Κύπελλο Ελλάδας (ποδόσφαιρο ανδρών)
| Χώρα | |
|---|---|
| Διεθνής Ομοσπονδία | ΟΥΕΦΑ |
| Ίδρυση | 1931–32 |
| Αριθμός ομάδων | 57 |
| Τοπικό κύπελλο/α | Σούπερ Κάπ |
| Διεθνή κύπελλο/α | Γιουρόπα Λιγκ |
| Τρέχων κάτοχος | |
| Περισσότερες κατακτήσεις | |
| Τηλεοπτική κάλυψη | Conn-x TV |
| Ιστοσελίδα | http://www.epo.gr/ |
Το Κύπελλο Ελλάδας στο ποδόσφαιρο διοργανώνεται από την Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία και είναι η δεύτερη σημαντικότερη διοργάνωση μετά το πρωτάθλημα της Α' εθνικής (Σούπερ Λιγκ).
Συμμετέχουν μόνο ομάδες από τις τρεις εθνικές κατηγορίες, Σούπερ Λιγκ, Φούτμπολ Λιγκ και Φούτμπολ Λιγκ 2. Παλαιότερα, και πιο συγκεκριμένα ως την περίοδο 1970–71, μετείχαν στις αρχικές φάσεις και οι ερασιτεχνικές ομάδες των ανά νομό τοπικών ενώσεων, με αποτέλεσμα να συμμετέχουν εκατοντάδες σύλλογοι.
Πίνακας περιεχομένων |
Ιστορία[Επεξεργασία]
Ξεκίνησε την περίοδο 1931–32 και τα πρώτα χρόνια η συμμετοχή ήταν προαιρετική, ενώ για πολλά χρόνια στη συνέχεια, ως τη φάση των «16» τα ζευγάρια προέκυπταν με γεωγραφικά κριτήρια, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι συχνές μετακινήσεις των ομάδων. Στα τέλη της δεκαετίας του '80 είχαν καθιερωθεί οι προκριματικοί όμιλοι, με τις ομάδες της Α' εθνικής να τίθενται επικεφαλής, και τις 2 πρώτες ομάδες των ομίλων να κερδίζουν την πρόκριση.
Μέχρι το 1963–64 αν κάποιο παιχνίδι τελείωνε ισόπαλο και στην παράταση, γινόταν επαναληπτικός αγώνας στην έδρα της φιλοξενούμενης ομάδας. Αυτό το σύστημα καταργήθηκε, όταν στον ημιτελικό Παναθηναϊκού - Ολυμπιακού 1–1 οι φίλαθλοι και των δύο ομάδων μπήκαν στον αγωνιστικό χώρο, κατέστρεψαν το γήπεδο και διέκοψαν το παιχνίδι πιστεύοντας ότι ήταν κανονισμένο να λήξει ισόπαλο ώστε να γίνει επαναληπτικός.
Την επομένη χρονιά (1964–65) εφαρμόστηκε νέος κανονισμός, που όριζε ότι αν οι αντίπαλοι έρχονταν ισόπαλοι, δεν θα γινόταν επαναληπτικός, αλλά κλήρωση. Αυτό γινόταν μέχρι το 1968–69, καθώς στη συνέχεια καθιερώθηκε η διαδικασία των πέναλτι.
Την περίοδο 1978–79 καθιερώθηκε για πρώτη φορά η διεξαγωγή διπλών αγώνων, κατά τα πρότυπα των Ευρωπαϊκών Κυπέλλων, ενώ για δύο χρονιές (1991 και 1992), αυτό ίσχυσε ακόμη και για τον τελικό της διοργάνωσης.
Πολυνίκης της διοργάνωσης (όπως και του πρωταθλήματος) είναι ο Ολυμπιακός ο οποίος το κατέκτησε 26 φορές, ενώ αγωνίστηκε συνολικά σε 38 τελικούς. Κατέχει μάλιστα το ρεκόρ 5 συνεχόμενων κατακτήσεων από τα τέλη της δεκαετίας του '50. Στον αντίποδα, την περίοδο 1973–74 έως 1979–80, το τρόπαιο κατέκτησαν διαδοχικά επτά διαφορετικοί σύλλογοι. Ο Απόλλων Αθηνών είναι κάτοχος του ρεκόρ ευρύτερης νίκης στην ιστορία του θεσμού. Την αγωνιστική περίοδο 1959-60 και για τον πρώτο γύρο της διοργάνωσης, η ομάδα της Ριζούπολης κατανίκησε με σκορ 23-0 του ΠΑΟ Νέας Μελανδίας, χάρις σε δέκα τέρματα του Σάββα Παπάζογλου (επίσης ρεκόρ), οκτώ του Γιάννη Χολέβα, από δυο του Γιώργου Καμάρα και του Μάκη Σανοίγλου και ένα του Βασίλη Μαστρακούλη[1].
