Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αριθμοδείκτης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
 Αυτό το λήμμα χρειάζεται μορφοποίηση ώστε να ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές μορφοποίησης της Βικιπαίδειας. Αυτό μπορεί να σημαίνει τη δημιουργία εσωτερικών συνδέσμων, επικεφαλίδων, παραγράφων κλπ.
Για περαιτέρω βοήθεια, δείτε τις σελίδες Πώς να επεξεργαστείτε μια σελίδα και Βικιπαίδεια:Οδηγός μορφοποίησης άρθρων.
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 06/12/2023.

Οι αριθμοδείκτες ή χρηματοοικονομικοί δείκτες (αγγλικά: financial ratio ή accounting ratio) είναι το πηλίκο μεταξύ επιλεγμένων αριθμητικών τιμών που λαμβάνονται από τις οικονομικές καταστάσεις μιας επιχείρησης. Καταρτίζονται με σκοπό τον προσδιορισμό της πραγματικής θέσης ή της αποδοτικότητας των διάφορων τμημάτων ή ολόκληρων τομέων που αφορούν μία οικονομική μονάδα και, σε τελική ανάλυση, της πραγματικής κατάστασης ολόκληρης της οικονομικής μονάδας ή και, γενικότερα, του κλάδου στον οποίο ανήκει η μονάδα αυτή.[1]

Ένας αριθμοδείκτης παριστάνεται συνήθως είτε με τη μορφή πηλίκου κάποιων μεγεθών είτε με τη μορφή ποσοστού. Εάν προτιμηθεί η μορφή του ποσοστού, τότε συνήθως λαμβάνεται ως διαιρετέος ο αριθμός που δείχνει την ευνοϊκή αξία για την επιχείρηση, ούτως ώστε οποιαδήποτε βελτίωση της κατάστασης να μεταφράζεται σε αύξηση του ποσοστού.[1]

Άμεσα ενδιαφερόμενοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι άμεσα ενδιαφερόμενοι από την ανάλυση και ερμηνεία των αριθμοδεικτών σε μία επιχείρηση μπορεί να είναι οι εξής:[1]

  • Μέτοχοι
  • Πελάτες
  • Πιστωτές
  • Εργαζόμενοι
  • Δημόσιες υπηρεσίες
  • Διοίκηση της τράπεζας

Χρησιμότητα αριθμοδεικτών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι αναλυτές (εσωτερικοί ή εξωτερικοί), προκειμένου να αναλύσουν τις οικονομικές καταστάσεις — τον ισολογισμό, την κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης και την κατάσταση ταμειακών ροών — χρησιμοποιούν ως μέσα τους χρηματοοικονομικούς δείκτες ή αριθμοδείκτες.[2][3][4] Με τη χρήση αυτών μπορούν να καθορίσουν τις ανάγκες χρηματοδότησης της επιχείρησης, καθώς επίσης και τις δυνατότητες διαπραγμάτευσης που έχει με τους εξωτερικούς της χρηματοδότες. Έτσι, μπορούμε να πληροφορηθούμε σε γενικές γραμμές για τη ρευστότητα, τη δραστηριότητα, την αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης σε σχέση με τη διάρθρωση των κεφαλαίων της και, σε τελική ανάλυση, την πραγματική κατάσταση ολόκληρης της οικονομικής μονάδας.

Επίσης, είναι πολύ σημαντικοί γιατί βοηθούν τον αναλυτή να πραγματοποιήσει:

  • Διαχρονική ανάλυση (time-series analysis): σύγκριση των παρόντων χρηματοοικονομικών στοιχείων της επιχείρησης με τα αντίστοιχα που παρουσίασε η ίδια στο παρελθόν ή θα παρουσιάσει στο προβλεπόμενο μέλλον. Εξετάζεται εάν η χρηματοοικονομική κατάσταση ή απόδοση της επιχείρησης έχει βελτιωθεί ή έχει χειροτερέψει με την πάροδο του χρόνου.
  • Διαστρωματική ανάλυση (comparative analysis ή cross-sectional analysis): σύγκριση των χρηματοοικονομικών στοιχείων της επιχείρησης με τα αντίστοιχα παρόμοιων επιχειρήσεων ή τη μέση τιμή του κλάδου στον οποίο ανήκει, κατά τη διάρκεια του ίδιου χρονικού διαστήματος.

