Κύπελλο Ιταλίας (ποδόσφαιρο ανδρών)

Το Κύπελλο Ιταλίας (Ιταλικά: Coppa Italia, Κύπελλο Ιταλία) είναι η ετήσια ποδοσφαιρική διοργάνωση κυπέλλου της Ιταλίας. Είναι η δεύτερη σε αξία διοργάνωση του ιταλικού ποδοσφαίρου, μετά το ιταλικό πρωτάθλημα, και διοργανώθηκε για πρώτη φορά το 1922, αλλά διακόπηκε για να συνεχιστεί το 1936. Διακόπηκε ξανά το 1943 και επανήλθε το 1958, οπότε και διεξάγεται χωρίς διακοπή.

Η κάτοχος του ιταλικού κυπέλλου αποκτά το δικαίωμα να φορά μια τρίχρωμη κονκάρδα με τα εθνικά χρώματα της Ιταλίας και εξασφαλίζει τη συμμετοχή της στο ΟΥΕΦΑ Γιουρόπα Λιγκ της επόμενης περιόδου. Σε περίπτωση που η κάτοχος έχει εξασφαλίσει μέσω του πρωταθλήματος τη συμμετοχή της στο Τσάμπιονς Λιγκ, η φιναλίστ του τελικού την αντικαθιστά στο Γιουρόπα Λιγκ. Η κυπελλούχος Ιταλίας επίσης αγωνίζεται στο εθνικό Σούπερ Καπ απέναντι στην πρωταθλήτρια Ιταλίας, ενώ σε περίπτωση που μία ομάδα έχει κατακτήσει και τους δύο τίτλους, η φιναλίστ του κυπέλλου είναι αυτή που συμμετέχει στο Σούπερ Καπ.

Όποιος σύλλογος κατακτήσει το κύπελλο δέκα φορές, έχει το δικαίωμα να προσθέσει ένα ασημένιο αστέρι στο έμβλημά του, ανάλογο με το χρυσό αστέρι που αντιστοιχεί στις δέκα κατακτήσεις του εθνικού πρωταθλήματος, ωστόσο καμία ομάδα δεν έχει καταφέρει ακόμα να το αποκτήσει. Οι πιο επιτυχημένες ομάδες του θεσμού είναι η Ρόμα και η Γιουβέντους με 9 κατακτήσεις η κάθε μια. Η Ρόμα είναι επίσης ο σύλλογος με τις περισσότερες συμμετοχές σε τελικούς, 16 στο σύνολο, και ακολουθεί η Γιουβέντους με 14. Συνολικά δεκαέξι ομάδες έχουν κατακτήσει το κύπελλο και άλλες δέκα έχουν φτάσει στον τελικό.

Σύστημα διεξαγωγής

Κατά καιρούς έχουν χρησιμοποιηθεί διάφοροι τρόποι διεξαγωγής του Κυπέλλου Ιταλίας. Σύμφωνα με το τρέχον σύστημα, 78 ομάδες συμμετέχουν στη διοργάνωση, ενώ ο τελικός είναι μονός και διεξάγεται στο Ολίμπικο της Ρώμης. Η διαδικασία έχει ως εξής:

• Πρώτη φάση: μονοί αγώνες
  • Πρώτος γύρος: Διασταυρώνονται 18 σύλλογοι από την Λέγκα Προ Πρίμα Ντιβιζιόνε, 9 σύλλογοι από την Λέγκα Προ Σεκόντα Ντιβιζιόνε και 9 σύλλογοι από την Σέριε Δ
  • Δεύτερος γύρος: Όλοι οι σύλλογοι από την Σέριε Β προστίθενται στους 18 νικητές του πρώτου γύρου
  • Τρίτος γύρος: Οι σύλλογοι στις θέσεις 9–20 από τη Σέριε Α της προηγούμενης περιόδου προστίθενται στους 20 νικητές τους δεύτερου γύρου
  • Τέταρτος γύρος: Διασταυρώνονται οι 16 νικητές του τρίτου γύρου
• Δεύτερη φάση: μονοί αγώνες
  • Γύρος των 16: Οι σύλλογοι στις θέσεις 1–8 από τη Σέριε Α της προηγούμενης περιόδου διασταυρώνονται με τους 8 νικητές του τέταρτου γύρου
  • Προημιτελικοί
  • Ημιτελικοί: διπλοί αγώνες
• Τελικός: μονός αγώνας στο Ολίμπικο της Ρώμης

Τελικοί

E	Επαναληπτικός
†	Αποτέλεσμα μετά από παράταση
*	Ο αγώνας οδηγήθηκε στα πέναλτι

Μονοί τελικοί 1922–1937

Περίοδος	Νικητής	Σκορ	Φιναλίστ	Γήπεδο	Πόλη	Σημειώσεις
1922	Βάντο	†1–0 †	Ουντινέζε		Βάντο Λιγκούρε
1935–36	Τορίνο	5–1	Αλεσάντρια		Γένοβα
1936–37	Τζένοα	1–0	Ρόμα		Φλωρεντία

Διπλός τελικός 1938

Περίοδος	Γηπεδούχος	Σκορ	Φιλοξενούμενος	Γήπεδο	Πόλη	Σημειώσεις
1937–38	Τορίνο	1–3	Γιουβέντους		Τορίνο
	Γιουβέντους	2–1	Τορίνο		Τορίνο
	Η Γιουβέντους κέρδισε με συνολικό σκορ 5–2

Μονοί τελικοί 1939–1967

Περίοδος	Νικητής	Σκορ	Φιναλίστ	Γήπεδο	Πόλη	Σημειώσεις
1938–39	Ίντερ	2–1	Νοβάρα		Μιλάνο
1939–40	Φιορεντίνα	2–0	Τζένοα		Φλωρεντία
1940–41	Βενέτσια	†3–3 †	Ρόμα		Ρώμη
		Ε1–0 Ε			Βενετία
1941–42	Γιουβέντους	†1–1 †	Μίλαν		Μιλάνο
		Ε4–1 Ε			Τορίνο
1942–43	Τορίνο	4–0	Βενέτσια		Μιλάνο
1958	Λάτσιο 24px	1–0	Φιορεντίνα		Ρώμη
1958–59	Γιουβέντους	4–1	Ίντερ		Μιλάνο
1959–60	Γιουβέντους	†3–2 †	Φιορεντίνα		Μιλάνο
1960–61	Φιορεντίνα	2–0	24px Λάτσιο		Φλωρεντία
1961–62	Νάπολι	2–1	ΣΠΑΛ		Ρώμη
1962–63	Αταλάντα	3–1	Τορίνο		Μιλάνο
1963–64	Ρόμα	†0–0 †	Τορίνο		Ρώμη
		Ε1–0 Ε			Τορίνο
1964–65	Γιουβέντους	1–0	Ίντερ		Ρώμη
1965–66	Φιορεντίνα	†2–1 †	Καταντσάρο		Ρώμη
1966–67	Μίλαν	1–0	Πάντοβα		Ρώμη

Τελικοί σε όμιλο 1968–1971

Περίοδος	Ομάδα	Βαθμοί	Ν	Ι	Η	ΤΥ	ΤΚ	ΔΤ
1967–68
	Τορίνο	9	3	3	0	9	2	+7
	Μίλαν	7	2	3	1	8	6	+2
	Ίντερ	4	1	2	3	7	10	–3
	Μπολόνια	4	1	2	3	7	13	–6
Η Τορίνο κέρδισε το κύπελλο

Περίοδος	Ομάδα	Βαθμοί	Ν	Ι	Η	ΤΥ	ΤΚ	ΔΤ
1968–69
	Ρόμα	9	3	3	0	11	5	+6
	Κάλιαρι	6	2	2	2	9	8	+1
	Φότζια	5	1	3	2	8	12	–4
	Τορίνο	4	0	4	2	6	9	–3
Η Ρόμα κέρδισε το κύπελλο

Περίοδος	Ομάδα	Βαθμοί	Ν	Ι	Η	ΤΥ	ΤΚ	ΔΤ
1969–70
	Μπολόνια	9	4	1	1	11	2	+9
	Τορίνο	8	4	0	2	9	7	+2
	Κάλιαρι	5	1	3	2	5	9	–4
	Βαρέζε	2	0	2	4	3	10	–7
Η Μπολόνια κέρδισε το κύπελλο