Σημερινό σύστημα διεξαγωγής[Επεξεργασία]
Από την περίοδο 2005–06 ισχύει το ακόλουθο σύστημα διεξαγωγής:
1ος γύρος: Μετέχουν αποκλειστικά οι ομάδες των 2 ομίλων της Γ' εθνικής και οι αγώνες είναι μονοί νοκ άουτ στην έδρα της ομάδας που ορίζεται από την κλήρωση. Σε περίπτωση ισοπαλίας ακολουθεί παράταση και αν χρειαστεί η διαδικασία των πέναλτι.
2ος γύρος: Οι προκριθείσες ομάδες του 1ου γύρου αντιμετωπίζουν σε μονό νοκ άουτ αγώνα (με πιθανότητα παράτασης ή πέναλτι) τις ομάδες της Β' εθνικής που εισέρχονται στη διοργάνωση. Οι αγώνες γίνονται υποχρεωτικά στην έδρα της ομάδας της Γ' εθνικής. Περίπτωση να βρεθούν αντιμέτωπες μεταξύ τους ομάδες της ίδιας κατηγορίας, αποκλείεται.
3ος γύρος: Πρόκειται για έναν συμπληρωματικό, εμβόλιμο γύρο, με μόνο 2 ζευγάρια αγώνων ομάδων Β' και Γ' εθνικής, ώστε το σύνολο των ομάδων που θα συνεχίσουν στη διοργάνωση να είναι 32. Και στη φάση αυτή οι δύο αγώνες είναι μονοί νοκ άουτ.
4ος γύρος: Οι προκριθείσες ομάδες του 2ου και του 3ου γύρου αντιμετωπίζουν σε μονό νοκ άουτ αγώνα (με πιθανότητα παράτασης ή πέναλτι ξανά) τις ομάδες της Α' εθνικής που εισέρχονται στη διοργάνωση. Οι αγώνες γίνονται υποχρεωτικά στην έδρα της ομάδας μικρότερης κατηγορίας, δηλαδή οι ομάδες της Α' εθνικής είναι όλες φιλοξενούμενες. Περίπτωση να βρεθούν αντιμέτωπες μεταξύ τους ομάδες της ίδιας κατηγορίας, και πάλι αποκλείεται.
5ος γύρος (φάση των 16): Οι 16 ομάδες που προκρίθηκαν από τον 4ο γύρο μπαίνουν πλέον σε ελεύθερη κλήρωση και σχηματίζονται 8 ζευγάρια, ανεξαρτήτως κατηγορίας. Η έδρα του αγώνα ορίζεται από την κλήρωση. Και πάλι οι αγώνες είναι μονοί νοκ άουτ, μόνο που σε περίπτωση ισοπαλίας δεν υπάρχει δυνατότητα για παράταση ή πέναλτι. Σ' αυτήν την περίπτωση ορίζεται επαναληπτικός αγώνας στην έδρα της φιλοξενούμενης ομάδας. Αν και πάλι υπάρξει ισοπαλία, τότε ακολουθεί κανονικά η διαδικασία παράτασης και πέναλτι. Δεν υπολογίζεται ο κανονισμός του εκτός έδρας γκολ στην περίπτωση 2 ισοπαλιών, αφού κάθε αγώνας αυτής της φάσης λογίζεται ως μοναδικός.
Προημιτελικοί (φάση των 8): Οι 8 ομάδες σχηματίζουν, πάντα κατόπιν κλήρωσης, 4 ζευγάρια όπου πλέον οι αγώνες γίνονται διπλοί στις έδρες των αντιπάλων ομάδων. Σ' αυτή την περίπτωση ισχύει ο κανονισμός του εκτός έδρας γκολ για την πρόκριση, χωρίς όμως και πάλι να αποκλείεται το ενδεχόμενο για παράταση ή πέναλτι στον επαναληπτικό αγώνα.
Ημιτελικοί: Διεξάγονται ακριβώς με την ίδια διαδικασία των προημιτελικών.
Τελικός: Διεξάγεται μονός αγώνας με ενδεχόμενο παράτασης ή πέναλτι σε περίπτωση ισοπαλίας, ενώ η έδρα του αγώνα ορίζεται έγκαιρα από την ΕΠΟ και διευκρινίζονται οι περιπτώσεις όπου οι αντίπαλες ομάδες του τελικού προέρχονται από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές.
Όλοι οι τελικοί[Επεξεργασία]
- Όλοι οι αγώνες καθώς και ο τελικός της περιόδου 1931–32 έγιναν στο ημερολογιακό έτος 1931, πριν τη διεξαγωγή του πρωταθλήματος.
- Μεταξύ 1933–34 και 1937–38 δεν διοργανώθηκε Κύπελλο Ελλάδας για οικονομικούς λόγους.