Μειονεκτήματα αριθμοδεικτών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Ο υπολογισμός και η παρουσίαση των διαφόρων αριθμοδεικτών είναι μία μέθοδος ανάλυσης η οποία πολλές φορές παρέχει μόνο ενδείξεις. Για τον λόγο αυτό, ένας μεμονωμένος αριθμοδείκτης δεν είναι δυνατόν να μας δώσει πλήρη εικόνα της οικονομικής θέσης μίας επιχείρησης, αν δεν συγκριθεί με άλλους πρότυπους αριθμοδείκτες ή αν δεν συσχετισθεί με τους αντίστοιχους αριθμοδείκτες μιας σειράς προηγούμενων χρήσεων. Τέτοια πρότυπα μπορεί να αποτελέσουν τα παρακάτω:[1]
    1. Αριθμοδείκτες για μία σειρά παλαιότερων οικονομικών δεδομένων των οικονομικών καταστάσεων της συγκεκριμένης επιχείρησης.
    2. Αριθμοδείκτες ορισμένων ανταγωνιστριών επιχειρήσεων, επιλεγμένων με κατάλληλα κριτήρια.
    3. Αριθμοδείκτες που αναφέρονται στον μέσο όρο του κλάδου στον οποίο ανήκει η επιχείρηση η οποία μελετάται.
    4. Λογικά και εμπειρικά πρότυπα του αναλυτή, τα οποία πολλές φορές βασίζονται στην πείρα του.
  • Δίνεται η δυνατότητα στη διοίκηση μίας επιχείρησης να προβεί σε ενέργειες οι οποίες έχουν ως στόχο τη διαστρέβλωση των αριθμοδεικτών και την παρουσίαση μίας επιθυμητής εικόνας στους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων.

Κανόνες κατάρτισης αριθμοδεικτών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι αριθμοδείκτες καταρτίζονται με βάση τους εξής κανόνες:[1]

  1. Η συσχέτιση των μεγεθών γίνεται κατά τρόπο ώστε οι δείκτες-αριθμοί που προκύπτουν να είναι ευθέως ανάλογοι με την κατάσταση που απεικονίζουν, δηλαδή οι υψηλότεροι δείκτες να αντιστοιχούν σε ευνοϊκότερες καταστάσεις και οι χαμηλότεροι σε δυσμενέστερες.
  2. Τα μεγέθη των συσχετίσεων επιλέγονται κατά τρόπο που να μειώνει στο ελάχιστο, π.χ., τα λάθη ή τις επιπτώσεις νομισματικών διακυμάνσεων.
  3. Δείκτες των οποίων οι όροι αναφέρονται σε διάστημα χρήσης μικρότερο από δώδεκα (12) μήνες δεν είναι ενδεικτικοί της όλης κατάστασης της οικονομικής μονάδας και κρίνονται πάντοτε σε συσχέτιση με δείκτες αντίστοιχων χρονικών περιόδων προηγούμενων ετών.
  4. Οι δείκτες καλύπτουν όλους τους τομείς δραστηριότητας της οικονομικής μονάδας. Για τον λόγο αυτό ταξινομούνται σε ομάδες κατά τρόπο που να επιτρέπει μία αρκετά πλατύτερη ανάλυση κάθε δραστηριότητας.
  5. Δείκτης μεμονωμένος έχει σχετική μόνο χρησιμότητα. Γι' αυτό επιβάλλεται να γίνεται σύγκριση διάφορων δεικτών μεταξύ τους, ώστε να εξασφαλίζονται ορθά συμπεράσματα.

Βασικές κατηγορίες αριθμοδεικτών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει τους αριθμοδείκτες οι οποίοι εξυπηρετούν τις ανάγκες αξιολόγησης της οικονομικής θέσης της οικονομικής μονάδας, όπως αυτή εμφανίζεται σε στατική μορφή. Τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την κατάρτιση των αριθμοδεικτών αυτών αντλούνται βασικά από τους λογαριασμούς του ισολογισμού.
  • Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει τους αριθμοδείκτες οι οποίοι εξυπηρετούν τις ανάγκες ανάλυσης της δυναμικής εικόνας της επιχειρηματικής προσπάθειας και του αποτελέσματος που προκύπτει από τη λειτουργία της οικονομικής μονάδας. Τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την κατάρτιση των αριθμοδεικτών αυτών αντλούνται βασικά από τους λογαριασμούς οργανικών, κατ' είδος, εξόδων και εσόδων, γενικής εκμετάλλευσης και αποτελεσμάτων.
  • Η τρίτη κατηγορία περιλαμβάνει δείκτες οι οποίοι εξυπηρετούν την ανάγκη συσχέτισης των στατικών στοιχείων του ισολογισμού προς τα δυναμικά στοιχεία της εκμετάλλευσης, με σκοπό τον προσδιορισμό της ορθολογικής ή μη χρησιμοποίησης των μέσων της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Σύμφωνα με τις παραπάνω βασικές κατηγορίες προκύπτει η εξής ταξινόμηση των αριθμοδεικτών:

  • Αριθμοδείκτες ρευστότητας
  • Αριθμοδείκτες δραστηριότητας
  • Αριθμοδείκτες αποδοτικότητας
  • Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων και βιωσιμότητας
  • Αριθμοδείκτες επενδύσεων ή επενδυτικοί αριθμοδείκτες

Αριθμοδείκτες ρευστότητας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό τόσο της βραχυχρόνιας οικονομικής θέσης της επιχείρησης όσο και της ικανότητάς της να ανταποκριθεί στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της.

