Μετάβαση στο περιεχόμενο

Έριχ φον Ντένικεν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Έριχ φον Ντένικεν
Ο Ντένικεν το 2006
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα		Erich von Däniken (Γερμανικά)
ΓέννησηErich Anton Paul von Däniken
14 Απριλίου 1935 (1935-04-14)
Ζόφινγκεν, Άαργκαου, Ελβετία
Θάνατος10 Ιανουαρίου 2026 (90 ετών)
Ίντερλακεν, Ελβετία
Χώρα πολιτογράφησηςΕλβετία[1]
ΘρησκείαΚαθολική Εκκλησία
Καθολικισμός[2]
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΓερμανικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΓερμανικά[3][4]
ΣπουδέςCollège Saint-Michel
Πληροφορίες ασχολίας
ΙδιότηταΣυγγραφέας
Γνωστός γιαΑρχαίοι αστροναύτες
Αξιοσημείωτο έργοΆρματα των Θεών;
Επηρεάστηκε απόPeter Kolosimo
Περίοδος ακμής1963 - 2026
Ποινική κατάσταση
Κατηγορίες εγκλήματοςΦοροαποφυγή
πλαστογράφηση εγγράφων[5][6]
απάτη[7][8]
Ποινή εγκλήματος3,5 χρόνια, πρόστιμο ~$1.000
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςBoulder Prize (2006)
βραβείο Ιγκ Νόμπελ (1991)
Goldenes Brett (2012)[9]
Ιστότοπος
daniken.com
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Ο Έριχ Άντον Παουλ φον Ντένικεν (γερμανικά: Erich Anton Paul von Däniken‎‎, 14 Απριλίου 1935 - 10 Ιανουαρίου 2026) ήταν Ελβετός συγγραφέας αρκετών ψευδοεπιστημονικών βιβλίων που διατυπώνουν ισχυρισμούς για εξωγήινες επιρροές στην πρώιμη ανθρώπινη κουλτούρα, συμπεριλαμβανομένου του μπεστ σέλερ Άρματα των Θεών;, που εκδόθηκε το 1968.

Ο Ντένικεν ήταν μία από τις κύριες φιγούρες που ευθύνονται για την προώθηση των υποθέσεων «παλαιο-επαφής» και αρχαιοαστροναυτών. Οι ιδέες που προβάλλονται στα βιβλία του απορρίπτονται από σχεδόν όλους τους επιστήμονες και ακαδημαϊκούς, οι οποίοι κατατάσσουν το έργο του στην ψευδοϊστορία, ψευδοαρχαιολογία και ψευδοεπιστήμη.[10][11][12] Στην αρχή της καριέρας του καταδικάστηκε και εξέτισε ποινή για αρκετές κατηγορίες απάτης ή υπεξαίρεσης,[13] και έγραψε ένα από τα βιβλία του στη φυλακή. Ο Ντένικεν ήταν συνιδρυτής της Ένωσης Έρευνας Αρχαιολογίας, Αστροναυτικής και SETI (AAS RA). Σχεδίασε το Πάρκο Μυστηρίου, ένα θεματικό πάρκο που βρίσκεται στο Ίντερλακεν της Ελβετίας, το οποίο άνοιξε τον Μάιο του 2003.

Πρώιμη ζωή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ντένικεν γεννήθηκε στο Ζόφινγκεν, στο Καντόνι του Άαργκαου της Ελβετίας. Ανατράφηκε ως Ρωμαιοκαθολικός, παρακολούθησε το Διεθνές Καθολικό Σχολείο Saint-Michel στο Φρίμπουργκ της Ελβετίας. Κατά τη διάρκεια της φοίτησής του στο σχολείο απέρριψε τις ερμηνείες της Βίβλου από την εκκλησία και ανέπτυξε ενδιαφέρον για την αστρονομία και τους ιπτάμενους δίσκους.[14] Στα 19 του του επιβλήθηκε ποινή τεσσάρων μηνών με αναστολή για κλοπή.[14] Εγκατέλειψε το σχολείο και μαθήτευσε για λίγο σε Ελβετό ξενοδόχο,[15] πριν μετακομίσει στην Αίγυπτο. Τον Δεκέμβριο του 1964, ο Ντένικεν έγραψε το «Είχαν οι Πρόγονοί μας Επίσκεψη από το Διάστημα;» (Hatten unsere Vorfahren Besuch aus dem Weltraum?) για την γερμανο-καναδική εφημερίδα Der Nordwesten.[16] Ενώ βρισκόταν στην Αίγυπτο, ενεπλάκη σε συναλλαγή κοσμημάτων που οδήγησε σε καταδίκη εννέα μηνών για απάτη και υπεξαίρεση κατά την επιστροφή του στην Ελβετία.[14]

Μετά την αποφυλάκισή του, ο Ντένικεν έγινε διευθυντής του ξενοδοχείου Rosenhügel στο Νταβός, Ελβετία, κατά τη διάρκεια της οποίας έγραψε το Άρματα των Θεών;, δουλεύοντας στο χειρόγραφο αργά το βράδυ μετά την αποχώρηση των πελατών του ξενοδοχείου.[17] Το προσχέδιο του βιβλίου απορρίφθηκε από αρκετούς εκδότες. Ο Econ Verlag (τώρα μέρος του Ullstein Verlag) ήταν πρόθυμος να εκδώσει το βιβλίο μετά από πλήρη επανεπεξεργασία από επαγγελματία συγγραφέα, τον Utz Utermann, που χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο Wilhelm Roggersdorf. Ο Utermann ήταν πρώην συντάκτης της εφημερίδας του Ναζιστικού Κόμματος Völkischer Beobachter και συγγραφέας βιβλίων μπεστ σέλερ των Ναζί.[18] Η επανεγγραφή του Άρματα των Θεών; έγινε δεκτή για δημοσίευση στις αρχές του 1967, αλλά τυπώθηκε τον Μάρτιο του 1968.[17] Ενάντια σε όλες τις προσδοκίες, το βιβλίο κέρδισε ευρεία απήχηση και έγινε μπεστ σέλερ. Ο Ντένικεν πληρώθηκε το 7% του τζίρου του βιβλίου, ενώ το 3% πήγε στον Utermann.[19] Το 1970, το Der Spiegel αναφέρθηκε στην υστερία γύρω από τον Ντένικεν ως Dänikitis.[20]