Περίοδος	Ομάδα	Βαθμοί	Ν	Ι	Η	ΤΥ	ΤΚ	ΔΤ
1970–71
	Μίλαν	7	3	1	2	10	9	+1
	Τορίνο	7	3	1	2	9	9	–
	Φιορεντίνα	6	2	2	2	9	5	+4
	Νάπολι	4	1	2	3	7	12	–7
Λόγω ισοβαθμίας, επιπλέον αγώνας Τορίνο–Μίλαν 0–0 (5–3 στα πέναλτι), η Τορίνο κέρδισε το κύπελλο

Μονοί τελικοί 1972–1980

Περίοδος	Νικητής	Σκορ	Φιναλίστ	Γήπεδο	Πόλη	Σημειώσεις
1971–72	Μίλαν	2–0	Νάπολι		Ρώμη
1972–73	Μίλαν	*1–1 *	Γιουβέντους		Ρώμη	[α]
1973–74	Μπολόνια	*1–1 *	Παλέρμο		Ρώμη	[β]
1974–75	Φιορεντίνα	3–2	Μίλαν		Ρώμη
1975–76	Νάπολι	4–0	Βερόνα		Ρώμη
1976–77	Μίλαν	2–0	Ίντερ		Μιλάνο
1977–78	Ίντερ	2–1	Νάπολι		Ρώμη
1978–79	Γιουβέντους	†2–1 †	Παλέρμο		Νάπολη
1979–80	Ρόμα	*0–0 *	Τορίνο		Ρώμη	[γ]

