Έκλειψη Σελήνης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Όταν η Σελήνη βρίσκεται στην σκιά της Γης δεν δέχεται καθόλου ηλιακό φως απευθείας. Στην παρασκιά φθάνει ηλιακό φως, διότι περιορίζεται μονάχα εν μέρει από την Γη που παρεμβάλλεται.
Είδη εκλείψεων

Έκλειψη Σελήνης είναι το φαινόμενο κατά το οποίο η Σελήνη περνά ακριβώς πίσω από την Γη στην σκιά της. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο εάν ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη είναι σε συζυγία, με την Γη ευρισκόμενη μεταξύ των δύο άλλων σωμάτων. Κάτι τέτοιο είναι δυνατόν μονάχα σε νύχτα με πανσέληνο. Η διάρκεια και το είδος μιας έκλειψης εξαρτώνται από την θέση της Σελήνης σε σχέση με τα σημεία που η τροχιά της τέμνεται με την εκλειπτική.

Εν αντιθέσει με την έκλειψη Ηλίου, που είναι ορατή από μικρές σχετικά περιοχές της Γης, μια έκλειψη Σελήνης είναι ορατή από οποιοδήποτε σημείο στην πλευρά της Γης που είναι νύχτα. Το φαινόμενο έχει διάρκεια μερικών ωρών, ενώ μια ολική έκλειψη Ηλίου διαρκεί μονάχα μερικά λεπτά, διότι η Σελήνη έχει μικρότερη σε μέγεθος σκιά.

Η σκιά της Γης μπορεί να διαχωρισθεί νοητά σε δύο ομόκεντρους κύκλους, την καθαυτή σκιά (umbra) και την παρασκιά (penumbra). Η Σελήνη δεν δέχεται απευθείας ηλιακό φως όταν διέρχεται από την σκιά της Γης, ενώ δέχεται όταν διέρχεται από την παρασκιά. Το είδος της έκλειψης καθορίζεται από το κατά πόσον η Σελήνη διέρχεται από τους δύο νοητούς κύκλους. Οι ολικές εκλείψεις, δηλαδή αυτές κατά τις οποίες διέρχεται από την καθαυτή σκιά, είναι σχετικά σπάνιες.[1] Κάθε χρόνο συμβαίνουν από δύο ως πέντε εκλείψεις, οι περισσότερες εκ των οποίων δεν είναι όμως ολικές. Αν είναι γνωστή η ημερομηνία και η ώρα που έλαβε χώρα μια έκλειψη, είναι δυνατή η πρόβλεψη των επόμενων.

Χρονική εξέλιξη μιας ολικής έκλειψης Σελήνης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Lunar eclipse contact diagram.png

Η χρονική εξέλιξη μιας ολικής εκλείψεως Σελήνης οριοθετείται από τα εξής χρονικά ορόσημα («επαφές»):[2]

  • P1 - Αρχή του φαινομένου. Η Σελήνη ξεκινά να εισέρχεται στην σκιά της Γης.
  • U1 - Αρχή της μερικής έκλειψης.
  • U2 - Αρχή της ολικής έκλειψης.
  • Mid - Η Σελήνη βρίσκεται στο σημείο εγγύτερα στο κέντρο της σκιάς της Γης (μέγιστο της έκλειψης).
  • U3 - Τέλος της ολικής έκλειψης.
  • U4 - Τέλος της μερικής έκλειψης.
  • P4 - Τέλος του φαινομένου. Η Σελήνη δεν βρίσκεται πλέον στην σκιά της Γης.

Κλίμακα Ντανζόν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δύο εκλείψεις που έλαβαν χώρα το 2003: Η ταξινόμησή τους σύμφωνα με την κλίμακα Ντανζόν είναι 2 και 4 αντίστοιχα.

Η κλίμακα Ντανζόν δεικνύει την φωτεινότητα του πλήρως σκιασμένου από τον Ήλιο τμήματος της Σελήνης κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης:[3]

  • L=0 - Η Σελήνη είναι ελάχιστα ορατή.
  • L=1 - Η σεληνιακή επιφάνεια έχει σκούρο γκρι-καφέ χρώμα και τα χαρακτηριστικά της είναι δύσκολα διακριτά.
  • L=2 - Η σεληνιακή επιφάνεια έχει χρώμα βαθύ κόκκινο ή παρόμοιο με της σκουριάς. Στο κέντρο της σκιάς οι αποχρώσεις είναι πολύ σκούρες, ενώ στο εξωτερικό της υπάρχει σχετική φωτεινότητα.
  • L=3 - Η σεληνιακή επιφάνεια έχει ανοικτό κόκκινο χρώμα. Το χείλος της σκιάς είναι αρκετά φωτεινό.
  • L=4 - Η σεληνιακή επιφάνεια έχει χρώμα πορτοκαλί ή όπως του χαλκού. Το χείλος της σκιάς είναι πολύ φωτεινό.

Αντίκτυπος του φαινομένου σε διάφορους πολιτισμούς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολλοί αρχαίοι πολιτισμοί είχαν μύθους που έδιναν την δική τους ερμηνεία στο φαινόμενο, το οποίο μπορεί να εκλαμβανόταν ως καλός ή κακός οιωνός. Σύμφωνα με πολλές μυθολογίες, ένα ζώο κατάπινε την Σελήνη.[4] Αλλού θεωρούσαν πως επρόκειτο για δαίμονα, ο οποίος ήταν δυνατό να εκδιωχθεί με κατάρες.[5] Οι αρχαίοι Έλληνες υπήρξαν πρωτοπόροι, διότι ανέφεραν ότι η Γη είναι στρογγυλή και μάλιστα χρησιμοποίησαν την σκιά της επί της Σελήνης ως απόδειξη.[6]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Δείτε Κατάλογος κεντρικών εκλείψεων Σελήνης για περισσότερες πληροφορίες.
  2. Clarke, Kevin. «On the nature of eclipses». Inconstant Moon. Cyclopedia Selenica. http://www.inconstantmoon.com/cyc_ecl1.htm. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2010. 
  3. Paul Deans and Alan M. MacRobert (16 Ιουλίου 2006). «Observing and Photographing Lunar Eclipses». Sky & Telescope. F+W. http://skytonight.com/observing/objects/eclipses/3304036.html. 
  4. Lee, Jane. «Lunar Eclipse Myths From Around the World». nationalgeographic.com. National Geographic. http://news.nationalgeographic.com/news/2014/04/140413-total-lunar-eclipse-myths-space-culture-science/. Ανακτήθηκε στις 9 October 2014. 
  5. Littmann, Mark. Espenak, Fred. Willcox, Ken (2008). «Chapter 4: Eclipses in Mythology». Totality Eclipses of the Sun (3rd έκδοση). New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-953209-4. https://books.google.com/books?id=UOnH01tv078C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2014. 
  6. Pollack, Rebecca. «Ancient Myths Revised with Lunar Eclipse». https://www.astro.umd.edu. University of Maryland. https://www.astro.umd.edu/openhouse/3about-the-obs/news/2003-11-10.html. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2014. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Lunar Eclipse της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).