Τον Νοέμβριο του 1968 ο Ντένικεν συνελήφθη για απάτη μετά από πλαστογράφηση αρχείων ξενοδοχείου και πιστωτικών αναφορών προκειμένου να λάβει δάνεια[17] ύψους $130.000 σε περίοδο δώδεκα ετών. Χρησιμοποίησε τα χρήματα για ταξίδια στο εξωτερικό για έρευνα του βιβλίου του.[14] Δύο χρόνια αργότερα[17] καταδικάστηκε για «επανειλημμένη και διαρκή» υπεξαίρεση, απάτη και πλαστογραφία, με το δικαστήριο να κρίνει ότι ο συγγραφέας ζούσε έναν τρόπο ζωής «πλέιμποϊ».[21] Απέτυχε να πετύχει αίτηση ακυρότητας, με το σκεπτικό ότι οι προθέσεις του δεν ήταν κακόβουλες και ότι τα πιστωτικά ιδρύματα έφταιγαν που δεν ερεύνησαν επαρκώς τις αναφορές του,[14][17][21] και στις 13 Φεβρουαρίου 1970 καταδικάστηκε σε τριάμισι χρόνια φυλάκιση και πρόστιμο 3.000 φράγκων.[17][22] Εξέτισε ένα χρόνο από αυτή την ποινή πριν αποφυλακιστεί.[14][23]

Το πρώτο του βιβλίο, Άρματα των Θεών;, είχε εκδοθεί μέχρι τη δίκη του και οι πωλήσεις του τού επέτρεψαν να αποπληρώσει τα χρέη του και να εγκαταλείψει την ξενοδοχειακή επιχείρηση. Ο Ντένικεν έγραψε το δεύτερο βιβλίο του, Θεοί από το Διάστημα, ενώ ήταν στη φυλακή.[14][21]

Ισχυρισμοί για εξωγήινη επιρροή στη Γη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο γενικός ισχυρισμός του Ντένικεν σε αρκετά δημοσιευμένα βιβλία, ξεκινώντας με το Άρματα των Θεών; το 1968, είναι ότι εξωγήινοι ή «αρχαίοι αστροναύτες» επισκέφθηκαν τη Γη και επηρέασαν την πρώιμη ανθρώπινη κουλτούρα. Ο Ντένικεν γράφει για την πεποίθησή του ότι κατασκευές όπως οι Πυραμίδες της Αιγύπτου, το Στόουνχεντζ, και τα Μοάι του Νησιού του Πάσχα, και ορισμένα ευρήματα από εκείνη την περίοδο, είναι προϊόντα ανώτερης τεχνολογικής γνώσης από ό,τι υποτίθεται ότι υπήρχε την εποχή που κατασκευάστηκαν. Περιγράφει επίσης αρχαία έργα τέχνης σε όλο τον κόσμο ως περιέχοντα απεικονίσεις αστροναυτών, εναέριων και διαστημικών οχημάτων, εξωγήινων και σύνθετης τεχνολογίας. Ο Ντένικεν εξηγεί τις απαρχές των θρησκειών ως αντιδράσεις σε επαφή με εξωγήινη φυλή και προσφέρει ερμηνείες τμημάτων της Παλαιάς Διαθήκης της Βίβλου.

Κριτική

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1966, όταν ο Ντένικεν έγραφε το πρώτο του βιβλίο, οι επιστήμονες Καρλ Σέιγκαν και Ι. Σ. Σκλόφσκι είχαν γράψει για την πιθανότητα επαφής και ισχυρισμών εξωγήινης επίσκεψης σε ένα κεφάλαιο του βιβλίου τους Intelligent Life in the Universe, οδηγώντας τον συγγραφέα Ronald Story να εικάσει στο βιβλίο του Οι Θεοί του Διαστήματος Αποκαλύπτονται ότι αυτό μπορεί να ήταν η γένεση των ιδεών του Ντένικεν.[24] Πολλές ιδέες από αυτό το βιβλίο εμφανίστηκαν σε διαφορετική μορφή στα βιβλία του Ντένικεν.

Πριν από το έργο του Ντένικεν, άλλοι συγγραφείς είχαν παρουσιάσει ιδέες εξωγήινων επαφών. Απέτυχε να πιστώσει αυτούς τους συγγραφείς σωστά ή καθόλου, ακόμα και όταν έκανε τους ίδιους ισχυρισμούς χρησιμοποιώντας παρόμοια ή ίδια στοιχεία.[25] Η πρώτη έκδοση του Erinnerungen an die Zukunft του Ντένικεν απέτυχε να αναφέρει το One Hundred Thousand Years of Man's Unknown History του Robert Charroux παρά τους πολύ παρόμοιους ισχυρισμούς, και ο εκδότης Econ-Verlag αναγκάστηκε να προσθέσει τον Charroux στη βιβλιογραφία σε μεταγενέστερες εκδόσεις, για να αποφύγει πιθανή αγωγή για λογοκλοπή.[26]

Λογικά και πραγματικά λάθη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το γεγονός ότι μια τόσο πρόχειρη γραφή όπως αυτή του Ντένικεν, του οποίου η κύρια θέση είναι ότι οι πρόγονοί μας ήταν ανόητοι, έχει τόσο μεγάλη δημοφιλία, αποτελεί ένα νηφάλιο σχόλιο για την ευπιστία και την απελπισία της εποχής μας. Ελπίζω επίσης ότι βιβλία όπως το Άρματα των Θεών; θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται σε μαθήματα λογικής σε λύκεια και πανεπιστήμια, ως παραδείγματα πρόχειρης σκέψης. Δεν γνωρίζω πρόσφατα έργα τόσο γεμάτα λογικά και πραγματικά σφάλματα όσο αυτά του Ντένικεν.[27]

— Καρλ Σέιγκαν, Πρόλογος στο The Space Gods Revealed
Ο σιδερένιος στύλος του Δελχί, ανεγερμένος από τον Τσαντραγκούπτα Β΄ τον Μέγα
Σιδερένιος στύλος του Δελχί
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Άρματα των Θεών;, ο Ντένικεν ανέφερε τον Σιδερένιο στύλο του Δελχί στην Ινδία, ανεγερμένο περίπου το 402 μ.Χ., ως κύριο παράδειγμα εξωγήινης επιρροής λόγω των «άγνωστων καταγωγών» του και της πλήρους απουσίας σκουριάς παρά την εκτιμώμενη έκθεση 1.500 ετών στα στοιχεία.[28][29] Όταν ενημερώθηκε από συνεντεύκτη το 1974 ότι η καταγωγή του στύλου, η μέθοδος κατασκευής και η σχετική αντοχή στη διάβρωση ήταν πλήρως κατανοητές, ο Ντένικεν απάντησε ότι δεν πίστευε πλέον ότι εξωγήινοι εμπλέκονταν στην κατασκευή του.[30][31]

