Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ
Mahmoud Ahmadinejad.jpg
Πρόεδρος του Ιράν
Περίοδος
3 Αυγούστου 2005 – 3 Αυγούστου 2013
Αντιπρόεδρος Παρβίζ Νταβούντι
Εσφαντιάρ Ραχίμ Μασαεΐ
Μοχάμαντ-Ρεζά Ραχίμι
Επικεφαλής Κυβέρνησης Αλί Χαμενεΐ
Προκάτοχος Μοχάμαντ Χαταμί
Διάδοχος Χασάν Ρουχανί (νεοεκλεγείς)
Δήμαρχος της Τεχεράνης
Περίοδος
20 Ιουνίου 2003 – 3 Αυγούστου 2005
Αναπληρωτής Αλί Σαϊντλού
Προκάτοχος Χασάν Μαλεκμαντανί
Διάδοχος Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ
Κυβερνήτης της Επαρχίας Αρνταμπίλ
Περίοδος
1 Μαΐου 1993 – 28 Ιουνίου 1997
Προκάτοχος Χοσεΐν Ταχερί (Ανατολικό Αζερμπαϊτζάν)
Διάδοχος Τζαβάντ Νεγκαραντέ
Γενικός Γραμματέας του Κινήματος των Αδεσμεύτων
Ανέλαβε   30 Αυγούστου 2012
Προκάτοχος Μοχάμεντ Μόρσι
Διάδοχος Χασάν Ρουχανί (σχεδιασμένος)
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση 28 Οκτωβρίου 1956 (1956-10-28) (57 ετών)
Αραντάν, Ιράν
Εθνικότητα Ιρανική
Πολιτικό Κόμμα Συμμαχία Κτιστών (2001-σήμερα)
Ισλαμική Κοινότητα Μηχανικών (1990-2005)
Σύζυγος Αζάμ Φαραχί (1981-σήμερα)
Παιδιά 3
Κατοικία Παλάτι Σανταμπάντ (επίσημος)
Γκίσα (ιδιωτική)
Σπουδές Ιρανικό Πανεπιστήμιο Επιστημών και Τεχνολογίας
Επάγγελμα Πολιτικός μηχανικός
Θρήσκευμα Σιιτικός Ισλαμισμός
Υπογραφή Mahmoud Ahmadinejad signature.svg
Ιστοσελίδα http://www.president.ir/

Ο Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ (περσικά: محمود احمدی‌نژاد) είναι Ιρανός πολιτικός. Ήταν ο έκτος Πρόεδρος του Ιράν, απότ ο 2005 ως το 2013. Οι θέσεις και οι κατά καιρούς δηλώσεις του έχουν προκαλέσει ποικίλα σχόλια και αντιδράσεις. Παρά τον τίτλο του, δεν κατέχει το υψηλότερο συνταγματικό αξίωμα στο Ιράν, καθώς το τελευταίο, σύμφωνα με το ακολουθούμενο θεοκρατικό σύστημα, ανήκει στον υπέρτατο θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, σύμφωνα με το άρθρο 113 του Συντάγματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. [1]
Πριν γίνει Πρόεδρος, ο Αχμεντινετζάντ είχε εκλεγεί Δήμαρχος της Τεχεράνης το 2003 [2] και γενικός κυβερνήτης της επαρχίας Αρνταμπίλ. Ανήκει στο Κόμμα της Ισλαμικής Κοινωνίας Μηχανικών. Το επώνυμό του γράφεται και Ahmadinezhad.

Πρώιμα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μαχμούντ Αχμεντινετζάντ, γιoς σιδερά, γεννήθηκε στο χωριό Αραντάν [3] στις 28 Οκτωβρίου 1956, δίπλα στην πόλη Γκαρμσάρ. Το όνομα του, το οποίο αρχικά ήταν Μαχμούντ Σαμπορτζιάν και έβγαινε από το "χρωματιστής κλωστών", ένα κάποτε σύνηθες και ταπεινό επάγγελμα στο Ιράν, το άλλαξε σε Αχμεντινετζάντ, το οποίο σήμαινε "από την φυλή του Μωάμεθ" ή "από ενάρετη φυλή": Το "αχμέντ" σημαίνει ενάρετος στην αραβική γλώσσα και ήταν ένα από τα ονόματα του Μωάμεθ, και το "νετζάντ" σημαίνει φυλή στα Φαρσί. Σύμφωνα με συγγενείς του, η αλλαγή ονόματος έγινε για θρησκευτικούς και οικονομικούς λόγους [4]. Κατά την προεδρική εκστρατεία του 2009, υπήρξαν εικασίες από πολιτικούς του αντιπάλους ότι στην πραγματικότητα η αλλαγή ονόματος έγινε για να καλύψει τις εβραϊκές του ρίζες [5][6]. Τη δεκαετία του 1950, κι ενώ ήταν ακόμα μωρό, η οικογένειά του μετακόμισε από την περιφέρεια του Αραντάν στην περιοχή Ναρμάκ στη Νότια Τεχεράνη, αναζητώντας οικονομική ευημερία [4]. Την περίοδο αυτή έγινε και η αλλαγή του ονόματος Σαμπορτζιάν σε Αχμεντινετζάντ [7]. Το 1976 συμμετείχε στις εισαγωγικές εξετάσεις στην ιρανική τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ισχυρίζεται ότι βγήκε 132ος σε σύνολο 400.000 διαγωνιζόμενων [8] και εν συνεχεία εισήχθη στο Πανεπιστήμιο Επιστημών και Τεχνολογίας του Ιράν, όπου σπούδασε ως πολιτικός μηχανικός. Το 1997 απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα στους τομείς της Μηχανικής και Σχεδιασμού Μεταφορών. Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, έγινε μέλος του Γραφείου για την Ενίσχυση της Ενότητας [9], ενός οργανισμού που είχε αναπτυχθεί για να αποτρέψει την διάδοση της ιδεολογίας των Μουτζαχεντίν στους Ιρανούς νέους [9]. Σύμφωνα με ένα άρθρο των Τάιμς της Νέας Υόρκης, 6 άτομα που ήταν όμηροι κατά την κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας στο Ιράν ισχυρίζονται πως ο Αχμεντινετζάντ έπαιξε βασικό ρόλο στη σύλληψη τους. Κατά τη διάρκεια της κατάληψης, που διήρκεσε 44 μέρες, 52 Αμερικάνοι τέθηκαν σε ομηρία. Ο πρώην μυστικός πράκτορας Γουίλιαμ Ντόχερτι, o συνταγματάρχης Τσαρλς Σκοτ, o αντιπλοίαρχος Ντόναλντ Σέαρερ, ο αντισυνταγματάρχης Ντέηβιντ Ρόουντερ και o πεζοναύτης φρουρός Κέβιν Χέρμενινγκ είναι πέντε από τους ομήρους που θυμούνται ξεκάθαρα ότι ο Αχμεντινετζαντ ήταν άμεσα εμπλεκόμενος στο συμβάν, και ότι είχε εποπτικό ρόλο στη διαδικασία των ανακρίσεων των ομήρων. Ο Ρόουντερ συγκεκριμένα ισχυρίστηκε ότι ο Αχμεντινετζάντ ήταν παρών όταν δεχόταν απειλές κατά τη διάρκεια ανακρίσεως, και ότι είχε εποπτεύσει ένα μεγάλο αριθμό ανακρίσεων [10].

Πολιτική Καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αχμεντινετζάντ ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα τη δεκαετία του 1980, ως κυβερνήτης των πόλεων Μακού και Κόι στην επαρχία του Δυτικού Αζερμπαϊτζάν [11].

Εκλογή στην προεδρία 2005[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν δήμαρχος Τεχεράνης από τις 3 Μαΐου του 2003 ως τις 28 Ιουνίου του 2005 και θεωρείται από πολλούς ως ακραίος συντηρητικός σε θρησκευτικά ζητήματα. Εξελέγη Πρόεδρος στις 24 Ιουνίου του 2005, στον δεύτερο γύρο των εκλογών, κερδίζοντας τον πρώην Πρόεδρο Αλί Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί. Ορκίστηκε στο αξίωμα αυτό στις 3 Αυγούστου του 2005[12] [13], με αντιπρόεδρο τον Παρβίζ Νταγούντι. Ο Αχμεντινετζάντ κέρδισε 61,69% των ψήφων, ενώ η επίσημη συμμετοχή στις εκλογές ήταν της τάξεως του 59,6%. Σε μια κίνηση με συμβολική σημασία, φίλησε το χέρι του ανώτερου θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.[14].

Επανεκλογή 2009[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 12 Ιουνίου του 2009. Με καταμετρημένα τα δύο τρίτα των ψηφοδελτίων, το πρακτορείο Ειδήσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος Αχμεντινετζάντ ήταν ο νικητής των εκλογών, με 66% των ψήφων.[15] Ο αντίπαλός του, Μιρ-Χοσεΐν Μουζαβί πήρε το 33% των ψήφων.[16][17]

Η αντιπολίτευση κατήγγειλε νοθεία και οι υποστηρικτές της προχώρησαν σε (αρχικά ειρηνικές) διαδηλώσεις στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις, μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων, στις 13 Ιουνίου. Παράλληλα, υποστηρικτές του νικητή των εκλογών έκαναν τις δικές τους πορείες στην Τεχεράνη, πανηγυρίζοντας τη νίκη του Αχμεντινετζάντ.[18]

Στις 4 Αυγούστου 2010, τοπικό τηλεοπτικό δίκτυο μετέδωσε πως αυτοκινητοπομπή που μετέφερε τον Αχμεντινετζάντ δέχθηκε βομβιστική επίθεση, αλλά ο ίδιος ο Ιρανός πρόεδρος δεν αντιμετώπισε κάποιο πρόβλημα.[19] Αργότερα την ίδια μέρα ο Αχμεντινετζάντ εμφανίστηκε ζωντανά στην ιρανική τηλεόραση, ενώ η κρατική τηλεόραση του Ιράν μετέδωσε πως δεν συνέβη καμία επίθεση και πως η σύγχυση, που αναπαράχθηκε σε όλον τον κόσμο, προκλήθηκε από πυροτέχνημα που εξερράγη.[20]

Πολιτικές θέσεις και κριτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το ξεκίνημα της θητείας του, ως πρόεδρος, υποστηρίζει την άποψη πως η βελτίωση των σχέσεων του Ιράν με τη Δύση δεν είναι απαραίτητο στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής[21]. Παράλληλα στήριξε θερμά το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, αγνοώντας τις διεθνείς αντιδράσεις. Έχει προκαλέσει την αντίδραση της διεθνούς κοινής γνώμης προβαίνοντας σε προκλητικές δηλώσεις, όπως για παράδειγμα αρνούμενος το Ολοκαύτωμα. Με φραστικές απειλές κατά του Ισραήλ ή των ΗΠΑ πιστεύεται ότι έχει καλλιεργήσει κλίμα έλλειψης εμπιστοσύνης, περιπλέκοντας έτσι ακόμα περισσότερο το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος[21]. Στις 26 Οκτωβρίου 2005, κατά τη διάρκεια συνεδρίου με θέμα «Ο κόσμος χωρίς τον σιωνισμό» υποστήριξε πως «όπως είπε ο ιμάμης (Χομεϊνί), το καθεστώς που έχει καταλάβει την Ιερουσαλήμ θα πρέπει να εξαλειφθεί από τις σελίδες της σελίδες της ιστορίας»[22]. Από αρκετά μέσα υποστηρίχθηκε πως ο ηγέτης του Ιράν απηύθυνε κάλεσμα για την «εξάλειψη του Ισραήλ από τον χάρτη»[23], γεγονός που από άλλους αναλυτές ερμηνεύτηκε ως αποτέλεσμα εσφαλμένης ή σκόπιμα διαστρεβλωμένης μετάφρασης της δήλωσης του Αχμεντινετζάντ[24][25].

Στις 2 Μαρτίου του 2008 πραγματοποίησε την πρώτη επίσκεψη Ιρανού ηγέτη στο γειτονικό Ιράκ[26].

Στο εσωτερικό έχει κατηγορηθεί από ομάδες αντιφρονούντων πως ήταν ανακριτής και βασανιστής κατά τη δεκαετία του 1980.[27]

Το 2013 τον διαδέχθηκε στην προεδρία ο Χασάν Ρουχανί.

