Οφρύς η κίτρινη
| Οφρύς η κίτρινη | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
,_Περιοχή_Αργαλαστής,_Πήλιο,_Μαγνησία.jpg) Οφρύς η κίτρινη (Ophrys lutea), Περιοχή Αργαλαστής, Πήλιο, Μαγνησία | ||||||||||||||
| Συστηματική ταξινόμηση | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Διώνυμο | ||||||||||||||
| Οφρύς η κίτρινη (Ophrys lutea) Link, 1799 |
Η Οφρύς η κίτρινη (επιστ. ονομ. Ophrys lutea), με κοινή ονομασία Κίτρινη ορχιδέα ή Μελισσάκι ανήκει στην οικογένεια Ορχεοειδή (Orchidaceae) στην οποία ανήκουν οι γνωστές μας ορχιδέες, οι οποίες με μεγάλο αριθμό ειδών, ίσως 20000, παρουσιάζουν ευρύτατη εξάπλωση στις εύκρατες και θερμές περιοχές της γης, και κατά κύριο λόγο στα δάση των τροπικών χωρών. Το άνθος στις ορχιδέες αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της οικογένειας αφού ένα από τα τρία πέταλα είναι μεγαλύτερο και διαφορετικό από τα υπόλοιπα και εκτείνεται εμπρός σχηματίζοντας αυτό που ονομάζεται χείλος, το οποίο πολλές φορές παρουσιάζει διάφορα σχέδια για να προσελκύει τα έντομα.[1] Στην Ελλάδα οι αυτοφυείς (άγριες) ορχιδέες αριθμούν περίπου 200 είδη. Στο γένος Ophrys, τα άνθη μιμούνται θηλυκές αγριομέλισσες τόσο οπτικά όσο και οσφρητικά με αποτέλεσμα τα αρσενικά έντομα να παραπλανώνται και προσπαθώντας να έρθουν σε σεξουαλική επαφή μαζί τους, τα γυρεομάγματα να προσκολώνται επάνω τους και να μεταφέρονται έτσι σ’ άλλα άνθη.
Γεωγραφική κατανομή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Είδος με στενομεσογειακή κατανομή που απαντά σ’ όλη την Ελλάδα.[2][3]
Οικολογία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Απαντά σε φρυγανότοπους, θαμνώνες (μακί), αραιά δάση κωνοφόρων, εγκαταλελειμμένους ελαιώνες και παραθαλάσσιες αμμοθίνες. Προτιμά ασβεστολιθικά εδάφη (αλκαλικά). Εξαπλώνεται από το επίπεδο της θάλασσας έως και τα 1.000 - 1.200 μέτρα.[4][5]
Περιγραφή Φυτού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το χείλος είναι τρίλοβο, με τους πλάγιους λοβούς, κίτρινους και ελαφρά τριχωτούς, ενώ ο μεσαίος μεγαλύτερος λοβός καλύπτεται από ένα έντονο, καφεκόκκινο γράφημα που μοιάζει με ουρά χελιδονιού. Ανθίζει από Φεβρουάριο έως Απρίλιο.
Υποείδη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στην Ελλάδα απαντούν τρία υποείδη: Ophrys lutea subsp. galilaea, Ophrys lutea subsp. lutea, Ophrys lutea subsp. melena.[6]
Προστασία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Όπως όλες οι άγριες ορχιδέες στην Ελλάδα, η Ophrys lutea προστατεύεται από τη νομοθεσία (Προεδρικό Διάταγμα 67/1981). Απαγορεύεται η συλλογή, η εκρίζωση ή η καταστροφή της.[7]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- ↑ «Ελληνικές Ορχιδέες Κατά Γένος - In situ | Ελληνική Εταιρία Φίλων της Ορχιδέας». www.greekorchidsociety.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2021.
- ↑ «The Euro+Med Plantbase Project». ww2.bgbm.org. Ανακτήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2026.
- ↑ «Ophrys lutea Cav. | Flora of Greece – An annotated checklist». portal.cybertaxonomy.org. Ανακτήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2026.
- ↑ Tsiftsis, Spyros; Djordjević, Vladan (2020-06-30). «Modelling sexually deceptive orchid species distributions under future climates: the importance of plant–pollinator interactions». Scientific Reports 10 (1). doi:. ISSN 2045-2322. https://doi.org/10.1038/s41598-020-67491-8.
- ↑ «Ophrys lutea Cavaniles 1753 subsp. lutea». www.greekflora.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2026.
- ↑ savvas (20 Μαΐου 2017). «Ophrys lutea subsp. galilaea». Savvas Tryfonos Cyprus Plants Photography (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2021.
- ↑ «Wayback Machine» (PDF). ypen.gov.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2026.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Πέτρου Ν., Πέτρου Μ. & Γιαννακούλας Μ. 2009, Ορχιδέες της Ελλάδας, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης.
- Φυτολογία, 2006, Εκδοτική Αθηνών
- Lafranchis T. & Sfikas G. 2001, Flowers of Greece (Vol. IΙ)
- Pignatti S. 1982, Flora d’ Italia (Vol. IΙI). Vol. 1–3. Bologna: Edagricole