Σίφωνας των τριών πολιτειών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σίφωνας των Τριών Πολιτειών
Tri-State Tornado.JPG

Πρωτοσέλιδο μετά τον Σίφωνα των Τριών Πολιτειών
Τοποθεσία Flag of the United States.svg ΗΠΑ : Πολιτείες Μιζούρι, Ιλινόις και Ιντιάνα
Έναρξη 18 Μαρτίου 1925, 1:01 μ.μ.
Λήξη 18 Μαρτίου 1925, 4:30 μ.μ.
Τύπος καταστροφής Σίφωνας
Θάνατοι 695 θάνατοι, 2.027 τραυματισμοί
Ο πιο θανατηφόρος σίφωνας στην ιστορία των ΗΠΑ

Ο Σίφωνας των Τριών Πολιτειών (Tri-State Tornado), που συνέβη την Τετάρτη 18 Μαρτίου 1925, ήταν ο πιο θανατηφόρος σίφωνας στην ιστορία των ΗΠΑ. Με 695 επιβεβαιωμένους θανάτους, ο σίφωνας αυτός σκότωσε πάνω από δύο φορές όσο ο δεύτερος πιο θανατηφόρος, ο λεγόμενος Great Natchez Tornado του 1840 που είχε σκοτώσει τουλάχιστον 317 άτομα.

Η συνολική διαδρομή που κατάφερε να διανύσει ο Σίφωνας των Τριών Πολιτειών ήταν ≥ 219 μίλια (≥ 352 χιλιόμετρα) και ήταν η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ στον κόσμο: ξεκίνησε από το νοτιοανατολικό Μιζούρι, πέρασε μέσα από το νότιο Ιλινόις και στη συνέχεια μπήκε στη νοτιοδυτική Ιντιάνα. Επίσης, είχε χρονική διάρκεια - ρεκόρ 3,5 ωρών και μέση ταχύτητα μετακίνησης - ρεκόρ 62 μίλια / 100 χιλιόμετρα την ώρα. Αν και επισήμως δεν έχει υπάρξει ποτέ κατάταξη από τους μετεωρολόγους της Εθνικής Ωκεανογραφικής και Ατμοσφαιρικής Υπηρεσίας (National Oceanic and Atmospheric Administration - NOAA) των ΗΠΑ, θεωρείται από τους περισσότερους ειδικούς ως ένας σίφωνας F5, το μέγιστο δυνατό επίπεδο έντασης και καταστροφών στην Κλίμακα Φουτζίτα.[1][2]

Ξέσπασμα σιφώνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξέσπασμα σιφώνων
18 Μαρτίου 1925
Κλίμακα Φουτζίτα Αριθμός σιφώνων
F0 0
F1 0
F2 2
F3 4
F4 2
F5 1
Συνολικός αριθμός 9

Ο σίφωνας αυτός ήταν μέρος ενός μεγαλύτερου ξεσπάσματος σιφώνων (tornado outbreak) με αρκετούς επιπλέον καταστροφικούς σίφωνες στο Τενεσσί, το Κεντάκι και την Ιντιάνα, καθώς και κάποιους σίφωνες στην Αλαμπάμα και το Κάνσας. Συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων σιφώνων την ίδια ημέρα, σκοτώθηκαν τουλάχιστον 747 άνθρωποι και 2.298 τραυματίστηκαν, κατά τη διάρκεια αυτού του ασυνήθιστα έντονου και πρόωρου (νωρίς την άνοιξη) ξεσπάσματος σιφώνων. Υπήρξαν αναμφίβολα και πολλοί άλλοι μικρότεροι σίφωνες που έχουν χαθεί στην ιστορία.

Τελικώς ένας ήταν;[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο παρελθόν είχαν γίνει πολλές συζητήσεις σχετικά με το αν ήταν ένας ενιαίος συνεχής σίφωνας ή μία οικογένεια σιφώνων (tornado family). Η ποιότητα των δεδομένων, λόγω της παλαιότητας του γεγονότος, της ανυπαρξίας οπτικών μέσων παρακολούθησης (ιδίως της φορητής κάμερας και του ραντάρ Doppler) και της έλλειψης άλλων σιφώνων που να έχουν έστω προσεγγίσει το μήκος διαδρομής και τη χρονική διάρκεια του συγκεκριμένου σίφωνα, είχαν πυροδοτήσει έντονες αμφιβολίες.

Η διαδρομή του Tri-State Tornado, καθώς και άλλων σιφώνων την ίδια ημέρα, από το «Monthly Weather Review» τον Aπρίλιο του 1925. Οι πληροφορίες σχετικά με την θερμοκρασία, την ατμοσφαιρική πίεση και τα στοιχεία των άλλων σιφώνων ενδεχομένως να μην είναι ακριβείς, αλλά δίνουν μία γενική ιδέα σχετικά με την έκταση και την ένταση της συγκεκριμένης καταιγίδας.