Cueva de los Tayos
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο The Gold of the Gods, ο Ντένικεν περιγράφει αποστολή που ανέλαβε μέσω τεχνητών τούνελ μέσα στο Cueva de los Tayos, φυσικό σύστημα σπηλαίων στο Εκουαδόρ, καθοδηγούμενος από τον Ούγγρο-Αργεντινό εξερευνητή Juan Moricz. Ανέφερε ότι είδε σωρούς χρυσού, περίεργα αγάλματα και βιβλιοθήκη με μεταλλικές πλάκες, όλα στοιχεία αρχαίας εξωγήινης επίσκεψης.[32]


Ο Moricz είπε στο Der Spiegel ότι δεν υπήρξε αποστολή· οι περιγραφές του Ντένικεν προήλθαν από «μακριά συζήτηση», και οι φωτογραφίες στο βιβλίο ήταν «πειραγμένες».[33] Σε συνέντευξη του 1974, ο Ντένικεν ισχυρίστηκε ότι πράγματι είδε τη βιβλιοθήκη και τα αντικείμενα στα τούνελ, αλλά είχε υπερβάλει σε ορισμένες πλευρές για να γίνει πιο ενδιαφέρον:

"Στα Γερμανικά λέμε ότι ένας συγγραφέας, αν δεν γράφει καθαρή επιστήμη, επιτρέπεται να χρησιμοποιεί κάποια dramaturgische Effekte – θεατρικά εφέ...Και αυτό έκανα."[21][34][35]

Τέσσερα χρόνια αργότερα, παραδέχτηκε ότι δεν είχε μπει ποτέ στο Cueva de los Tayos και είχε επινοήσει ολόκληρη την περιπέτεια.[35] Γεωλόγος δεν βρήκε στοιχεία τεχνητών τούνελ.[33] Τα χρυσά αντικείμενα του Πατέρα Crespi, σύμφωνα με αρχαιολόγο που συμβουλεύτηκε το Der Spiegel, ήταν κυρίως ορειχάλκινα αντίγραφα που πωλούνταν τοπικά ως σουβενίρ.[33]

Βιβλίο του Dzyan και "Πάπυρος Tulli"
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Samuel Rosenberg είπε ότι το Βιβλίο του Dzyan, που αναφέρει ο Ντένικεν,[36] ήταν «πλαστογραφία επιβληθείσα σε γιγάντια φάρσα της Μαντάμ Μπλαβάτσκι». Λέει επίσης ότι ο "Tulli Papyrus", που αναφέρει ο Ντένικεν σε βιβλίο του,[36] πιθανώς αντιγράφηκε από το Βιβλίο του Ιεζεκιήλ, και παρέθεσε τον Nolli (μέσω Walter Ramberg, Επιστημονικού Ακολούθου στην Πρεσβεία ΗΠΑ στη Ρώμη), τότε Διευθυντή Αιγυπτιακού Τμήματος Μουσείου Βατικανού, ως «υποπτευόμενο ότι ο Tulli εξαπατήθηκε και ο πάπυρος είναι πλαστός».[37] Σύμφωνα με τον Richard R. Lingeman των The New York Times, είναι πιθανό ο Ντένικεν να πήρε αυτές τις αναφορές από βιβλία UFO που τις ανέφεραν ως πραγματικά έγγραφα.[36]

Γραμμές Νάζκα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Μερικές από τις γραμμές Νάζκα

Ο Ντένικεν έφερε τις Γραμμές Νάζκα σε δημόσια προβολή στο Άρματα των Θεών;[38] με την πρότασή του ότι οι γραμμές φτιάχτηκαν κατόπιν οδηγιών εξωγήινων ως αεροδρόμια για τα διαστημόπλοιά τους.[39] Στο βιβλίο του 1998 Arrival of The Gods, πρόσθεσε ότι μερικές εικόνες απεικόνιζαν εξωγήινους.[39] Η ιδέα δεν ξεκίνησε από τον Ντένικεν· άρχισε μετά από ανθρώπους που είδαν πρώτοι τις γραμμές από αέρα κάνοντας αστεία σύγκριση με «κανάλια» του Άρη,[38] και είχε ήδη δημοσιευτεί από άλλους.[40]

Περιγραφές φωτογραφιών γραμμών Νάζκα στο Άρματα των Θεών; περιέχουν σημαντικές ανακρίβειες. Μία, για παράδειγμα, που υποτίθεται δείχνει σημάδια σύγχρονου αεροδρομίου, ήταν στην πραγματικότητα η άρθρωση γονάτου μιας φιγούρας πουλιού και αρκετά μικρή. Ο Ντένικεν είπε ότι ήταν «λάθος» στην πρώτη έκδοση, αλλά δεν διορθώθηκε σε μεταγενέστερες.[38][41]

Η συναίνεση αρχαιολόγων είναι ότι οι γραμμές Νάζκα δημιουργήθηκαν από προκολομβιανούς πολιτισμούς για πολιτιστικούς σκοπούς. Οι προσπάθειες αρχαιολόγων να αντικρούσουν θεωρίες όπως του Ντένικεν, ωστόσο, ήταν ελάχιστες.[39] Οι Silverman και Proulx είπαν ότι αυτή η σιωπή έβλαψε το επάγγελμα και το Περού.[39] Τα βιβλία του Ντένικεν προσέλκυσαν τόσους τουρίστες στη Νάζκα που η ερευνήτρια Maria Reiche ξόδεψε πολύ χρόνο και χρήμα διατηρώντας τις γραμμές.[42]

Χάρτης Πίρι Ρέις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο χάρτης Πίρι Ρέις