- Μεταξύ 1940–41 και 1944–45 δεν διοργανώθηκε Κύπελλο Ελλάδας λόγω εμπλοκής της Ελλάδας στον Β' παγκόσμιο πόλεμο. Το 1940–41 η διοργάνωση είχε ξεκινήσει με τη διεξαγωγή μόνο 8 αγώνων, όμως διακόπηκε μετά την κήρυξη του πολέμου.
- Το 1945–46 δεν διοργανώθηκε Κύπελλο Ελλάδας για οικονομικούς λόγους.
- Το 1961–62 ο τελικός διακόπηκε ανάμεσα στον Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό στο 6ο λεπτό της παράτασης και δεν επαναλήφθηκε, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει κυπελλούχος τη χρονιά εκείνη.
- Το 1963–64 η διοργάνωση σταμάτησε μετά τη διακοπή του ενός ημιτελικού ανάμεσα στον Παναθηναϊκό και τον Ολυμπιακό λόγω επεισοδίων. Η νικήτρια του άλλου ημιτελικού ΑΕΚ δηλώθηκε στο Κύπελλο Κυπελλούχων της επόμενης χρονιάς και εκ των υστέρων αναγνωρίσθηκε από την ΕΠΟ ως η νικήτρια ομάδα της χρονιάς εκείνης. [2]
- Το 1965–66 η διοργάνωση έληξε χωρίς τη διεξαγωγή τελικού καθώς ο Ολυμπιακός αρνήθηκε να αγωνιστεί με την ΑΕΚ, με αποτέλεσμα η τελευταία να κατακτήσει το κύπελλο με νίκη 2–0 χωρίς αγώνα.
Σύνολο τίτλων και συμμετοχές στους τελικούς[Επεξεργασία]
Ανά σύλλογο[Επεξεργασία]
|
|
Κυπ. | Φιν. | |
| Ολυμπιακός |
|
|
1947, 1951, 1952, 1953, 1954, 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1965, 1966, 1968, 1969, 1971, 1973, 1974, 1975, 1976, 1981, 1986, 1988, 1990, 1992, 1993, 1999, 2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2008, 2009, 2012, 2013 |
| Παναθηναϊκός |
|
|
1940, 1948, 1949, 1955, 1960, 1962, 1965, 1967, 1968, 1969, 1972, 1975, 1977, 1982, 1984, 1986, 1988, 1989, 1991, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999, 2004, 2007, 2010 |
| ΑΕΚ |
|
|
1932, 1939, 1948, 1949, 1950, 1953, 1956, 1964, 1966, 1978, 1979, 1983, 1994, 1995, 1996, 1997, 2000, 2002, 2006, 2009, 2011 |
| ΠΑΟΚ |
|
|
1939, 1951, 1955, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1977, 1978, 1981, 1983, 1985, 1992, 2001, 2003 |
| Πανιώνιος |
|
|
1952, 1961, 1967, 1979, 1989, 1998 |
| Λάρισα |
|
|
1982, 1984, 1985, 2007 |
| Άρης |
|
|
1932, 1933, 1940, 1950, 1970, 2003, 2005, 2008, 2010 |
| Ηρακλής |
|
|
1947, 1957, 1976, 1980, 1987 |
| ΟΦΗ |
|
|
1987, 1990 |
| Εθνικός |
|
|
1933 |
| Καστοριά |
|
|
1980 |
| Δόξα Δράμας |
|
|
1954, 1958, 1959 |
| Ατρόμητος |
|
|
2011, 2012 |
| Πιερικός |
|
|
1963 |
| Αθηναϊκός |
|
|
1991 |
| Απόλλων Αθ. |
|
|
1996 |
| Ιωνικός |
|
|
2000 |
| Αστέρας Τρ. |
|
|
2013 |
- Στον αριθμό των παρουσιών των Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού ως φιναλίστ, περιλαμβάνονται και οι συμμετοχές τους στον τελικό του 1962, ο οποίος διακόπηκε και δεν ανέδειξε νικητή.
Ανά πόλη[Επεξεργασία]
| Πόλη | Κυπ. | Νικητές σύλλογοι |
|---|---|---|
| Αθήνα |
|
Παναθηναϊκός 17, ΑΕΚ 14, Πανιώνιος 2 |
| Πειραιάς |
|
Ολυμπιακός 26, Εθνικός 1 |
| Θεσσαλονίκη |
|
ΠΑΟΚ 4, Άρης 1, Ηρακλής 1 |
| Λάρισα |
|
Λάρισα 2 |
| Καστοριά |
|
Καστοριά 1 |
| Ηράκλειο |
|
ΟΦΗ 1 |
Παραπομπές[Επεξεργασία]
Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία]
|
||||||||
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||