Νιτρικό οξύ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Νιτρικό οξύ
Nitric-acid-2D-dimensions.png
Nitric-acid-3D-balls-B.png
Nitric acid resonance median.png
Γενικά
Όνομα IUPAC Υδρογόνο νιτρικό
Άλλες ονομασίες Ακουαφόρτε
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος ΗΝΟ3
Μοριακή μάζα 62,995642903 g/mol
Αριθμός CAS 7697-37-2
SMILES [N+](=O)(O)[O-]
InChI 1/HNO3/c2-1(3)4/h(H,2,3,4)/f/h2H
Αριθμός EINECS 231-714-2
Αριθμός RTECS QU5775000
Αριθμός UN 2031
PubChem CID 944
ChemSpider ID 919
Δομή
Διπολική ροπή 2,17 ± 0,02 D
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης -42 °C (231K) (-44 °F)
Σημείο βρασμού 83 °C (356K) (181 °F)
Πυκνότητα 1,5129 g/mL
Διαλυτότητα
στο νερό
πλήρως διαλυτό
Ιξώδες 1,2 (20 °C)
Δείκτης διάθλασης ,
nD
1,397 (16,5 °C)
Τάση ατμών 7,999 mmHg
Εμφάνιση άχρωμο υγρό
Χημικές ιδιότητες
pKa -1,4
Ελάχιστη θερμοκρασία
ανάφλεξης
Μη αναφλέξιμο
Ενθαλπία
σχηματισμού
−207 KJ/mol
Επικινδυνότητα
ΔιαβρωτικόΟξειδωτικό
Φράσεις κινδύνου 8,35
Φράσεις ασφαλείας 1/2,23,26,36,45
Κίνδυνοι κατά
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
3
1
ox
Η κατάσταση αναφοράς είναι η πρότυπη κατάσταση (25°C, 1 Atm)
εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά

Το Νιτρικό οξύ (HNO3), είναι ισχυρά διαβρωτικό και τοξικό οξύ. Αν έρθει σε επαφή με την επιδερμίδα δύναται να προκαλέσει σοβαρά εγκαύματα. Το διάλυμα νιτρικού οξέως είναι γνωστό και με την ονομασία άκουα-φόρτε (σημαίνει "ισχυρό νερό" στα ιταλικά). Είναι άχρωμο όταν είναι εντελώς καθαρό, αλλά πρακτικά εμφανίζει κιτρινωπό χρώμα λόγω της παρουσίας οξειδίων του αζώτου.

Αραιο διάλυμα νιτρικού οξέος είναι γνωστό από το Μεσαίωνα ως ακουαφόρτε[1] (ιταλικά: acquaforte, το οποίο σημαίνει ισχυρό νερό).

Το ακουαφόρτε είναι ισχυρό οξύ και ισχυρό οξειδωτικό και γι' αυτό πιο αποτελεσματικό, συνήθως, στο καθάρισμα και την απολύμανση. Μεταξύ άλλων διαβρώνει χαλκό, άργυρο και μόλυβδο, που δεν διαβρώνει το υδροχλωρικό οξύ, που είναι ισχυρότερο οξύ αλλά πολύ ασθενέστερο οξειδωτικό. Κατά τη χρήση του εκλύει αποπνικτικά οξείδια του αζώτου, ώστε να χρειάζεται προσοχή.

Το νιτρικό οξύ σε ανάμειξη αναλογίας 1:3 με το υδροχλωρικό οξύ είναι ένα μείγμα, το βασιλικό νερό, τη μόνη ουσία που διαβρώνει το χρυσό και το λευκόχρυσο.

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]