Κυπριακή οικονομική κρίση 2012-2013

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2012, υπήρξε η μεγαλύτερη οικονομική κρίση που γνώρισε η Κυπριακή Δημοκρατία. Κύρια αιτία της κρίσης υπήρξε η μεγάλη έκθεση των κυπριακών τραπεζών σε ελληνικά ομόλογα, που κουρεύτηκαν την άνοιξη του 2012.[1]

Αιτίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Σεπτέμβριο του 2011, η κυπριακή οικονομία υποβαθμίστηκε απ’ όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης. Είχε προηγηθεί η μεγάλη έκρηξη στη βάση «Ευάγγελος Φλωράκης». Παρά τον χαμηλό της πληθυσμό και τη μικρή της οικονομία, η Κύπρος έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένο τραπεζικό κλάδο. Μετά το κούρεμα του ελληνικού χρέους, η έκθεση των κυπριακών τραπεζών σ’ αυτό άγγιξε τα 22δις €, πόσο μεγαλύτερα από το εγχώριο προϊόν της Κύπρου. [2][3] Το διακρατικό δάνειο που είχε λάβει η Κύπρος από τη Ρωσία ύψους 2,5 δις ευρώ, [4] ικανό για να καλύψει τις δανειακές ανάγκες της Κύπρου μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2013, ήταν πλέον ανεπαρκές.

Μνημόνιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από την υποβάθμιση της κυπριακής οικονομίας από τον οίκο Moody’s, στις 13 Μαρτίου 2012, και από τον οίκο Fitch, στις 25 Ιουνίου 2012, η Κύπρος αιτήθηκε την ένταξή της στον Ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης. Αντιπροσωπεία της τρόικας κατέφθασε στην Κύπρο, στις 25 Ιουνίου 2012, και διαπραγματεύτηκε με την κυβέρνηση του νησιού τους όρους του δανείου. [5] Η κυπριακή κυβέρνηση εξέφρασε τη διαφωνία της στο αρχικό σχέδιο και οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν τους επόμενους μήνες. [6] Στις 30 Νοεμβρίου 2012, η κυπριακή κυβέρνηση συμφώνησε με την τρόικα τους όρους διάσωσης της κυπριακής οικονομίας, απομένοντας μόνο να συμφωνηθεί το ακριβές ποσό της αναχρηματοδότησης των τραπεζών. [7] Η συμφωνία περιλάμβανε λήψη μέτρων, όπως περικοπές σε μισθούς και κοινωνικές παροχές, επιπλέον φορολόγηση ειδών πολυτελείας, καυσίμων, τυχερών παιχνιδιών κλπ. [8]

Στις 16 Μαρτίου 2013 επήλθε συμφωνία με την κυπριακή κυβέρνηση στο ποσό των 10 δις €.[9] Αποφασίστηκε επίσης να αντληθούν επιπλέον 5,8 δις € με φορολόγηση- κούρεμα των καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες. Το κούρεμα ορίστηκε στο 6,7% για καταθέσεις έως 100.000 € και 9,9% για καταθέσεις που υπερβαίνουν τα 100.000 €.[10] Η συμφωνία απορρίφθηκε από το κυπριακό κοινοβούλιο στις 19 Μαρτίου 2013 με 36 ψήφους κατά (19 ΑΚΕΛ, 8 ΔΗΚΟ, 5 ΕΔΕΚ, 2 ΕΥΡΩΚΟ, 1 Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών, 1 ανεξάρτητος) 19 αποχές (ΔΗΣΥ) και μία απουσία. [11]

Στις 25 Μαρτίου οι υπουργοί οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κατέληξαν σε νέο σχέδιο, με βάση το οποίο κουρεύονται κατά 40% οι καταθέσεις των κυπριακών τραπεζών που υπερβαίνουν τα 100.000 €, και συγχωνεύονται οι τράπεζες Κύπρου και Λαϊκή. [12][13]

Πολιτικές αναταράξεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τις αρνητικές εξελίξεις για την κυπριακή οικονομία ξεκίνησε δικαστική έρευνα για την απόδοση ευθυνών στους υπαιτίους. Στις 2 Απριλίου παραιτήθηκε ο Κύπριος υπουργός οικονομικών Μιχάλης Σαρρής. Την ίδια περίοδο δημοσίευμα της εφημερίδας Χαραυγή ανέφερε πως συγγενικά πρόσωπα του προέδρου Αναστασιάδη φυγάδευσαν από τις κυπριακές τράπεζες καταθέσεις ύψους 21.000.000 €, λίγο πριν αποφασιστεί το κούρεμα [14]

