Μηναίον

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ρωσική εικόνα με Μηναίον

Με την ονομασία Ωρολόγιον, ή Μηναίον, φέρεται ένα σύνολο 12 βιβλίων, ένα για κάθε μήνα του έτους, εξ ου και ο όρος στον πληθυντικό "Μηναία", άνισου όγκου τόμοι, τα οποία περιέχουν Ακολουθίες εορτών και μνημών αγίων.[1] Σε αντίθεση με το Πεντηκοστάριο, το Τριώδιο, και την Παρακλητική, που περιέχουν ύμνους των κινητών εορτών, εξυπηρετεί υμνολογικά τις Ακολουθίες των λεγόμενων σταθερών εορτών.[2][3]

Ακίνητες εορτές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ακίνητες γιορτές διακρίνονται σε:[4]

Δεσποτικές είναι και οι γιορτές που έχουν επίκεντρο το Πάσχα. Εξάλλου, οι δυο πρώτες δεσποτικές είναι κατά κάποιο τρόπο και θεομητορικές, ενώ και η Υπαπαντή θεωρείται θεομητορική γιορτή.

Περιεχόμενο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το βραχύτερο Μηναίο είναι του Απριλίου, γιατί, ενόψει του γιορτασμού του Πάσχα κινητώς, η Εκκλησία απέφυγε να ορίσει στο πρώτο εικοσαήμερο άλλες γιορτές ή μνήμες πανηγυριζομένων Αγίων. Το εκτενέστερο είναι του Δεκεμβρίου, ακολουθούμενο κατά πόδας από εκείνο του Ιανουαρίου. Η έκταση του κάθε τόμου δεν προδικάζει την ποιότητα, τη θεολογική και καλλιτεχνική, των περιεχομένων ύμνων. Πολλές ομάδες ύμνων για Αγίους είναι άτεχνες απομιμήσεις, επαναλήψεις και αναπαραγωγές παλαιοτέρων.[3]

Τους ύμνους που περιέχουν τα Μηναία συνέθεσαν ίσως και εκατοντάδες υμνογράφοι σε εντελώς διακεκριμένες εποχές. Άλλοι γνωστοί και επώνυμοι, άλλοι άσημοι ή ανώνυμοι.

Τα Μηναία και άλλα υμνογραφικά λειτουργικά βιβλία προορίζονταν για χρήση στα μοναστήρια, όχι στους ενοριακούς ναούς: οι μακρές, γεμάτες ύμνους και αναγνώσματα Ακολουθίες που προβλέπονται στα βιβλία, αφορούσαν τους μοναχούς.

Τα 12 βιβλία προβάλλουν ιερά πρόσωπα του Χριστιανισμού προς μίμηση ή ξαναφέρνουν στο παρόν ιερά γεγονότα.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα