Γλώσσα Ναβάχο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Ναβάχο (Ναβάχο: Diné bizaad ή Naabeehó bizaad) είναι νότια Αθαμπασκανή γλώσσα της οικογένειας Να-Ντενέ, από την οποία σχετίζεται με γλώσσες που ομιλούνται σε όλες τις δυτικές περιοχές της Βόρειας Αμερικής. Η Ναβάχο μιλιέται πρωτίστως στις νοτιοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα στον πολιτικό τομέα του Έθνους Ναβάχο. Είναι μία από τις πιο ευρέως διαδεδομένες γλώσσες των ιθαγενών Αμερικάνων και είναι η πιο ευρέως διαδεδομένη βόρεια των συνόρων του Μεξικού με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με σχεδόν 170.000 Αμερικανούς να μιλάνε Ναβάχο στο σπίτι, όπως βρέθηκε το 2011. Η γλώσσα έχει αγωνιστεί να διατηρήσει μια υγιή βάση ομιλητών, αν και αυτό το πρόβλημα έχει ελαττωθεί σε κάποιο βαθμό από εκτενείς εκπαιδευτικά προγράμματα στο Έθνος Ναβάχο.

Απόθεμα φωνημάτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η γλώσσα έχει αρκετά μεγάλο απόθεμα φωνημάτων· περιλαμβάνει αρκετά ασυνήθιστα σύμφωνα που δεν υπάρχουν στα ελληνικά. Τα τέσσερα βασικά φωνήεντά του διακρίνονται για την ρινικότητα, το μήκος και τον τόνο. Έχει τόσο συγκολλητικά όσο και σύνθετα στοιχεία: βασίζεται σε επιθέματα για να τροποποιήσει τα ρήματα, και τα ουσιαστικά είναι συνήθως δημιουργημένα από πολλαπλά μορφήματα, αλλά και στις δύο περιπτώσεις αυτές οι μορφές συγχωνεύονται ακανόνιστα και πέρα ​​από την εύκολη αναγνώριση. Η βασική σειρά λέξεων είναι θέμα-αντικείμενο-ρήμα, αν και είναι πολύ ευέλικτη σε πραγματικούς παράγοντες. Τα ρήματα είναι συζευγμένα για την εμφάνιση και τη διάθεση, και δίδονται επιθέματα για το πρόσωπο και τον αριθμό και των δύο θεμάτων και αντικειμένων, καθώς και πλήθος άλλων μεταβλητών.

Ορθογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ορθογραφία της γλώσσας, η οποία αναπτύχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1930 μετά από σειρά από προηγούμενες προσπάθειες, βασίζεται στη λατινική γραφή. Το μεγαλύτερο μέρος του λεξιλογίου της Ναβάχο είναι Αθαμπασκανής προέλευσης, καθώς η γλώσσα είναι συντηρητική με δάνειες λέξεις από τα αρχικά της στάδια.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]