Το μπεζεστένι του Μπέισεχιρ, ανεγερμένο το 1299, αποτελεί χαρακτηριστικό μνημείο της οθωμανικής αρχιτεκτονικής. Η κατασκευή του διακρίνεται για τους επιβλητικούς θόλους, οι οποίοι διαμορφώνονται από προσεκτικά λαξευμένες λιθίνες πλάκες. Κατά τον 16ο αιώνα, επί Σουλεϊμάν Α΄, το κτίσμα υπέστη σημαντικές επισκευές και παρεμβάσεις. Σήμερα συγκαταλέγεται στα σπανιότερα δείγματα της τουρκικής λιθοδομικής αρχιτεκτονικής και θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα μπεζεστένια της Ανατολίας.
Το μπεζεστένι (τουρκικά: bezesten, μεταγρ.μπεζεστέν· περσικά: بزازستان, κ. γρ.μπαζαζεστάν, που θα πει «υφασματαγορά»,[1] εκ του αραβικούμπεζ που θα πει «ύφασμα ή «ένδυμα») ήταν ένας κομβικός θεσμός των αστικών κέντρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ουσιαστικά επρόκειτο για έναν τύπο στεγασμένης αγοράς ή στοάς, ο οποίος αποτελούσε το κεντρικό κτίριο μιας εμπορικής συνοικίας. Εκεί φυλάσσονταν τα πολυτιμότερα αγαθά της περιοχής προς πώληση, από υφάσματα μέχρι κοσμήματα, ενώ ταυτόχρονα λειτουργούσε ως χώρος αποθήκευσης επίσημων εγγράφων και περιουσιακών στοιχείων. Οι πωλήσεις ή συναλλαγές των προϊόντων πραγματοποιούνταν κατόπιν ελέγχου της ποιότητάς τους και καθορισμού των νομισμάτων.[2] Χαρακτηριστικό γνώρισμα των μπεζεστενιών ήταν η αρχιτεκτονική τους, η οποία ακολουθούσε αυτή των ισλαμικών τεμένων,[3] δηλαδή λιθόκτιστη κατασκευή με θολωτή στέγαση, συνήθως οργανωμένη σε συμμετρική κάτοψη με τρούλους που προσέδιδαν τόσο ανθεκτικότητα όσο και μνημειακότητα στο οικοδόμημα. Ο θεσμός των μπεζεστενιών απέκτησε με την πάροδο του χρόνου τέτοια διάδοση και σημασία, ώστε η ύπαρξή τους κατέστη κριτήριο αστικής ανάπτυξης. Κατά συνέπεια, οι οθωμανικές πόλεις διακρίνονταν πλέον σε εκείνες που διέθεταν μπεζεστένι, και, άρα, συγκροτημένο εμπορικό και διοικητικό κέντρο, και σε εκείνες που στερούνταν αυτού του θεσμού,[4] γεγονός που υποδήλωνε χαμηλότερο βαθμό οικονομικής οργάνωσης και αστικής λειτουργίας.
↑Kreiser, Klaus: „Bedesten-Bauten im Osmanischen Reich. Ein vorläufiger Überblick auf Grund der Schriftquellen.“, in: Istanbuler Mitteilungen (Deutsches Archäologisches Institut, Abteilung Istanbul) 2, pp.367-400 (Tübingen 1979), reprint in Istanbul und das Osmanische Reich. Derwischwesen, Baugeschichte, Inschriftenkunde. Istanbul: Isis 1995. 286 S. (Analecta Isisiana. 14) pp.61-96.
1234«Μπεζεστένι Σερρών». Το απόσπασμα που δημοσιεύεται στην Ιστοσελίδα της Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών προέρχεται από το εξής άρθρο: Κωστοβασίλης, Βασίλης, "Τα μπεζεστένια, οι μεγάλες σκεπαστές αγορές", Ελληνικό Πανόραμα, τχ. 30 (2002), σ. 102-132. Ιστοσελίδα Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Νοεμβρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2011.