Ο Ντένικεν έγραψε στο Άρματα των Θεών; ότι έκδοση του χάρτη Πίρι Ρέις απεικόνιζε ανταρκτικά βουνά θαμμένα σε πάγο, χαρτογραφήσιμα μόνο με σύγχρονο εξοπλισμό. Η θεωρία βασίζεται στο Maps of the Ancient Sea Kings του Charles Hapgood. Ο A.D. Crown στο Some Trust in Chariots εξηγεί ότι είναι λάθος. Ο χάρτης εκτείνεται μόνο πέντε μοίρες νότια του ισημερινού, τερματίζοντας στο Ακρωτήριο Σάο Ρόκε, χωρίς την Ανταρκτική. Ο Ντένικεν είπε ότι δείχνει παραμορφώσεις μόνο από εναέρια άποψη πάνω από το Κάιρο, αλλά δεν εκτείνεται αρκετά νότια. Παραθέτει έναν θρύλο θεού που έδωσε χάρτη σε ιερέα, εξωγήινου, αλλά ο Πίρι Ρέις είπε ότι τον σχεδίασε από παλιότερους χάρτες, σύμφωνους με γνώση εποχής.[43] Ο χάρτης δεν είναι «απόλυτα ακριβής» όπως ισχυρίζεται, με πολλά λάθη· γεγονός που δεν διόρθωσε στο Odyssey of the Gods 1998.[44][45] Άλλοι είχαν δημοσιεύσει την ιδέα, που δεν αναγνώρισε μέχρι 1974 σε συνέντευξη Playboy.[46]

Πυραμίδα του Χέοπα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η Λυγισμένη Πυραμίδα

Ο Έριχ φον Ντένικεν προβάλλει πολλές πεποιθήσεις για τη Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας στο βιβλίο του 1968 Άρματα των Θεών;, λέγοντας ότι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι δεν μπορούσαν να την χτίσουν χωρίς επαρκώς προηγμένα εργαλεία, χωρίς στοιχεία εργατών, και ενσωματώνοντας υπερβολική «οικεία» γνώση για τη Γη και τη γεωγραφία της στο σχέδιο. Μέχρι σήμερα, η τεχνική κατασκευής δεν είναι πλήρως κατανοητή και τα εργαλεία των Αιγυπτίων δεν είναι πλήρως γνωστά· ωστόσο, σημάδια από αυτά τα εργαλεία σε λατομεία είναι ορατά, και πολλά παραδείγματα πιθανών εργαλείων διατηρούνται σε μουσεία.[εκκρεμεί παραπομπή]

Ο Ντένικεν ισχυρίζεται ότι θα χρειαζόταν υπερβολικός χρόνος για να κόψουν όλα τα μπλοκ και να τα σύρουν στο εργοτάξιο σε 20 χρόνια· το ντοκιμαντέρ Nova απέτυχε να δείξει την προτεινόμενη μέθοδο και δεν κατέληξε σε συμπεράσματα για τον χρόνο.[47] Επιπλέον, το ντοκιμαντέρ δεν δείχνει κοπή ή μεταφορά πραγματικού μπλοκ 2,5 τόνων αλλά ηθοποιούς να σπρώχνουν ψεύτικο βράχο σε ψεύτικο έλκηθρο βασισμένο σε αρχαίο που βρέθηκε.

Ο Ντένικεν είπε ότι υπήρχαν πολλά προβλήματα με τα εργαλεία, και οι Αιγύπτιοι δεν είχαν προϊστορία για να χτίσουν μεγάλες πυραμίδες, παρόλο που υπάρχουν προγενέστερες. Επειδή, δε, πίστευε σε μηδενική προϊστορία, ισχυρίζεται ότι τίποτα δεν είναι γνωστό για πώς, πότε ή γιατί χτίστηκαν.[48][49]

Ο Ντένικεν ισχυρίζεται ότι οι Αιγύπτιοι έχτισαν τέλειες πυραμίδες από την αρχή, αλλά επιβιώνουν πολλοί πρόδρομοι, δείχνοντας λάθη που διορθώθηκαν. Αυτοί περιλαμβάνουν την Βαθμιδωτή Πυραμίδα του Τζόσερ, και την Λυγισμένη Πυραμίδα.[εκκρεμεί παραπομπή]

Στο βιβλίο λέει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία εργατών στο εργοτάξιο·[48] ωστόσο, αρχαιολόγοι βρήκαν κτίρια κατοικίας,[50] με αρτοποιεία και αποχετεύσεις.[51] Υπάρχουν τάφοι εργατών, με σκελετούς που δείχνουν ιατρική φροντίδα, υποδηλώνοντας ότι ήταν Αιγύπτιοι.[52]

Ο Ντένικεν λέει ότι η Μεγάλη Πυραμίδα είναι στη μέση γραμμή που διαιρεί ηπείρους,[48] και οι Αιγύπτιοι δεν μπορούσαν να ευθυγραμμίσουν άκρες τέλεια στον πραγματικό βορρά χωρίς προηγμένη τεχνολογία από εξωγήινους. Οι Αιγύπτιοι γνώριζαν απλές μεθόδους μέσω παρατήρησης αστέρων.[53] Αιγυπτιολόγοι βρήκαν αντικείμενα όπως το merkhet,[54] που επέτρεπε εύρεση πραγματικού βορρά χρησιμοποιώντας τον Πολικό Αστέρα και άλλα αστέρια.[55] Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι αστρονόμοι, και πιθανώς αγρότες, μελετούσαν τα αστέρια για γεωργικές εποχές.[56]

Σαρκοφάγος του Παλένκε
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το καπάκι της Σαρκοφάγου του Παλένκε

Ο Ντένικεν ισχυρίστηκε ότι η Σαρκοφάγος του Παλένκε απεικόνιζε αστροναύτη σε πυραυλοκίνητο διαστημόπλοιο, φορώντας στολή. Ωστόσο, αρχαιολόγοι βλέπουν έναν νεκρό Μάγια μονάρχη (K'inich Janaab' Pakal), με παραδοσιακό χτένισμα και κοσμήματα Μάγια, περιτριγυρισμένο από σύμβολα Μάγια όπως σε άλλες ζωγραφιές. Το δεξί χέρι δεν χειρίζεται ελέγχους πυραύλου, αλλά κάνει παραδοσιακή χειρονομία Μάγια που επαναλαμβάνεται. Το σχήμα πυραύλου είναι δύο φίδια που ενώνονται στο κάτω μέρος, με «φλόγες» γένια φιδιών. Ο κινητήρας είναι πρόσωπο τέρατος, σύμβολο κάτω κόσμου.[57] (Στο Άρματα των Θεών; ο φον Ντένικεν λανθασμένα λέει ότι η γλυπτική είναι από Κοπάν, όχι Παλένκε.)

