Κλίμακα TORRO

Η Κλίμακα TORRO (αγγλικά: TORRO tornado intensity scale), γνωστή επίσης και ως Κλίμακα-Τ (T-Scale), είναι μια κλίμακα για την μέτρηση της ταχύτητας των ανέμων μέσα στους σίφωνες.

Ιστορικό

Αναπτύχθηκε από τον Δρ. Terence Meaden της Tornado and Storm Research Organization (TORRO), μετεωρολογική οργάνωση για σίφωνες και καταιγίδες στο Ηνωμένο Βασίλειο, ως συμπλήρωμα και προέκταση της κλίμακας Μποφόρ. Αρχικά, η κλίμακα TORRO δοκιμάστηκε μεταξύ του 1972 και του 1975, και στη συνέχεια δημοσιεύτηκε από τη Βασιλική Μετεωρολογική Εταιρεία, για επίσημη χρήση.

Σχέση με κλίμακα Μποφόρ

Η κλίμακα καθορίζει το T0 ως το ισοδύναμο των 8 μποφόρ και σχετίζεται με την κλίμακα Μποφόρ (Β) με βάση τον τύπο:

B = 2 (T + 4)

και αντιστρόφως:

T = (B / 2 - 4)

Κλίμακα Μποφόρ	B	8	10	12	14	16	18	20	22	24	26	28	30	32
Κλίμακα TORRO	T	0	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12

Περιγραφή

Η κλίμακα ξεκινάει από τους T0 (εξαιρετικά ασθενείς σίφωνες) και φτάνει ως τους T11 (οι πλέον καταστρεπτικοί στην παγκόσμια ιστορία). Υπάρχει και το θεωρητικό επίπεδο T12, αλλά στην πράξη τέτοιες ταχύτητες ανέμων δεν έχουν καταγραφεί ποτέ στην επιφάνεια του εδάφους.

Κατηγορία	μέτρα/δευτ.	μίλια/ώρα	χλμ./ώρα
T0	17 - 24	39 - 54	63 - 87
T1	25 - 32	55 - 72	88 - 116
T2	33 - 41	73 - 92	117 - 148
T3	42 - 51	93 - 114	149 - 184
T4	52 - 61	115 - 136	185 - 220
T5	62 - 72	137 - 160	221 - 260
T6	73 - 83	161 - 186	261 - 299
T7	84 - 95	187 - 212	300 - 342
T8	96 - 107	213 - 240	343 - 385
T9	108 - 120	241 - 269	386 - 432
T10	121 - 134	270 - 299	433 - 482
T11	135 - 142	300 - 320	483 - 515
T12	>144	>320	>515

Ειδικότερα, οι «ασθενείς σίφωνες» (weak tornadoes) κυμαίνονται μεταξύ Τ0 και Τ3, οι «ισχυροί σίφωνες» (strong tornadoes) μεταξύ Τ4 και Τ7 και οι «βίαιοι / σφοδροί σίφωνες» (violent tornadoes) μεταξύ Τ8 και Τ12.

T0	T1	T2	T3	T4	T5	T6	T7	T8	T9	T10	T11	T12
Ασθενείς (Weak tornadoes)				Ισχυροί (Strong tornadoes)				Βίαιοι (Violent tornadoes)

Σύγκριση με κλίμακες Φουτζίτα

Η κλίμακα TORRO υποτίθεται ότι διαφέρει από τις κλίμακες Φουτζίτα στο ότι είναι «καθαρά» μία κλίμακα ταχύτητας του ανέμου, ενώ οι κλίμακες Fujita βασίζονται στην εκτίμηση των καταστροφών για την κατάταξη, αλλά στην πράξη η εκτίμηση των καταστροφών χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά σε όλα τα συστήματα, ώστε να επιτευχθεί η ταξινόμηση. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι καταστροφές που αφήνουν πίσω τους οι σίφωνες, είναι συνήθως το μόνο διαθέσιμο στοιχείο για την ένταση των ανέμων. Πρακτικά πάντως, οι χρήστες όλων των κλιμάκων λογικά προτιμούν άμεσες, αντικειμενικές και ποσοτικές μετρήσεις.

Επίσης, η κλίμακα TORRO γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και δεν λαμβάνει υπόψη αλλαγές όπως η αύξηση του βάρους των οχημάτων ή η αλλαγή του τύπου των σιδηροδρομικών τρένων.

Χρήση

Η κλίμακα αυτή χρησιμοποιείται κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις περισσότερες ηπειρωτικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα, ενώ η Ενισχυμένη Κλίμακα Φουτζίτα χρησιμοποιείται στις ΗΠΑ και στον Καναδά και λίγες ακόμα χώρες, και η πρωταρχική Κλίμακα Φουτζίτα στον υπόλοιπο κόσμο. Η εφαρμογή των κλιμάκων Φουτζίτα στην Ευρώπη είναι πρακτικώς εξαιρετικά δύσκολη, δεδομένου ότι τα στάνταρ της ευρωπαϊκής οικοδόμησης των σπιτιών και το μέγεθος των λεγόμενων κινητών κατοικιών διαφέρουν σημαντικά από τα αμερικανικά. Ωστόσο, στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο για τις Σοβαρές Καταιγίδες που έγινε το 2004, ο ίδιος ο Terence Meaden πρότεινε μια φόρμουλα για συγχώνευση των κλιμάκων TORRO και Fujita, υπό την ονομασία Tornado Force Scale ή TF Scale.^[1]