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.iranonline.com/iran/iran-info/Government/constitution-9-1.html[νεκρός σύνδεσμος] "IRI's Constitution, Article 113". Accessed Ιανουαρίου 27, 2008.
  2. BBC News, Profile: Mahmoud Ahmadinejad, 28 Απριλίου 2006
  3. "Bio: Ahmadinejad" Jerusalem Post. Accessed 27-01-2008.
  4. 4,0 4,1 A humble beginning helped to form Iran's new hard man The Guardian July 2, 2005.
  5. Ahmadinejad's 'Jewish Family' Radi Free Europe/Radio Liberty January 27, 2009.
  6. 'Charge: Ahmadinejad Rants to Hide His Jewish Roots' Hillel Fendel, 29 January 2009
  7. Hassan, Hussein. "Iran: Profile and Statements of Mahmoud Ahmadinejad". CRS Report for Congress. Τελευταία πρόσβαση 27-01-2008.
  8. "Iran's president launches weblog." BBC News. Τελευταία πρόσβαση 15 Ιουνίου 2009.
  9. 9,0 9,1 "Historic Personalities of Iran: Mahmoud Ahmadinejad" Iran Chamber. Τελευταία πρόσβαση 28 Ιανουαρίου 2008.
  10. "US pursuing reports". Τελευταία πρόσβαση 15 Ιουνίου 2009
  11. "President Mahmoud Ahmadinejad" Global Security. Tελευταία πρόσβαση 15 Ιουνίου 2009.
  12. «Ahmadinejad Sworn in as Iran's New President». Voice Of America. 2005-08-06. http://www.voanews.com/english/archive/2005-08/2005-08-06-voa8.cfm. Ανακτήθηκε στις 23-12-2008. 
  13. «Iran hardliner becomes president». BBC. 3 Αυγούστου 2005. http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4740441.stm. Ανακτήθηκε στις 06-12-2006. 
  14. «Behind Ahmadinejad, a Powerful Cleric». New York Times. 9 Σεπτεμβρίου 2006. http://www.iranvajahan.net/cgi-bin/news.pl?l=en&y=2006&m=09&d=09&a=1. Ανακτήθηκε στις 06-12-2006. 
  15. "Ahmadinejad 'set for Iran victory'". Al Jazeera English. 13 Ιουνίου 2009. http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2009/06/2009612195749149733.html. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2009. «"Doctor Ahmadinejad, by getting a majority of the votes, has become the definite winner of the 10th presidential election," the news agency said.» 
  16. "Both Sides Claim Victory in Presidential Election in Iran". The New York Times. 13 Ιουνίου 2009. http://www.nytimes.com/2009/06/13/world/middleeast/13iran.html. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2009. «"The election commission said early Saturday morning that, with 77 percent of the votes counted, Mr. Ahmadinejad had won 65 percent and Mr. Moussavi had 32 percent, Reuters reported."» 
  17. «Ahmadinejad wins Iran presidential election». BBC News. 13-06-2009. http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8098305.stm. Ανακτήθηκε στις 13-06-2009. 
  18. «Crowds join Ahmadinejad victory rally». BBC News. 14 Ιουνίου 2009. http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8099501.stm. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2009. 
  19. Επίθεση εναντίον αυτοκινητοπομπής που μετέφερε τον Αχμαντινετζάντ, ΣΚΑΪ, 4 Αυγούστου 2010
  20. Διαψεύδονται τα περί επίθεσης στην αυτοκινητοπομπή του Αχμαντινετζάντ, Ναυτεμπορική, 4 Αυγούστου 2010
  21. 21,0 21,1 λήμμα «Ahmadinejad, Mahmud», Historical Dictionary of Iran, The Scarecrow Press, β' εκδ. 2007
  22. «Special Dispatch Series – No. 1013». MEMRI. 28 Οκτωβρίου 2005. http://memri.org/bin/articles.cgi?Page=archives&Area=sd&ID=SP101305. Ανακτήθηκε στις 2012-08-11. 
  23. in.gr, Να σβηστεί το κράτος του Ισραήλ από το χάρτη, ζητά ο πρόεδρος του Ιράν, 26 Οκτωβρίου 2005
  24. Did Ahmadinejad really say Israel should be ‘wiped off the map’?, The Washington Post, έκδοση 10-05-2011
  25. Jonatahan Steele, "If Iran is ready to talk, the US must do so unconditionally", The Guardian, δημοσίευση 2 Ιουνίου 2006
  26. "Iran president on landmark Iraq visit" CNN. 03-02-2008.
  27. Iran Focus-Iran’s new President has a past mired in controversy - Iran (General) - News