Περουβιανές πέτρες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ντένικεν παρουσίασε φωτογραφίες των Πετρών Ίκα, πετρών του Περού με χαράγματα που απεικόνιζαν ανθρώπους με τηλεσκόπια, λεπτομερείς παγκόσμιους χάρτες και προηγμένες ιατρικές επεμβάσεις, υποστηρίζοντας ότι υπερέβαιναν τη γνώση των αρχαίων Περουβιανών. Ωστόσο, η σειρά Nova του PBS διαπίστωσε ότι οι πέτρες ήταν σύγχρονες και εντόπισε τον αγγειοπλάστη που τις κατασκεύαζε. Αυτός φτιάχνει πέτρες καθημερινά και τις πουλά σε τουρίστες. Ο Ντένικεν επισκέφθηκε τον αγγειοπλάστη και εξέτασε τις πέτρες, αλλά δεν ανέφερε τίποτα στο βιβλίο του, λέγοντας ότι δεν πίστεψε τον αγγειοπλάστη.

Επιπλέον, ρώτησε τον Δρ. Cabrera, τοπικό χειρουργό και ιδιοκτήτη μουσείου, ο οποίος δήλωσε ότι οι ισχυρισμοί του αγγειοπλάστη ήταν ψευδείς και ότι οι πέτρες ήταν αρχαίες. Ωστόσο, ο αγγειοπλάστης είχε αποδεικτικά στοιχεία ότι ο Cabrera τον ευχαρίστησε για την παροχή των πετρών. Ο Ντένικεν ισχυρίστηκε ότι οι πέτρες του μουσείου ήταν διαφορετικές, αλλά η Nova παρακολούθησε την κατασκευή μιας πέτρας και επιβεβαίωσε την ομοιότητά της..[58]

Κατηγορίες για ευρωπαϊκό εθνοκεντρισμό

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Kenneth Feder κατηγόρησε τον Ντένικεν για ευρωπαϊκό εθνοκεντρισμό,[59] ενώ οι John Flenley και Paul Bahn υποστήριξαν ότι απόψεις όπως η ερμηνεία των αγαλμάτων του Πάσχα «αγνοούν τα πραγματικά επιτεύγματα των προγόνων και συνιστούν ύστατο ρατσισμό, υποτιμώντας τις ικανότητες και την εφευρετικότητα του ανθρώπινου είδους συνολικά».[60]

Άλλες κριτικές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ronald Story δημοσίευσε το The Space Gods Revealed: A Close Look at the Theories of Erich Von Däniken το 1976, απαντώντας στα στοιχεία του Άρματα των Θεών;. Η κριτική χαρακτηρίστηκε «συνεκτική και απαραίτητη αντίκρουση των θεωριών του φον Ντένικεν».[61] Ο αρχαιολόγος Clifford Wilson έγραψε δύο βιβλία αντικρούοντας: Crash Go the Chariots 1972 και The Chariots Still Crash 1975.

Άρθρο του 2004 στο Skeptic Magazine αναφέρει ότι ο Ντένικεν αντλεί πολλές ιδέες για το βιβλίο του από το The Morning of the Magicians (1960), το οποίο με τη σειρά του επηρεάστηκε βαθιά από τον μύθο του Κθούλου. Σύμφωνα με το άρθρο, ο πυρήνας της θεωρίας των αρχαίων αστροναυτών προέρχεται από τις ιστορίες του H. P. Lovecraft, The Call of Cthulhu (1926) και At the Mountains of Madness (1931).[62] Ο Jason Colavito κατηγόρησε το βιβλίο του Ντένικεν Signs of the Gods (1979) για ρατσιστικούς ισχυρισμούς, καθώς εικάζει ότι αρχαίοι εξωγήινοι δημιούργησαν διαφορετικές ανθρώπινες φυλές.[63]

Δημοτικότητα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τον Ντένικεν, τα βιβλία της σειράς μεταφράστηκαν σε 32 γλώσσες και πούλησαν πάνω από 63 εκατομμύρια αντίτυπα.[64] Βάσει των βιβλίων του δημιουργήθηκε το κόμικ Die Götter aus dem All από τον Bogusław Polch, γραμμένο από Arnold Mostowicz και Alfred Górny. Το 1978–1982, 8 κόμικ μεταφράστηκαν σε 12 γλώσσες[65] και πούλησαν περίπου 5 εκατομμύρια αντίπυπα.

Το Jungfrau Park κοντά στο Ίντερλακεν της Ελβετίας, άνοιξε ως πάρκο μυστηρίου το 2003, σχεδιασμένο από τον Ντένικεν, και εξερευνούσε μεγάλα «μυστήρια» του κόσμου.[66]

Ο Ridley Scott δήλωσε ότι η ταινία του Prometheus σχετίζεται με τις ιδέες του Ντένικεν για τον πρώιμο ανθρώπινο πολιτισμό.[67] Σε κριτική DVD του Stargate του Roland Emmerich, ο Dean Devlin αναφέρθηκε στο ειδικό αφιέρωμα «Is There a Stargate?», όπου «ο συγγραφέας Erich von Däniken συζητά στοιχεία για εξωγήινες επισκέψεις στη Γη».[68]

Ο Ντένικεν υπήρξε περιστασιακός παρουσιαστής στη σειρά Ancient Aliens των History Channel και H2, όπου μιλά για θεωρίες του ανά επεισόδιο.[69]

"Dänikenitis"

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Έριχ φον Ντένικεν αναφέρεται στη δημοτικότητά του χρησιμοποιώντας τον όρο «Dänikenitis»,[70] που αναφέρει στο Chariots of the Gods. Η «Dänikenitis» επιβραδύνθηκε τη δεκαετία του 1970 λόγω κριτικής από αρχαιολόγους και αστρονόμους,[71] με αποτέλεσμα κάποια βιβλία του να μην μεταφραστούν στα αγγλικά. Ανέκαμψε το 1993 με μια 25-μελή γερμανική τηλεοπτική σειρά, οδηγώντας σε νέες αγγλικές μεταφράσεις.[72] Στη Γερμανία και την Ευρώπη, η δημοτικότητά του παρέμεινε μεγάλη, γεμίζοντας τις αίθουσες τη δεκαετία του 1990.[73]