Διπλοί τελικοί 1981–2007

Περίοδος	Γηπεδούχος	Σκορ	Φιλοξενούμενος	Γήπεδο	Πόλη	Σημειώσεις
1980–81	Ρόμα	1–1	Τορίνο	Ολίμπικο	Ρώμη
	Τορίνο	*1–1 *	Ρόμα	Κομουνάλε	Τορίνο	[δ]
	Συνολικό σκορ 2–2, η Ρόμα κέρδισε με 4–2 στα πέναλτι
1981–82	Ίντερ	1–0	Τορίνο	Σαν Σίρο	Μιλάνο
	Τορίνο	1–1	Ίντερ	Κομουνάλε	Τορίνο
	Η Ίντερ κέρδισε με συνολικό σκορ 2–1
1982–83	Βερόνα	2–0	Γιουβέντους	Μαρκ'Αντόνιο Μπεντεγκόντι	Βερόνα
	Γιουβέντους	†3–0 †	Βερόνα	Κομουνάλε	Τορίνο
	Η Γιουβέντους κέρδισε με συνολικό σκορ 3–2
1983–84	Βερόνα	1–1	Ρόμα	Μαρκ'Αντόνιο Μπεντεγκόντι	Βερόνα
	Ρόμα	1–0	Βερόνα	Ολίμπικο	Ρώμη
	Η Ρόμα κέρδισε με συνολικό σκορ 2–1
1984–85	Μίλαν	0–1	Σαμπντόρια	Σαν Σίρο	Μιλάνο
	Σαμπντόρια	2–1	Μίλαν	Λουίτζι Φεράρις	Γένοβα
	Η Σαμπντόρια κέρδισε με συνολικό σκορ 3–1
1985–86	Σαμπντόρια	2–1	Ρόμα	Λουίτζι Φεράρις	Γένοβα
	Ρόμα	2–0	Σαμπντόρια	Ολίμπικο	Ρώμη
	Η Ρόμα κέρδισε με συνολικό σκορ 3–2
1986–87	Νάπολι	3–0	Αταλάντα	Σαν Πάολο	Νάπολη
	Αταλάντα	0–1	Νάπολι	Ατλέτι Ατζούρι ντ' Ιτάλια	Μπέργκαμο
	Η Νάπολι κέρδισε με συνολικό σκορ 4–0
1987–88	Σαμπντόρια	2–0	Τορίνο	Λουίτζι Φεράρις	Γένοβα
	Τορίνο	†2–1 †	Σαμπντόρια	Κομουνάλε	Τορίνο
	Η Σαμπντόρια κέρδισε με συνολικό σκορ 3–2
1988–89	Νάπολι	1–0	Σαμπντόρια	Σαν Πάολο	Νάπολη
	Σαμπντόρια	4–0	Νάπολι	Τζιοβάνι Τσίνι	Κρεμόνα
	Η Σαμπντόρια κέρδισε με συνολικό σκορ 4–1
1989–90	Γιουβέντους	0–0	Μίλαν	Κομουνάλε	Τορίνο
	Μίλαν	0–1	Γιουβέντους	Σαν Σίρο	Μιλάνο
	Η Γιουβέντους κέρδισε με συνολικό σκορ 1–0
1990–91	Ρόμα	3–1	Σαμπντόρια	Ολίμπικο	Ρώμη
	Σαμπντόρια	1–1	Ρόμα	Λουίτζι Φεράρις	Γένοβα
	Η Ρόμα κέρδισε με συνολικό σκορ 4–2
1991–92	Γιουβέντους	1–0	Πάρμα	Ντέλε Άλπι	Τορίνο
	Πάρμα	2–0	Γιουβέντους	Ένιο Ταρντίνι	Πάρμα
	Η Πάρμα κέρδισε με συνολικό σκορ 2–1
1992–93	Τορίνο	3–0	Ρόμα	Ντέλε Άλπι	Τορίνο
	Ρόμα	5–2	Τορίνο	Ολίμπικο	Ρώμη
	Συνολικό σκορ 5–5, η Τορίνο κέρδισε με τον κανόνα των εκτός έδρας γκολ
1993–94	Ανκόνα 24px	0–0	Σαμπντόρια	Ντελ Κονέρο	Ανκόνα
	Σαμπντόρια	6–1	24px Ανκόνα	Λουίτζι Φεράρις	Γένοβα
	Η Σαμπντόρια κέρδισε με συνολικό σκορ 6–1
1994–95	Γιουβέντους	1–0	Πάρμα	Ντέλε Άλπι	Τορίνο
	Πάρμα	0–2	Γιουβέντους	Ένιο Ταρντίνι	Πάρμα
	Η Γιουβέντους κέρδισε με συνολικό σκορ 3–0
1995–96	Φιορεντίνα	1–0	Αταλάντα	Αρτέμιο Φράνκι	Φλωρεντία
	Αταλάντα	0–2	Φιορεντίνα	Ατλέτι Ατζούρι ντ' Ιτάλια	Μπέργκαμο
	Η Φιορεντίνα κέρδισε με συνολικό σκορ 3–0
1996–97	Νάπολι	1–0	Βιτσέντσα	Σαν Πάολο	Νάπολη
	Βιτσέντσα	3–0	Νάπολι	Ρομέο Μέντι	Βιτσέντσα
	Η Βιτσέντσα κέρδισε με συνολικό σκορ 3–1
1997–98	Μίλαν	1–0	24px Λάτσιο	Σαν Σίρο	Μιλάνο
	Λάτσιο 24px	3–1	Μίλαν	Ολίμπικο	Ρώμη
	Η Λάτσιο κέρδισε με συνολικό σκορ 3–2
1998–99	Πάρμα	1–1	Φιορεντίνα	Ένιο Ταρντίνι	Πάρμα
	Φιορεντίνα	2–2	Πάρμα	Αρτέμιο Φράνκι	Φλωρεντία
	Συνολικό σκορ 3–3, η Πάρμα κέρδισε με τον κανόνα των εκτός έδρας γκολ
1999–00	Λάτσιο 24px	2–1	Ίντερ	Ολίμπικο	Ρώμη
	Ίντερ	0–0	24px Λάτσιο	Σαν Σίρο	Μιλάνο
	Η Λάτσιο κέρδισε με συνολικό σκορ 2–1
2000–01	Πάρμα	0–1	Φιορεντίνα	Ένιο Ταρντίνι	Πάρμα
	Φιορεντίνα	1–1	Πάρμα	Αρτέμιο Φράνκι	Φλωρεντία
	Η Φιορεντίνα κέρδισε με συνολικό σκορ 2–1
2001–02	Γιουβέντους	2–1	Πάρμα	Ντέλε Άλπι	Τορίνο
	Πάρμα	1–0	Γιουβέντους	Ένιο Ταρντίνι	Πάρμα
	Συνολικό σκορ 2–2, η Πάρμα κέρδισε με τον κανόνα των εκτός έδρας γκολ
2002–03	Ρόμα	1–4	Μίλαν	Ολίμπικο	Ρώμη
	Μίλαν	2–2	Ρόμα	Σαν Σίρο	Μιλάνο
	Η Μίλαν κέρδισε με συνολικό σκορ 6–3
2003–04	Λάτσιο 24px	2–0	Γιουβέντους	Ολίμπικο	Ρώμη
	Γιουβέντους	2–2	24px Λάτσιο	Ντέλε Άλπι	Τορίνο
	Η Λάτσιο κέρδισε με συνολικό σκορ 4–2
2004–05	Ρόμα	0–2	Ίντερ	Ολίμπικο	Ρώμη
	Ίντερ	1–0	Ρόμα	Σαν Σίρο	Μιλάνο
	Η Ίντερ κέρδισε με συνολικό σκορ 3–0
2005–06	Ρόμα	1–1	Ίντερ	Ολίμπικο	Ρώμη
	Ίντερ	3–1	Ρόμα	Σαν Σίρο	Μιλάνο
	Η Ίντερ κέρδισε με συνολικό σκορ 4–2
2006–07	Ρόμα	6–2	Ίντερ	Ολίμπικο	Ρώμη
	Ίντερ	2–1	Ρόμα	Σαν Σίρο	Μιλάνο
	Η Ρόμα κέρδισε με συνολικό σκορ 7–4