Χαρακτηριστικοί δείκτες ρευστότητας είναι:

  1. Αριθμοδείκτης γενικής ρευστότητας
  2. Αριθμοδείκτης ειδικής ρευστότητας
  3. Αριθμοδείκτης ταμειακής ρευστότητας
  4. Αριθμοδείκτης αμυντικού χρονικού διαστήματος

Αριθμοδείκτες δραστηριότητας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρησιμοποιούνται προκειμένου να μετρηθεί ο βαθμός αποτελεσματικότητας μιας επιχείρησης στη χρησιμοποίηση των περιουσιακών στοιχείων, κατά πόσο δηλαδή γίνεται ή όχι χρησιμοποίηση αυτών.

Χαρακτηριστικοί δείκτες δραστηριότητας είναι:

  1. Αριθμοδείκτης ταχύτητας είσπραξης απαιτήσεων
  2. Αριθμοδείκτης ταχύτητας βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
  3. Αριθμοδείκτης ταχύτητας κυκλοφορίας αποθεμάτων
  4. Αριθμοδείκτης ταχύτητας κυκλοφορίας ενεργητικού
  5. Αριθμοδείκτης ταχύτητας κυκλοφορίας παγίων
  6. Αριθμοδείκτης ταχύτητας κυκλοφορίας ιδίων κεφαλαίων

Αριθμοδείκτες αποδοτικότητας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με αυτούς μετράται η αποδοτικότητα μιας επιχείρησης, η δυναμικότητα των κερδών της και η ικανότητα της διοίκησής της. Οι αριθμοδείκτες αποδοτικότητας μετρούν τον βαθμό επιτυχίας ή αποτυχίας μιας επιχείρησης σε δεδομένη χρονική στιγμή.

Χαρακτηριστικοί δείκτες αποδοτικότητας είναι:

  1. Αριθμοδείκτης οικονομικής μόχλευσης[5]
  2. Αριθμοδείκτης καθαρού περιθωρίου ή καθαρού κέρδους
  3. Αριθμοδείκτης αποδοτικότητας απασχολούμενων κεφαλαίων
  4. Αριθμοδείκτης αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων

Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων και βιωσιμότητας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μέσω των συγκεκριμένων αριθμοδεικτών εκτιμάται η μακροχρόνια ικανότητα της επιχείρησης να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της και ο βαθμός προστασίας που απολαμβάνουν οι πιστωτές της.

Χαρακτηριστικοί δείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων και βιωσιμότητας είναι:

  1. Αριθμοδείκτης ιδίων κεφαλαίων προς συνολικά κεφάλαια
  2. Αριθμοδείκτης ιδίων κεφαλαίων προς δανειακά κεφάλαια
  3. Αριθμοδείκτης κυκλοφορούντος ενεργητικού προς συνολικές υποχρεώσεις
  4. Αριθμοδείκτης παγίων προς μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
  5. Αριθμοδείκτης κάλυψης τόκων

Αριθμοδείκτες επενδύσεων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι αριθμοδείκτες αυτοί συσχετίζουν τον αριθμό των μετοχών μιας επιχείρησης και τη χρηματιστηριακή τους τιμή με τα κέρδη, τα μερίσματα και τα άλλα περιουσιακά στοιχεία της.

Χαρακτηριστικοί δείκτες επενδύσεων είναι:

  1. Μερισματική απόδοση
  2. Ποσοστό διανεμόμενων κερδών
  3. Εσωτερική αξία μετοχής
  4. Ταμειακή ροή κατά μετοχή
  5. Απόσβεση κατά μετοχή

Δείτε επίσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 3 4 5 Βασιλείου, Δημήτριος· Ηρειώτης, Νικόλαος (2008). Χρηματοοικονομική Διοίκηση: Θεωρία και Πρακτική. Αθήνα: Εκδόσεις Rosili. ISBN 978-960-7745-32-0 Check |isbn= value: checksum (βοήθεια).
  2. ↑ «Ισολογισμός». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Φεβρουαρίου 2011. Ανακτήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου 2010.
  3. ↑ «Κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου 2010.
  4. ↑ «Κατάσταση ταμειακών ροών». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Σεπτεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου 2010.
  5. ↑ Αδυναμία της εταιρείας να καλύψει τα σταθερά έξοδα λειτουργίας της (Λειτουργική Μόχλευση Αρχειοθετήθηκε 2011-04-17 στο Wayback Machine.) ή τα σταθερά έξοδα υποχρεώσεών της (Χρηματοοικονομική μόχλευση) λόγω ανεπαρκών εσόδων.

Βιβλιογραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Δημήτριος Βασιλείου, Νικόλαος Ηρειώτης, Χρηματοοικονομική Διοίκηση: Θεωρία και Πρακτική, Εκδόσεις Rosili, Αθήνα 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Αριθμοδείκτης&oldid=11878757"