Βιβλία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Άρματα των Θεών; (Souvenir Press Ltd, 1969)
  • Return to the Stars (Souvenir Press Ltd, 1970) (ISBN 0285502980)
  • Gods from Outer Space (Bantam,1972; επανέκδοση Return to the Stars)
  • Έριχ φον Ντένικεν (1973) [1972]. The Gold of the Gods. Μτφρ. Michael Heron (1 έκδοση). Λονδίνο: Souvenir Press. Δημοσιεύθηκε ταυτόχρονα στον Καναδά από J. M. Dent & Sons, Οντάριο (Καναδάς). 
  • Miracles of the Gods: A Hard Look at the Supernatural (Souvenir Press Ltd, 1975) (ISBN 0285621742)
  • In Search of Ancient Gods: My Pictorial Evidence for the Impossible (Corgi books, 1976) (ISBN 0552100730)
  • According to the Evidence (Souvenir Press, 1977) (ISBN 028562301X)
  • Signs of the Gods (Corgi books, 1980) (ISBN 0552117161)
  • The Stones of Kiribati: Pathways to the Gods (Corgi books, 1982) (ISBN 0552121835)
  • The Gods and their Grand Design: The Eighth Wonder of the World (Souvenir Press, 1984) (ISBN 0285626302)
  • The Eyes of the Sphinx: The Newest Evidence of Extraterrestrial Contact (Berkley Publishing Corporation, 1996) (ISBN 978-0425151303)
  • The Return of the Gods: Evidence of Extraterrestrial Visitations (Element, 1998) (ISBN 1862042535)
  • Arrival of the Gods: Revealing the Alien Landing Sites of Nazca (Element, 1998) (ISBN 1862043531)
  • The Gods Were Astronauts: Evidence of the True Identities of the Old "Gods" (Vega books, 2001) (ISBN 1843336251)
  • Odyssey of the Gods: An Alien History of Ancient Greece (Vega books, 2002) (ISBN 978-1601631923)
  • History Is Wrong (New Page books, 2009) (ISBN 1601630867)
  • Evidence of the Gods (New Page books, 2010) (ISBN 1601632479)
  • Twilight of the Gods: The Mayan Calendar and the Return of the Extraterrestrials (New Page books, 2010) (ISBN 1601631413)
  • Tomy and the Planet of Lies (Tantor eBooks, 2012) (ISBN 0988349434)
  • Remnants of the Gods: A Visual Tour of Alien Influence in Egypt, Spain, France, Turkey, and Italy (New Page Books, 2013) (ISBN 1601632835)
  • The Gods Never Left Us (New Page Books, 2018) (ISBN 978-1632651198)
  • Eyewitness to the Gods (New Page Books, 2019) (ISBN 978-1632651686)
  • War of the Gods (New Page Books, 2020) (ISBN 978-1632651716)
  • Confessions of an Egyptologist: Lost Libraries, Vanished Labyrinths & the Astonishing Truth Under the Saqqara Pyramids (New Page Books, 2021) (ISBN 978-1632651914)

Γερμανική γλώσσα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Erinnerungen an die Zukunft (1968)
  • Zurück zu den Sternen: Argumente für das Unmögliche (1969) Πρότυπο:ISBN?
  • Έριχ φον Ντένικεν (1972). Aussaat und Kosmos. Spuren und Pläne außerirdischer Intelligenzen (στα Γερμανικά) (1 έκδοση). Ντίσελντορφ: Econ-Verlag. 
  • Strategie der Götter: Das Achte Weltwunder (1982) (ISBN 3430119790)
  • Der Tag an dem die Götter kamen (1984) (ISBN 3442084784)
  • Habe ich mich geirrt? (1985) (ISBN 3570030598)
  • Wir alle sind Kinder der Götter (1987) C. Bertelsmann, (ISBN 3570030601)
  • Die Augen der Sphinx (1989) C. Bertelsmann, (ISBN 3570043908)
  • Die Spuren der Ausserirdischen (1990) (Bildband) (ISBN 3570094197)
  • Die Steinzeit war ganz anders (1991) (ISBN 3570036189)
  • Ausserirdische in Ägypten (1991)
  • Erinnerungen an die Zukunft (1992) (Επανέκδοση με νέο πρόλογο)
  • Der Götter-Schock (1992) (ISBN 3570045005)
  • Raumfahrt im Altertum (1993) (ISBN 3570120236)
  • Auf den Spuren der Allmächtigen (1993) C. Bertelsmann, (ISBN 3570017265)
  • Botschaften und Zeichen aus dem Universum (1994) C. Bertelsmann, (ISBN 3442126886)
  • Im Name von Zeus (2001) C. Bertelsmann, (ISBN 863312372X)
  • Götterdämmerung (2009) KOPP Verlag (ISBN 3942016044)
  • Grüße aus der Steinzeit: Wer nicht glauben will, soll sehen! (2010)
  • Was ist falsch im Maya-Land?: Versteckte Technologien in Tempeln und Skulpturen (2011)
  • Was ich jahrzehntelang verschwiegen habe (2015) (ISBN 3864452384)
  • Botschaften aus dem Jahr 2118: Neue Erinnerungen an die Zukunft (2020) (ISBN 3864457297)

Ταινίες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Harald Reinl : Άρματα των Θεών (1970) Ντοκιμαντέρ.
  • Ferry Radax: Mit Erich von Däniken in Peru (Με τον Έριχ φον Ντένικεν στο Περού, 1982). Ντοκιμαντέρ.
  • Daniken: βίντεο τραγούδι σκηνοθετημένο από Samik Roy Choudhury, τραγουδισμένο και γραμμένο από Rupam Islam της Δυτικής Βεγγάλης, Ινδία