Οικονομικές επιπτώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άμεση συνέπεια της οικονομικής κρίσης στην Κύπρο υπήρξε η αύξηση της ανεργίας. Σύμφωνα με την Κυπριακή Στατιστική Υπηρεσία, η ανεργία έφτασε το πρώτο τρίμηνο του 2013 στο 15,9%, από 12,7% στο τελευταίο τρίμηνο του 2013 και 11,1% στο αντίστοιχο πρώτο τρίμηνο του 2012. [15]

Ποσοστό ανεργίας (2012 – 2013)
Πηγή: Κυπριακή Στατιστική Υπηρεσία[16]
2012 Α΄ Τριμ Β΄ Τριμ Γ΄ Τριμ Δ΄ Τριμ
11,1 11,3 12,1 12,7
2013 Α΄ Τριμ Β΄ Τριμ Γ΄ Τριμ Δ΄ Τριμ
15,9 15,5 16,2

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.aljazeera.com/news/europe/2012/06/201262517189248721.html, http://thecypruslawyer.com/cypriot-banks-in-the-aftermath-of-the-greek-haircut/cyprus-news/
  2. Stephen Castle; David Jolly (June 12, 2012). "Rates on Spanish Bond Soar". The New York Times. http://www.nytimes.com/2012/06/13/business/global/daily-euro-zone-watch.html. Ανακτήθηκε στις June 12, 2012. 
  3. "Eurozone crisis live: Spain told to cut harder as Greek deal approved". Guardian. 13 March 2012. http://www.guardian.co.uk/business/2012/mar/13/eurozone-crisis-greek-deal-spain-austerity#block-2. Ανακτήθηκε στις 13 March 2012. 
  4. Hadjipapas, Andreas; Hope, Kerin (14 September 2011). "Cyprus nears €2.5bn Russian loan deal". Guardian. http://www.ft.com/intl/cms/s/0/655a3fd2-de31-11e0-9fb7-00144feabdc0.html. Ανακτήθηκε στις 13 March 2012. 
  5. http://www.cyprus-mail.com/cyprus/shiarly-troika-will-be-here-very-soon/20121102
  6. http://www.cyprus-mail.com/inbusinessnews/trying-defend-basic-conquests/20120913, http://www.cyprus-mail.com/ecofin/troika-leaves-no-stone-unturned/20120914
  7. http://www.bloomberg.com/news/2012-11-30/cyprus-troika-agree-bailout-terms-ecb-demetriades-says.html
  8. http://www.politis-news.com/upload/20121130/1354292326-07337.pdf
  9. "Eurozone agrees to €10bn bailout package for Cyprus while Cypriots voice anger over deposits levy". RTÉ. 16 March 2013. http://www.rte.ie/news/2013/0316/376965-cyprus-bailout/. Ανακτήθηκε στις 16 March 2013. 
  10. "Cyprus eurozone bailout prompts anger as savers hand over possible 10% levy: Angry Cypriots try in vain to withdraw savings as eurozone bailout terms break taboo of hitting bank depositors". The Guardian (Reuters). http://www.guardian.co.uk/world/2013/mar/16/cyprus-eurozone-bailout-anger. Ανακτήθηκε στις 16 March 2013. 
  11. http://www.reuters.com/article/2013/03/19/us-cyprus-parliament-idUSBRE92G03I20130319
  12. Jan Strupczewski; Annika Breidthardt (25 March 2013). «Last-minute Cyprus deal to close bank, force losses». Reuters. http://www.reuters.com/article/2013/03/25/us-cyprus-parliament-idUSBRE92G03I20130325. Ανακτήθηκε στις 25 March 2013. 
  13. "Eurogroup signs off on bailout agreement reached by Cyprus and troika". Ekathimerini (Greece). 25 March 2013. http://www.ekathimerini.com/4dcgi/_w_articles_wsite1_1_25/03/2013_489702. Ανακτήθηκε στις 25 March 2013. 
  14. «Anastasiades requests investigation into allegations against family members». EnetEnglish. 2013. http://www.enetenglish.gr/?i=news.en.economy&id=481. Ανακτήθηκε στις 1 April 2013. 
  15. «Νέο ρεκόρ ανεργίας! Στις 70.000 ανήλθαν οι άνεργοι το πρώτο τρίμηνο του 2013». newsit.com.cy. 2013. http://www.newsit.com.cy/default.php?pname=Article&art_id=123405&catid=31. 
  16. «Ανεργία». Κυπριακή Στατιστική Υπηρεσία. http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/labour_32main_gr/labour_32main_gr?OpenForm&sub=2&sel=2.