Καλκανόβατος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Νεαρός καλκανόβατος

Ο καλκανόβατος (επιστημονική ονομασία: Raja clavata ) είναι είδος σαλαχιού της οικογένειας Ραγιείδες.[1]

Κατανομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βρίσκεται στα παράκτια ύδατα της Ευρώπης και στις ακτές του Ατλαντικού της δυτικής Αφρικής και της Μεσογείου Θάλασσας της Βόρειας Αφρικής. Είναι ιθαγενές πιθανόν τόσο νότια όσο η Ναμίμπια και η Νότια Αφρική.[1]

Οι φυσικοί του βιότοποι είναι τα ανοικτά πελάγη και ρηχές θάλασσες. Μερικές φορές παρατηρείται παγιδευμένο σε μεγάλες πισίνες στις εκβολές κατά την άμπωτη.[1]

Ο καλκανόβατος είναι ίσως ένα από τα πιο κοινά σαλάχια που συναντούν οι δύτες.

Βιότοπος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο καλκανόβατος βρίσκεται συνήθως σε ιζηματογενείς βυθούς όπως λάσπη, άμμος ή χαλίκια σε βάθη μεταξύ 10-60 μέτρα. Τα νεαρά ψάρια τρέφονται με μικρά καρκινοειδή, ιδιαίτερα αμφίποδα και γαρίδες βυθού. τα ενήλικα τρέφονται με καβούρια, γαρίδες και μικρά ψάρια.

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όπως όλα τα σαλάχια, ο καλκανόβατος έχει πεπλατυσμένο σώμα με φαρδιά θωρακικά πτερύγια που μοιάζουν με φτερά. Το σώμα έχει σχήμα χαρταετού με μακριά, ακανθώδη ουρά. Η ράχη καλύπτεται από πολλές ακανθώδεις ακανθες, όπως και η κάτω πλευρά στα μεγαλύτερα θηλυκά.[1][2]

Τα ενήλικα ψάρια μπορούν να φτάσουν το ένα μέτρο σε μήκος, αν και τα περισσότερα είναι μικρότερα από 85 εκατοστά. Αυτό το σαλάχι μπορεί να ζυγίζει από 2 έως 4 κιλά.[3]

Τα χρώματά τους ποικίλλουν από ανοιχτό καφέ έως γκρι με πιο σκούρες μεγάλες κηλίδες και πολλές μικρές πιο σκούρες κηλίδες και κίτρινα μπαλώματα. Μερικές φορές τα κίτρινα μπαλώματα περιβάλλονται από μικρές σκούρες κηλίδες. Η κάτω πλευρά είναι κρεμώδης-λευκή με γκριζωπό περιθώριο. Όταν απειλούνται μπορεί να φαίνονται μαύρα.[4][5]

Στα σεξουαλικά ώριμα ψάρια, μερικές από τις άκανθες είναι πεπαχυμμένες με βάσεις που μοιάζουν με κουμπιά. Αυτές είναι ιδιαίτερα καλά αναπτυγμένες στις ουρές και τις ράχες των σεξουαλικά ώριμων θηλυκών.[5]

Κύκλος ζωής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι ωοτόκο πολύανδρο είδος. Τα ζευγαρωμένα αυγά τοποθετούνται και εναποτίθενται σε ρηχή άμμο, λάσπη, βότσαλο ή χαλίκι. Έως και 170 αυγοθήκες μπορούν να γεννηθούν από ένα μόνο θηλυκό το χρόνο, με μέση γονιμότητα περίπου 48-74 αυγά. Στη βορειοδυτική Ευρώπη, οι αυγοθήκες τοποθετούνται την άνοιξη και στη Μεσόγειο τον χειμώνα και την άνοιξη. Οι αυγοθήκες είναι επιμήκεις κάψουλες με άκαμπτα μυτερά κέρατα στις γωνίες, που η καθεμία περιέχει ένα έμβρυο. Οι κάψουλες έχουν μήκος 5,0-9,0 εκατοστά χωρίς τα κέρατα και πλάτος 3,4-6,8 cm. Οι αυγοθήκες είναι αγκυρωμένες με αυτοκόλλητη μεμβράνη.

Τα έμβρυα τρέφονται αποκλειστικά με κρόκο. Οι αυγοθήκες εκκολάπτονται μετά από περίπου 4-5 μήνες και τα νεογνά έχουν μήκος περίπου 11-13 εκ.

Η περίοδος ζευγαρώματος είναι από τον Φεβρουάριο έως τον Σεπτέμβριο, με κορύφωση τον Ιούνιο. Τα ενήλικα παρατηρήθηκε ότι σχηματίζουν συσσωματώσεις του ιδίου φύλου κατά την περίοδο ζευγαρώματος με τα θηλυκά να μετακινούνται σε πιο ρηχά παράκτια νερά περίπου ένα μήνα πριν από τα αρσενικά. Το ζευγάρωμα δεν συμβαίνει στη Βαλτική Θάλασσα.[1]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Fishbase.org: Raja clavata
  2. Filaman.ifm: Morphology of Raja clavata
  3. Kindersley, Dorling (2001,2005). Animal. New York City: DK Publishing. ISBN 0-7894-7764-5.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |year= (βοήθεια)
  4. Shark-references.com: Lists/literature by V.A. Vanov[νεκρός σύνδεσμος]
  5. 5,0 5,1 Oceanario.pt: Raja clavata