Επιπροσθέτως μάλιστα, οι επιστημονικές θεωρίες σχετικά με τους σίφωνες και την μορφολογία των σοβαρών καταιγίδων που είναι γνωστές με τον όρο υπερκύτταρο (supercell) και ιδίως προτού διαπιστωθεί η ύπαρξη των αεροχειμάρρων (σήμερα εικάζεται ότι μπορεί να «πιάστηκε» από αεροχείμαρρο, που τον «τράβηξε» με τεράστια ταχύτητα, επί αρκετή ώρα)[3] πρότειναν ότι τέτοια χρονική διάρκεια και ταχύτητα μετακίνησης επί τόση ώρα ήταν εξαιρετικά απίθανες. Στην πραγματικότητα, έχει όντως διαπιστωθεί ότι αρκετοί άλλοι ιστορικοί σίφωνες μεγάλης διαδρομής και χρονικής διάρκειας, τελικώς ήταν οικογένειες σιφώνων, αν και τα τελευταία χρόνια έχουν συμβεί μερικές βαριές καταιγίδες - υπερκύτταρα και σίφωνες μεγάλης διάρκειας.

Ειδικότερα ωστόσο ως προς τον Σίφωνα των Τριών Πολιτειών, δεν φαίνεται να συνέβη αυτό το ενδεχόμενο. Νεότερες προηγμένες έρευνες δεν βρήκαν καμία διακοπή στη διαδρομή του και μάλιστα απέδειξαν ότι ο σίφωνας μπορεί να άγγιξε για πρώτη φορά το έδαφος 15 μίλια (24 χιλιόμετρα) πριν την περιοχή που εθεωρείτο μέχρι σήμερα ότι ξεκίνησε, ανεβάζοντας το συνολικό μήκος διαδρομής στα 234 μίλια (377 χιλιόμετρα).[4]

Διαδρομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διαδρομή του Tri-State Tornado. Για πιο λεπτομερή εικόνα, κάντε κλικ εδώ.

Μιζούρι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο στρόβιλος εθεάθη για πρώτη φορά στις 1:01 μ.μ. τοπική ώρα, βόρεια-βορειοδυτικά του Έλλινγκτον, της πολιτείας του Μιζούρι. Ο σίφωνας επιτάχυνε προς τα βορειοανατολικά (με ταχύτητα μετακίνησης 72 μίλια / 116 χιλιόμετρα την ώρα), σκοτώνοντας δύο άτομα και προκαλώντας υλικές ζημιές ύψους 500.000 δολαρίων και την σχεδόν ολική καταστροφή της Αννάπολις, στην οποία 4 ακόμα άτομα σκοτώθηκαν. Αμέσως μετά έπληξε την κωμόπολη των ορυχείων Leadanna. Στον νομό του Bollinger τραυματίστηκαν 32 παιδιά, όταν υπέστησαν ζημιές δύο σχολεία. Τα χωριά Ρέντφορντ, Cornwall, Biehle και Frohna επίσης επλήγησαν από τον σίφωνα. Στις 2:00 μ.μ. και λίγο πριν πλήξει το Biehle, ο σίφωνας διαχωρίστηκε σε δύο χοάνες για μόλις 3,5 μίλια (5,6 χιλιόμετρα), οι οποίες όμως σε ελάχιστα λεπτά ξαναενώθηκαν σε έναν στρόβιλο. Ο εκ νέου ενιαίος σίφωνας βγήκε από το Μιζούρι, έχοντας ήδη διανύσει 80 μίλια (130 χιλιόμετρα) και σκοτώσει τουλάχιστον 11 άτομα - ήταν όμως μόνο η αρχή...

Ιλινόις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα συντρίμμια του σχολείου Longfellow, στο Μερφίσμπορο του Ιλινόις, όπου 17 παιδιά σκοτώθηκαν. Ο σίφωνας χτύπησε το σχολείο στις 2:30 μ.μ. τοπική ώρα.