Κόμικ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περαιτέρω ανάγνωση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ (Γερμανικά) Κατάλογος της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γερμανίας. 118523260. Ανακτήθηκε στις 11  Ιανουαρίου 2026.
  2. ↑ διάφοροι συγγραφείς: «Historische Lexikon der Schweiz» (Γερμανικά, Γαλλικά, Ιταλικά) Βέρνη. 1998. 043417. Ανακτήθηκε στις 24  Φεβρουαρίου 2026.
  3. ↑ Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 14052164r. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  4. ↑ CONOR.SI. 7736419.
  5. ↑ www1.wdr.de/stichtag/stichtag-154.html. Ανακτήθηκε στις 11  Ιανουαρίου 2026.
  6. ↑ www.shaz.ch/2019/01/02/und-er-dreht-sich-nicht/. Ανακτήθηκε στις 12  Ιανουαρίου 2026.
  7. ↑ «13. Februar 1970 - Erich von Däniken wird wegen Betrugs verurteilt». Westdeutscher Rundfunk. Ανακτήθηκε στις 11  Ιανουαρίου 2026.
  8. ↑ «Seit 50 Jahren will uns Erich von Däniken davon überzeugen, dass wir von Aliens abstammen. Mit 83 ist er kurz vor dem Ziel. Sagt er.». Ανακτήθηκε στις 12  Ιανουαρίου 2026.
  9. ↑ derstandard.at/1350258927383/Goldenes-Brett-fuer-deutschen-Universitaetsprofessor. Ανακτήθηκε στις 8  Μαρτίου 2019.
  10. ↑ Fagan, Brian M. (2000). In the beginning: An introduction to archaeology (10th έκδοση). Prentice-Hall. σελίδες 17–18. ISBN 978-0130307316. … Flamboyant pseudoarchaeology of the type espoused by Däniken and Hancock will always appeal to people who are impatient …
  11. ↑ Orser, Charles E. (2003). Race and practice in archaeological interpretation. University of Pennsylvania Press. σελ. 73. ISBN 978-0812237504.
  12. ↑ Fritze 2009, σελίδες 13, 200, 201.
  13. ↑ Lingman, Richard (31 Μαρτίου 1974). «Erich von Daniken's Genesis». The New York Times. The New York Times. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2019.
  14. 1 2 3 4 5 6 7 «Playboy Interview: Erich von Däniken». Playboy. Αυγούστου 1974. σελ. 64. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Αυγούστου 2012.
  15. ↑ Story(1976), p. 1
  16. ↑ Peter Krassa, Disciple of the Gods: A Biography of Erich von Däniken (W. H. Allen & Co., Ltd, 1976, (ISBN 0352302623)), p. 74
  17. 1 2 3 4 5 6 Story, Ronald (1976). The space-gods revealed: a close look at the theories of Erich von DänikenΑπαιτείται δωρεάν εγγραφή. New York: Harper & Row. ISBN 0060141417.
  18. ↑ "Wilhelm Utermann" (στα Γερμανικά), Lexikon westfälischer Autorinnen und Autoren.
  19. ↑ Gerhard Mauz (9 Φεβρουαρίου 1970), "Wie es unser Explorand sehr schön zeigt", Der Spiegel 5202660, no. 7, p. 98
  20. ↑ "Gläubige Gemeinde", Der Spiegel 44418148, no. 40, 28 Σεπτεμβρίου 1970, p. 214
  21. 1 2 3 4 Lingeman, Richard R. (31 Μαρτίου 1974). «Erich von Daniken's Genesis». The New York Times. σελ. 6.
  22. ↑ Von Däniken's side of the story is given in Krassa, pp. 96–107.
  23. ↑ Transcripts of Däniken's letters to his wife Elizabeth (whom he married in 1959), during this period are provided in Krassa, pp. 130–135.
  24. ↑ Story 1980, σελίδες 3–5
  25. ↑ Story 1980, σελίδες 5–6
  26. ↑ Story 1980, σελ. 5
  27. ↑ Story 1980, σελίδες xi–xiii πρόλογος γραμμένος από τον Καρλ Σέιγκαν
  28. ↑ Epstein, Stephen M. «Scholars Will Call It Nonsense: The Structure of Erich von Däniken's Argument» (PDF). University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. σελίδες 12–18. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 29 Ιουλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2021.
  29. ↑ Däniken, Erich von: Chariots of the Gods?, p. 94.
  30. ↑ Playboy magazine, p. 64, Volume 21 Number 8, 1974
  31. ↑ Story 1980, σελίδες 88–89
  32. ↑ Gold, Simon (5 Ιουνίου 2024). «Secrets of the Cueva de los Tayos: The Golden Plates of History». Discovery UK (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2026.
  33. 1 2 3 Story 1980, σελίδες 78–82
  34. ↑ Ο Ντένικεν συνέχισε να ισχυρίζεται ότι ήταν μέσα στα σπήλαια, " ... αλλά όχι στο μέρος όπου τραβήχτηκαν οι φωτογραφίες στο βιβλίο, όχι στην κύρια είσοδο. Ήμουν σε πλευρική είσοδο." Είπε ότι το πλήρωμα της αποστολής του Moricz αναγκάστηκε από άγνωστη οντότητα να υπογράψει "υποσχέση σιωπής", εξηγώντας την άρνηση του Moricz να επιβεβαιώσει. Αργότερα, είπε, ένας "κορυφαίος Γερμανός αρχαιολόγος", σταλμένος στο Εκουαδόρ για επαλήθευση, δεν μπόρεσε να εντοπίσει τον Moricz. (Playboy, p. 58)
  35. 1 2 «The Case of the Ancient Astronauts». Horizon. 3 Αυγούστου 1978, Το γεγονός συμβαίνει στο 41:15–42:20. BBC.
  36. 1 2 3 Lingeman, Richard R. (31 Μαρτίου 1974). «Erich von Daniken's Genesis». The New York Times. σελ. 6. A lot of ingredients go into that blender, including (...) apocryphal lore. He refers to "The Book of Dzyan", for example, which he helpfully adds is to be found in "The Secret Doctrine" of Mme. Blavatsky (...) "The Book of Dzyan" exists only in her astral thoughts. (...) Actually, both of these documents have a way of turning up repeatedly in books on flying saucers, which is probably where von Däniken found them.
  37. ↑ Edward Uhler Condon, "Scientific Study of Unidentified Objects", Bantam, 1969, cited by the 1974 NYT article "Erich Däniken's genesis"
  38. 1 2 3 Joe Nickell (2005), Unsolved history: investigating mysteries of the past (illustrated έκδοση), University Press of Kentucky, σελ. 9, ISBN 978-0813191379, https://books.google.com/books?id=4AvLk27YJk8C&q=erich+von+daniken+nazca&pg=PA9
  39. 1 2 3 4 Helaine Silverman, Donald Proulx (2008), «The "Mythological" History of the Geoglyphs», The Nasca, Peoples of America, John Wiley & Sons, σελ. 167–171, ISBN 978-0470692660, https://books.google.com/books?id=Hi6Epz6SRwAC&q=daniken&pg=PA167
