Μετάβαση στο περιεχόμενο

Διγιτάλις η μεγανθής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Διγιτάλις η μεγανθής
Η διγιτάλις η μεγανθής (Digitalis grandiflora), Αγριόλευκες, Πήλιο, Μαγνησία, Θεσσαλία, 10-7-2021
Η διγιτάλις η μεγανθής (Digitalis grandiflora), Αγριόλευκες, Πήλιο, Μαγνησία, Θεσσαλία, 10-7-2021
Συστηματική ταξινόμηση
Σύστημα: κατά Cronquist
Βασίλειο: Φυτά (Plantae)
Συνομοταξία: Αγγειόσπερμα (Magnoliophyta)
Ομοταξία: Δικοτυλήδονα (Magnoliopsida)
Υφομοταξία: Αστερίδες (Asteridae)
Τάξη: Λαμιώδη (Lamiáles)
Οικογένεια: Πλανταγινίδες (Plantaginaceae)
Γένος: Διγιτάλις (Digitalis )
Διώνυμο
Digitalis grandiflora
Mill.

Η διγιτάλις η μεγανθής (Digitalis grandiflora) γνωστό στα ελληνικά ως Μεγάλη Κίτρινη Δακτυλίτιδα ανήκει στην οικογένεια των Σκροφουλαριιδών (Scrophulariaceae) και αποτελεί ένα εντυπωσιακό πολυετές φυτό της ευρωπαϊκής χλωρίδας.

Το όνομα του γένους Digitalis προέρχεται από το λατινικό "digitale", που σημαίνει δακτυλήθρα (από το digitus = δάχτυλο).[1]Το όνομα δόθηκε από τον Γερμανό βοτανολόγο Leonhart Fuchs το 1542. Παρατήρησε ότι το σχήμα του άνθους μοιάζει με το προστατευτικό κάλυμμα που φορούν οι ράφτες στο δάχτυλό τους.Τα άνθη του φυτού είναι σωληνοειδή και έχουν το ιδανικό μέγεθος ώστε να μπορεί κανείς να εισάγει το δάχτυλό του μέσα σε αυτά, όπως σε μια δακτυλήθρα.

Το όνομα του είδους grandiflora (μεγανθής) προέρχεται από το λατινικό grandis (μεγάλος) και flos/floris (άνθος), αναφερόμενη στα μεγάλα άνθη που διαθέτει το συγκεκριμένο είδος.

Γεωγραφική Κατανομή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αποτελεί Ευρωσιβηρικό είδος που κατανέμεται στην Βόρεια και Κεντρική Ελλάδα.[2][3][4]

Οικολογία & Ενδιαίτημα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προτιμά ορεινά λιβάδια, δασικές άκρες, ξέφωτα και ημιεκτεθειμένες πλαγιές σε υψόμετρα συνήθως μεταξύ 900 και 1400 μέτρων.[3]

Είναι μια πολυετής πόα που φτάνει σε ύψος τα 60 έως 120 εκατοστά. Τα φύλλα είναι λογχοειδή, σκουροπράσινα, με λεπτή οδόντωση στις άκρες. Τα φύλλα της βάσης σχηματίζουν ροζέτα, ενώ αυτά του στελέχους είναι μικρότερα και εναλλάσσονται. Διακρίνεται από τα μεγάλα κιτρινωπά άνθη που έχουν σχήμα καμπάνας ή σωλήνα και μπορούν να φτάσουν μέχρι 5 εκ. (συνήθως 35-40 mm). Το χρώμα τους είναι απαλό κίτρινο και στο εσωτερικό τους φέρουν χαρακτηριστικές καφέ νευρώσεις ή κηλίδες.Ανθίζει από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο.[4]Είναι φυτό ιδιαίτερα ελκυστικό για τους βομβίνους (μεγάλες μέλισσες), οι οποίοι είναι οι κύριοι επικονιαστές του λόγω του βάθους των ανθέων του.

Το φυτό είναι εξαιρετικά τοξικό σε όλα του τα μέρη (φύλλα, άνθη, σπόρους, ρίζες). Περιέχει καρδιακούς γλυκοσίδες (όπως η διγιτοξίνη και η διγοξίνη), ουσίες που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία της καρδιάς.

  1. Stearn, W. T. (1965-02). «Botanical Latin». Taxon 14 (2): 74. doi:10.2307/1217256. https://www.jstor.org/stable/1217256?origin=crossref.
  2. «Digitalis grandiflora | Euro+Med-Plantbase». europlusmed.org. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2026.
  3. 1 2 «Digitalis grandiflora Mill. 1768». www.greekflora.gr. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2021.
  4. 1 2 «Digitalis grandiflora Mill. | Flora of Greece – An annotated checklist». portal.cybertaxonomy.org. Ανακτήθηκε στις 20 Αυγούστου 2021.
  • Παπιομύτογλου, Β. (2006). Αγριολούλουδα της Ελλάδας. Ηράκλειο: Mediterraneo Editions, σσ. 138-140.
  • Davis, P. H. (Ed.) (1978). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Volume 6 (Campanulaceae to Scrophulariaceae). Edinburgh: Edinburgh University Press, pp. 113-115.
  • Dimopoulos, P., Raus, Th., Bergmeier, E., Constantinidis, Th., Iatrou, G., Kokkini, S., Artelari, R. & Tzanoudakis, D. (2013). Vascular Plants of Greece: An Annotated Checklist. Berlin: Botanic Garden and Botanical Museum Berlin-Dahlem; Athens: Hellenic Botanical Society.
  • Lafranchis, T. & Sfikas, G. (2001). Flowers of Greece, Volume 2. Paris: Diatheo, pp. 112-114.
  • Pignatti, S. (1982). Flora d'Italia, Volume 2. Bologna: Edagricole, pp. 523-524.
  • Strid, A. (1980). Φυτά του Ολύμπου: Οδηγός για τη χλωρίδα του βουνού των Θεών. Αθήνα: Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, σσ. 178-180.
  • Tutin, T. G., Heywood, V. H., Burges, N. A., Moore, D. M., Valentine, D. H., Walters, S. M., & Webb, D. A. (1972). Flora Europaea, Volume 3: Diapensiaceae to Myoporaceae. Cambridge: Cambridge University Press.