Ο σίφωνας διέσχισε τον ποταμό Μισισιπή στο νότιο Ιλινόις, χτυπώντας την κωμόπολη Γκόρχαμ, στις 2:26 μ.μ. και καταστρέφοντας την ολοκληρωτικά, σκοτώνοντας 34 άτομα. Συνεχίζοντας προς τα βορειοανατολικά, ο σίφωνας είχε πλέον φτάσει την μέγιστη διάμετρό του (1 μίλι / 1,6 χιλιόμετρα), διατηρώντας μέση ταχύτητα μετακίνησης 62 μίλια / 100 χιλιόμετρα την ώρα (ορισμένες στιγμές έως και 73 μίλια / 117 χιλιόμετρα την ώρα). Ταξιδεύοντας με την τρομακτική και πρωτοφανή αυτή ταχύτητα, ισοπέδωσε τις κωμοπόλεις και χωριά Μερφίσμπορο (στις 2:30 μ.μ.), Ντε Σότο, Χάρστ-Μπους και Γουέστ Φράνκφορτ. Επίσης επλήγησαν οι Ζίγκλερ, Eighteen και Maunie. Μέσα σε 40 λεπτά, χάθηκαν 541 ζωές και 1.423 άτομα τραυματίστηκαν σοβαρά. Το χωριό Παρίς καταστράφηκε ολοσχερώς, με 22 νεκρούς. Ειδικότερα μάλιστα στο Μερφίσμπορο, 234 σκοτώθηκαν, οι περισσότεροι σε μία μόνο πόλη στην ιστορία των ΗΠΑ. Ο σίφωνας προχώρησε στις αγροτικές περιοχές κατά μήκος των νομών του Χάμιλτον και του Γουάιτ, σκοτώνοντας 65 ακόμα κατοίκους. Συνολικά, τουλάχιστον 613 συνολικά άτομα έχασαν τη ζωή τους στο Ιλινόις, οι περισσότεροι σε μία μόνο πολιτεία στην ιστορία των ΗΠΑ.

Ιντιάνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα συντρίμμια του Griffin της Ιντιάνα, όπου 25 άτομα σκοτώθηκαν.

Ο σίφωνας μπήκε στην Ιντιάνα στις 4:00 μ.μ. και τότε έφτασε την μέγιστη ταχύτητα μετακίνησης - 73 μίλια / 117 χιλιόμετρα την ώρα. Διασχίζοντας τον ποταμό Wabash, ο σίφωνας χτύπησε το Γκρίφιν, καταστρέφοντάς το ολοκληρωτικά, σκοτώνοντας 25 άτομα και τραυματίζοντας 202. Τότε για πρώτη φορά, άλλαξε ελαφρά κατεύθυνση, στρίβοντας κατά 9 μοίρες προς τα βόρεια και στο σημείο αυτό αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν την ύπαρξη 3 επιπλέον στροβίλων, σχεδόν μαζί με τον μεγάλο σίφωνα, οι οποίοι διατηρήθηκαν για 6 μίλια (10 χιλιόμετρα). Ο μεγάλος σίφωνας (η μέση διάμετρός του στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του ήταν 3/4 του μιλίου ή 1,2 χιλιόμετρα) ισοπέδωσε στη συνέχεια αγροτικές περιοχές, έπληξε το Όουενσβιλ και αμέσως μετά, στις 4:18 μ.μ. τοπική ώρα, το Πρίνσεστον, καταστρέφοντας το 25% της πόλης και σκοτώνοντας άλλα 45 άτομα σε αυτήν. Ο σίφωνας κατάφερε να συνεχίσει για 10 μίλια (16 χιλιόμετρα) ακόμα προς τα βορειοανατολικά και τελικώς εξαντλήθηκε στις 4:30 μ.μ. γύρω στα 3 μίλια (5 χιλιόμετρα) νοτιοδυτικά του Πήτερσμπουργκ. Στην Ιντιάνα, τουλάχιστον 71 άτομα σκοτώθηκαν.

Συνολικός απολογισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτός ο EF5 σίφωνας στο Parkersburg της Αϊόβα, στις 25 Μαΐου 2008, δίνει μια ενδεικτική εικόνα πως πρέπει να φαινόταν ο Tri-State Tornado του 1925 και γιατί η εμφάνισή του ήταν επικίνδυνα παραπλανητική. Πρακτικώς, ακόμα και έμπειρα άτομα δεν μπορούν πάντα να ξεχωρίσουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια μάζα νεφών χαμηλά πάνω από το έδαφος και έναν σφηνοειδή σίφωνα (wedge tornado), όταν είναι ακόμα μακριά. Ειδικότερα μάλιστα με τον Σίφωνα των Τριών Πολιτειών, η νέφωση ήταν τόσο χαμηλή και ο ουρανός τόσο σκοτεινός, ώστε η έγκαιρη αναγνώριση του σίφωνα ήταν πρακτικώς απίθανη.