Μονοί τελικοί 2008–σήμερα

Περίοδος	Νικητής	Σκορ	Φιναλίστ	Γήπεδο	Πόλη	Σημειώσεις
2007–08	Ρόμα	2–1	Ίντερ	Ολίμπικο	Ρώμη
2008–09	Λάτσιο 24px	*1–1 *	Σαμπντόρια	Ολίμπικο	Ρώμη	[ε]
2009–10	Ίντερ	1–0	Ρόμα	Ολίμπικο	Ρώμη
2010–11	Ίντερ	3-1	Παλέρμο	Ολίμπικο	Ρώμη
2011–12	Νάπολι	2–0	Γιουβέντους	Ολίμπικο	Ρώμη

Τίτλοι ανά σύλλογο

Σύλλογος	Τίτλοι	Φιναλίστ	Χρονιές
Ρόμα	9	7	1964, 1969, 1980, 1981, 1984, 1986, 1991, 2007, 2008
Γιουβέντους	9	5	1938, 1942, 1959, 1960, 1965, 1979, 1983, 1990, 1995
Ίντερ	7	6	1939, 1978, 1982, 2005, 2006, 2010, 2011
Φιορεντίνα	6	3	1940, 1961, 1966, 1975, 1996, 2001
Τορίνο	5	8	1936, 1943, 1968, 1971, 1993
Μίλαν	5	7	1967, 1972, 1973, 1977, 2003
24px Λάτσιο	5	1	1958, 1998, 2000, 2004, 2009
Νάπολι	4	4	1962, 1976, 1987, 2012
Σαμπντόρια	4	3	1985, 1988, 1989, 1994
Πάρμα	3	2	1992, 1999, 2002
Μπολόνια	2	-	1970, 1974
Αταλάντα	1	2	1963
Τζένοα	1	1	1937
Βενέτσια	1	1	1941
Βάντο	1	-	1922
Βιτσέντσα	1	-	1997
Βερόνα	-	3	-
Παλέρμο	-	3	-
Κάλιαρι	-	1	-
Ουντινέζε	-	1	-
Αλεσάντρια	-	1	-
Νοβάρα	-	1	-
ΣΠΑΛ	-	1	-
Καταντσάρο	-	1	-
Πάντοβα	-	1	-
24px Ανκόνα	-	1	-

Το 1968–1971 έγιναν τελικοί σε όμιλο με συμμετοχή τεσσάρων ομάδων, από αυτές υπολογίζονται οι δύο πρώτοι ως νικητής και φιναλίστ.

Σημειώσεις

• ^α  Η Μίλαν κέρδισε με 5–2 στα πέναλτι
• ^β  Η Μπολόνια κέρδισε με 4–3 στα πέναλτι
• ^γ  Η Ρόμα κέρδισε με 3–2 στα πέναλτι
• ^δ  Η Ρόμα κέρδισε με 4–2 στα πέναλτι
• ^ε  Η Λάτσιο κέρδισε με 6–5 στα πέναλτι

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Τελικοί Κυπέλλου Ιταλίας στο RSSSF