  40. ↑ Robert Todd Carroll (2003), The Skeptic's Dictionary: a collection of strange beliefs, amusing deceptions, and dangerous delusions (illustrated έκδοση), John Wiley and Sons, σελ. 248, ISBN 978-0471272427, https://books.google.com/books?id=BsH2glWLI7UC&q=erich+von+daniken+nazca&pg=PA248
  41. ↑ «The Case of the Ancient Astronauts». Horizon. 3 Αυγούστου 1978, Το γεγονός συμβαίνει στο 33:10–34:45. BBC.
  42. ↑ Clieve Riggles (12 Νοεμβρίου 1987), Tribute to Maria Reiche. Review of The Mystery of Nazca Lines by Tony Morrison, 116, σελ. 62, https://books.google.com/books?id=vjeMVsc7rEcC&q=erich+von+daniken+nazca&pg=PA62
  43. ↑ "Report No. 83-205 SPR The UFO Enigma, Marcia S. Smith, 20 June 1983, Congressional Research Service, Appendix B, pp. 127–130, quoting "Some trust in chariots: sixteen views on Erich von Däniken's Chariots of the gods", editors Thiering, Barry and Edgar Castle, West Books, 1972
  44. ↑ Fritze 2009, σελ. 208, Story 1980, σελίδες 29–31
  45. ↑ Fritze 2009, σελ. 208
  46. ↑ Story 1980, σελ. 32
  47. ↑ "Decoding the Great Pyramid". Nova 2019.
  48. 1 2 3 von Däniken, Erich (1968). Chariots of the Gods? (PDF). Effone Electronici Press. σελίδες 74–121. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 18 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2017.
  49. ↑ Error on call to Template:Cite interview: Parameter subject (or last) must be specified
  50. ↑ Webster, Gary (1 Μαρτίου 2016). «Aliens or Egyptians – Who Really Built the Pyramids?». HopeChannel. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2017.
  51. ↑ Ojibwa (29 Σεπτεμβρίου 2013). «Ancient Egypt: Misconceptions About the Pyramids». Daily Kos. Kos Media, LLC. Ανακτήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2017.
  52. ↑ Hawass, Zahi. «Secrets of the Great Pyramid». Dr. Zahi Hawass. Ανακτήθηκε στις 1 Νοεμβρίου 2017.
  53. ↑ «The Case of the Ancient Astronauts». Horizon. 3 Αυγούστου 1978, Το γεγονός συμβαίνει στο 07:20–17:05. BBC.
  54. ↑ «Αστρονομία – Αιγυπτιακός Πολιτισμός». Canadian Museum of History. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2017.
  55. ↑ «Merkhet – Αρχαίο Αιγυπτιακό Όργανο Μέτρησης Χρόνου». Ancient Pages. 3 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2017.
  56. ↑ Martyn Shuttleworth. «Αιγυπτιακή Αστρονομία». Explorable. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2017.
  57. ↑ «The Case of the Ancient Astronauts». Horizon. 3 Αυγούστου 1978, Το γεγονός συμβαίνει στο 17:20–25:25. BBC.
  58. ↑ «The Case of the Ancient Astronauts». Horizon. 3 Αυγούστου 1978, Το γεγονός συμβαίνει στο 42:15–47:20. BBC.
  59. ↑ Feder, Kenneth L. Frauds, Myths, and Mysteries: Science and Pseudoscience in Archaeology Mayfield Publishing Company 1990 3rd ed. (ISBN 0767404599) p. 195
  60. ↑ Flenley, John; Bahn, Paul G. The Enigmas of Easter Island, Oxford University Press 2003 (ISBN 978-0192803405) p. 114
  61. ↑ R.Z. Sheppard (2 Αυγούστου 1976). «Books: Worlds in Collusion». Time. http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914468,00.html. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2012.
  62. ↑ Jason Colavito (2004). «An investigation into H.P. Lovecraft and the invention of ancient astronauts. As seen in Skeptic magazine». Skeptic 10 (4). http://jcolavito.tripod.com/lostcivilizations/id26.html.
  63. ↑ Jason Colavito. «The Astonishing Racial Claims of Erich von Daniken».
  64. ↑ Kenneth Feder, Encyclopedia of Dubious Archaeology: From Atlantis to the Walam Olum, p. 267 (Greenwood Publishing Group, 2010). (ISBN 978-0313379185)
  65. ↑ «Boguslaw Polch». lambiek.net (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2020.
  66. ↑ Sue Atwood, "Switzerland: Journey into the unknown" The Daily Telegraph, 29 Δεκεμβρίου 2003.
  67. ↑ McClellan, Jason (25 Νοεμβρίου 2011). «Ridley Scott's alien movie 'Prometheus' inspired by Erich Däniken». OpenMinds. Ανακτήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2011.
  68. ↑ Billboard, 22 Φεβρουαρίου 2003, p. 31.
  69. ↑ Black, Riley (11 Μαΐου 2012). «The Idiocy, Fabrications and Lies of Ancient Aliens». Smithsonian Magazine. Ανακτήθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2022.
  70. ↑ Däniken, Erich (1999). Chariots of the Gods. Berkley. σελίδες ix. ISBN 9780425166802.
  71. ↑ Huyghe, Patrick. "UFO update: the rise, fall, and afterlife of Erich von Daniken's theory of extraterrestrial gods." Omni, vol. 16, no. 8, May 1994, p. 77. Gale Academic OneFile, link.gale.com/apps/doc/A15355571/AONE?u=ksstate_ukans&sid=googleScholar&xid=6f1af656. Accessed 16 Nov. 2023.
  72. ↑ Richter, Jonas (2012). «Traces of the Gods: Ancient Astronauts as a Vision of Our Future». Numen 59 (2/3): 222–248. doi:10.1163/156852712X630798. ISSN 0029-5973. https://www.jstor.org/stable/23244960.
  73. ↑ Huyghe, Patrick. "UFO update: the rise, fall, and afterlife of Erich von Daniken's theory of extraterrestrial gods." Omni, vol. 16, no. 8, May 1994, p. 77. Gale Academic OneFile, link.gale.com/apps/doc/A15355571/AONE?u=ksstate_ukans&sid=googleScholar&xid=6f1af656. Accessed 16 Nov. 2023.

Sources

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Fritze, Ronald H. (2009), Invented Knowledge: False History, Fake Science and Pseudo-religions, Reaktion Books, ISBN 978-1861898173 
  • Story, Ronald (1980), The Space-gods revealed. A close look at the theories of Erich von Däniken (2 έκδοση), Barnes & Nobles, ISBN 006464040X 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Έριχ_φον_Ντένικεν&oldid=11525680"