Παραδείγματα

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι παρατηρούμενοι σίφωνες κυμαίνονται συνήθως μεταξύ T0 και Τ6, ενώ ο ισχυρότερος μέχρι σήμερα κατετάγη στην κατηγορία Τ8. Ο ισχυρότερος σίφωνας που έχει σημειωθεί στις ΗΠΑ και ταυτόχρονα ο ισχυρότερος στην ιστορία γνωστός σίφωνας, συνέβη στο Ξέσπασμα της Οκλαχόμα (Oklahoma tornado outbreak) στις 3 Μαΐου 1999. Υπήρξε σχετική παρακολούθηση με ραντάρ Ντόπλερ (Doppler), με αποκορύφωμα μία καταμέτρηση ταχύτητας ανέμου στα 321 μίλια / 517 χιλιόμετρα την ώρα, σε ύψος 100 πόδια / 30 μέτρα πάνω από το έδαφος, όπως καταμετρήθηκε από ραντάρ Ντόπλερ,^[2]^[3]^[4] δηλαδή έφτασε στα ανώτερα όρια των επιπέδων F5 / ΕF5 στις Κλίμακες Φουτζίτα και, επίσης, στο επίπεδο T12 της Κλίμακας TORRO. Μέχρι σήμερα επίσης, παραμένει ο μοναδικός σίφωνας που η ταχύτητα που μετρήθηκε επίσημα, έφτασε ποτέ στο μέγιστο δυνατό επίπεδο T12, αν και εντελώς οριακά. Δεν αποκλείεται πάντως να έχουν υπάρξει και άλλοι σίφωνες με αντίστοιχες ταχύτητες επιπέδου T12, οι οποίες όμως δεν μετρήθηκαν ποτέ επίσημα.

Ειδικότερα στην Ελλάδα, οι ισχυρότεροι σίφωνες που έχουν παρατηρηθεί έως τώρα, φτάνουν έως και Τ6 (161 - 186 μίλια την ώρα ή 260 - 299 χιλιόμετρα την ώρα) ή αντίστοιχα, αν χρησιμοποιηθεί ως αποκλειστικό κριτήριο η ταχύτητα ανέμου, F3/ΕF3.

Δείτε επίσης

Αναφορές

↑ «Meaden, Terence; TORRO members (2004). «Tornado Force or TF Scale». Tornado and Storm Research Organisation». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Απριλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2015.
↑ «Flexible Array of Radars and Mesonets (FARM) statement concerning preliminary peak wind speed determinations based on Doppler On Wheels (DOW) data obtained in the Greenfield, Iowa tornado of 21 May 2024 section more detail» (PDF). Illinois edu. 23 Ιουνίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 24 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2024.
↑ Lyza, Anthony W.; Flournoy, Matthew D.; Alford, A. Addison (19 March 2024). «Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation». Monthly Weather Review (National Oceanic and Atmospheric Administration and University of Oklahoma via the American Meteorological Society) -1 (aop). doi:10.1175/MWR-D-23-0242.1. https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml. Ανακτήθηκε στις 19 March 2024.
↑ «Doppler on Wheels». Center for Severe Weather Research. 3 Μαΐου 1999. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Φεβρουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2015.

Βιβλιογραφία

Grazulis, Thomas P. (1993). «Significant Tornadoes 1680-1991, A Chronology and Analysis of Events». St. Johnsbury, VT: The Tornado Project of Environmental Films. ISBN 1-879362-03-1.
Meaden, G. T. (1976). «Tornadoes in Britain: Their intensities and distribution in space and time». Journal of Meteorology (UK) 1 (8): pp 242–51.
Meaden, G. T. (1985). «A study of tornadoes in Britain, with assessments of the general tornado risk potential and the specific risk potential at particular regional sites». Journal of Meteorology (UK) 8 (79): pp 151–153.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[1] «Meaden, Terence; TORRO members (2004). «Tornado Force or TF Scale». Tornado and Storm Research Organisation». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Απριλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2015.

[:2-2] «Flexible Array of Radars and Mesonets (FARM) statement concerning preliminary peak wind speed determinations based on Doppler On Wheels (DOW) data obtained in the Greenfield, Iowa tornado of 21 May 2024 section more detail» (PDF). Illinois edu. 23 Ιουνίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 24 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2024.

[2024RadarPaper-3] Lyza, Anthony W.; Flournoy, Matthew D.; Alford, A. Addison (19 March 2024). «Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation». Monthly Weather Review (National Oceanic and Atmospheric Administration and University of Oklahoma via the American Meteorological Society) -1 (aop). doi:10.1175/MWR-D-23-0242.1. https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml. Ανακτήθηκε στις 19 March 2024.

[Doppler_On_Wheels-4] «Doppler on Wheels». Center for Severe Weather Research. 3 Μαΐου 1999. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Φεβρουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2015.

[1]

[2]

[3]

[4]