Σε ολόκληρο το μήκος της διαδρομής, τουλάχιστον 695 άτομα έχασαν τη ζωή τους και 2.027 τραυματίστηκαν, κυρίως στο νότιο Ιλινόις. Συνολικά επλήγησαν 3 πολιτείες, 13 νομοί και πάνω από 19 κοινότητες, τέσσερις εκ των οποίων ουσιαστικά σβήστηκαν από το χάρτη (κάποιες από αυτές, καθώς και αρκετές άλλες δεν συνήλθαν και δεν ξαναχτίστηκαν ποτέ), ενώ πάνω από 15.000 σπίτια καταστράφηκαν. Το κόστος της καταστροφής εκτιμήθηκε σε 16,5 εκατομμύρια $ και αν υπολογιστεί ο πληθωρισμός στον σχεδόν έναν αιώνα που μεσολάβησε, φτάνει το 1,4 δις δολάρια με την ισοτιμία του 2000.

Εννέα σχολεία σε ολόκληρο το μήκος της διαδρομής καταστράφηκαν, μέσα στα οποία σκοτώθηκαν 69 μαθητές. Συνολικά ο σίφωνας αυτός κατέστρεψε περισσότερα σχολεία και σκότωσε περισσότερους μαθητές από οποιονδήποτε άλλο σίφωνα στην ιστορία των ΗΠΑ. Μάλιστα κατέχει και το ρεκόρ των περισσότερων θανάτων που συνέβησαν ποτέ σε ένα μόνο σχολείο - των 33 θανάτων στο σχολείο της κωμόπολης Ντε Σότο, στην πολιτεία του Ιλινόις.

Καθοριστικός παράγοντας για τον τεράστιο ανθρώπινο απολογισμό, ήταν η ασυνήθιστη εμφάνιση του πολύ γρήγορα μετακινούμενου σίφωνα, λόγω του μεγάλου μεγέθους του και της χαμηλής βάσης των νεφών της καταιγίδας που τον προκάλεσε. Η εμφάνισή του, περιγράφηκε από τους αυτόπτεις μάρτυρες κατά μήκος της διαδρομής του ως μια άμορφη στροβιλιζόμενη ομίχλη ή αναβράζοντα σύννεφα στο έδαφος και ξεγέλασε ακόμα και έμπειρους αγρότες, και γενικότερα πολίτες, οι οποίοι δεν είχαν αίσθηση του κινδύνου, παρά μόνο όταν ο σίφωνας ορμούσε πλέον καταπάνω τους με ταχύτητα μετακίνησης 100 χιλιόμετρα την ώρα ή και λίγο μεγαλύτερη. Υπήρξαν μάλιστα και αναφορές αρκετών μαρτύρων, ότι λόγω της εξαιρετικά χαμηλής νέφωσης κάποιες στιγμές ο σίφωνας κρυβόταν εντελώς από το σύννεφο σκόνης και συντριμμιών, με αποτέλεσμα να μην έχει καν εμφάνιση σίφωνα και να μοιάζει περισσότερο με αμμοθύελλα.

Εκτός από τους νεκρούς και τραυματίες, χιλιάδες έμειναν άστεγοι και χωρίς τροφή. Σε πολλές από τις πληγείσες κοινότητες ξέσπασαν επίσης και πυρκαγιές, επιδεινώνοντας τις ζημιές, ενώ αναφέρθηκαν λεηλασίες και κλοπές, κυρίως από τις περιουσίες των νεκρών. Η ανάκαμψη στις κατεστραμμένες περιοχές ήταν γενικώς πολύ αργή και χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να αρχίσει να γίνεται εμφανής.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Grazulis, Thomas P. (July 1993). Significant Tornadoes 1680-1991: A Chronology and Analysis of Events. St. Johnsbury, VT: The Tornado Project of Environmental Films. ISBN 1879362031. 
  2. Grazulis, Thomas P. (2001). F5/F6 Tornadoes. St. Johnsbury, VT: The Tornado Project of Environmental Films. 
  3. NOAA/NWS 1925 Tri-State Tornado Web Site-Weather Ingredients
  4. Charles A. Doswell III, C. Crisp, R.A. Maddox, Hart, R.H. Johns, M.S. Gilmore, D.W. Burgess and Steve Piltz, «The Tri-State Tornado of 18 March 1925 Reanalysis Project: Preliminary Results» (23rd Conference on Severe Local Storms), American Meteorological Society, 10 Νοεμβρίου 2006.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • The Tri-State Tornado: The Story of America's Greatest Tornado Disaster, by Peter S. Felknor. Ames, Iowa: Iowa State University Press, 1992. 131 pages. ISBN 0-8138-0623-2.
  • The Forgotten Storm: The Great Tri-state Tornado of 1925, by Wallace E. Akin. Guilford, CT: Lyons Press, 2002. 173 pages. ISBN 1-58574-607-X.

Eξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Tri-State Tornado της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).