μονάδες με ειδικά ονόματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πέρα από τις δύο αδιάστατες παράγωγες μονάδες Ακτίνιο (rad) και στερακτίνιο (sr), 20 άλλες παράγωγες μονάδες έχουν ειδικά ονόματα.

Επώνυμες μονάδες που παράγονται από θεμελιώδεις μονάδες του SI[2]
Όνομα Σύμβολο Φυσικό μέγεθος Ισοδύναμα Θεμελιώδεις μονάδες SI
Ισοδύναμα
Χερτζ Hz Συχνότητα 1/s s−1
Ακτίνιο rad Γωνία m/m αδιάστατο
Στερακτίνιο sr Στερεά γωνία m2/m2 αδιάστατο
Νιούτον N Δύναμη, Βάρος kg⋅m/s2 kg⋅m⋅s−2
Πασκάλ Pa Πίεση, Τάση N/m2 kg⋅m−1⋅s−2
Τζάουλ J Ενέργεια, Έργο, Θερμότητα N⋅m
C⋅V
W⋅s
kg⋅m2⋅s−2
Βατ W Ισχύς, Ροή ακτινοβολίας J/s
V⋅A
kg⋅m2⋅s−3
Κουλόμπ C Ηλεκτρικό φορτίο ή ποσότητα ηλεκτρισμού s⋅A s⋅A
Βολτ V Διαφορά δυναμικού, Ηλεκτρική διαφορά δυναμικού, Ηλεκτρεγερτική δύναμη W/A
J/C
kg⋅m2⋅s−3⋅A−1
Φάραντ F Ηλεκτρική χωρητικότητα C/V
s/Ω
kg−1⋅m−2⋅s4⋅A2
Ωμ Ω Ηλεκτρική αντίσταση, Ηλεκτρική εμπέδηση, Άεργη αντίσταση V/A kg⋅m2⋅s−3⋅A−2
Ζίμενς S Ηλεκτρική αγωγιμότητα 1/Ω
A/V
kg−1⋅m−2⋅s3⋅A2
Βέμπερ Wb Μαγνητική ροή J/A
T⋅m2
kg⋅m2⋅s−2⋅A−1
Τέσλα T Ένταση μαγνητικού πεδίου, Πυκνότητα μαγνητικής ροής V⋅s/m2
Wb/m2
N/(A⋅m)
kg⋅s−2⋅A−1
Χένρι H Αυτεπαγωγή V⋅s/A
Ω⋅s
Wb/A
kg⋅m2⋅s−2⋅A−2
Βαθμός Κελσίου °C Θερμοκρασία ως προς 273.15 K K K
Λούμεν lm Φωτεινή ροή cd⋅sr cd
lux lx Φωτισμός lm/m2 m−2⋅cd
Μπεκερέλ Bq Ραδιενέργεια (διασπάσεις ανά μονάδα χρόνου) 1/s s−1
Γκρέι Gy Απορροφούμενη δόση (της ιονίζουσας ακτινοβολίας) J/kg m2⋅s−2
Σίβερτ Sv Ισοδύναμη δόση (μιας ιονίζουσας ακτινοβολίας) J/kg m2⋅s−2
Κατάλ kat Καταλυτική δραστικότητα s−1⋅mol

Άλλες μονάδες που χρησιμοποιούνται με το SI[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κάποιες άλλες μονάδες όπως ώρα, λίτρο, τόνος και το ηλεκτρονιοβόλτ είναι μονάδες εκτός SI, αλλά χρησιμοποιούνται πλατιά σε συνδυασμό με μονάδες SI.

Συμπληρωματικές μονάδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μέχρι το 1995, το SI ταξινομούσε το ακτίνιο και το στερακτίνιο ως συμπληρωματικές μονάδες, αλλά αυτή η ονομασία εγκαταλείφθηκε και αυτές οι μονάδες ομαδοποιήθηκαν ως παράγωγες μονάδες. [3]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • I. Mills, Tomislav Cvitas, Klaus Homann, Nikola Kallay, IUPAC (June 1993). Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (2nd έκδοση). Blackwell Science Inc, σελ. 72.