Κλίμακα Μερκάλι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η κλίμακα Μερκάλι (Mercalli intensity scale) είναι μία κλίμακα που χρησιμοποιείται για την μέτρηση της έντασης των σεισμών. Πήρε το όνομά της από το δημιουργό της, Τζουζέπε Μερκάλι, Ιταλό ηφαιστειολόγο, που την επινόησε το 1902.[1]

Η κλίμακα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φωτογραφία εποχής των καταστροφών του σεισμού που έπληξε το Tangshan της ανατολικής Κίνας, στις 28 Ιουλίου 1976. Το μέγεθός του εκτιμήθηκε σε 7,8 - 8,2 Ρίχτερ και ήταν ο πλέον πολύνεκρος σεισμός της σύγχρονης ιστορίας, ενώ ταξινομήθηκε στο επίπεδο XI (11) της κλίμακας Μερκάλι.

Η κλίμακα Μερκάλι δεν μετράει την ενέργεια που απελευθερώνεται από έναν σεισμό, όπως η κλίμακα Ρίχτερ. Αντίθετα ασχολείται με τις επιπτώσεις ενός σεισμού σε μια δεδομένη περιοχή. Συνεπώς ενδείκνυται για την μέτρηση σεισμών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, ενώ δεν είναι αποτελεσματική για αραιοκατοικημένες ή ακατοίκητες.

Με βάση την κλίμακα, οι σεισμοί ταξινομούνται σε 12 επίπεδα, ανάλογα με την έντασή τους και τις ζημιές που επιφέρουν. Τα επίπεδα αυτά φέρουν λατινικούς αριθμούς και ξεκινούν από το I (μη αισθητός σεισμός, καταγράφεται μόνο από σεισμογράφους), με αύξουσα σειρά καθώς αυξάνεται η ένταση του σεισμού και οι προκαλούμενες ζημιές. Στις ασθενείς και μέτριες δονήσεις, χωρίς ζημιές, η κατάταξη γίνεται ανάλογα με το πόσο αισθητές γίνονται από τους ανθρώπους. Το ύψιστο δυνατό επίπεδο που μπορεί να υπάρξει είναι το XII (12) και αντιστοιχεί σε έναν σεισμό που θα επέφερε ολική καταστροφή σε κάθε ανθρώπινη κατασκευή και θα άλλαζε το γεωγραφικό ανάγλυφο της περιοχής. Στους ιστορικούς χρόνους, αυτό έχει καταγραφεί μόλις μία φορά και συγκεκριμένα στον σεισμό της Haiyuan, Κίνα, στις 16 Δεκεμβρίου 1920, με συνολικό απολογισμό 200.000 - 240.000 θύματα. Ειδικότερα στις επαρχίες Lijunbu, Haiyuan και Ganyanchi, σημειώθηκαν παραμορφώσεις του εδάφους και ολική καταστροφή επιπέδου XII.[2][3] Το μέγεθός του, παλαιότερα, είχε γενικά εκτιμηθεί στα 7,8 R και κατά τις σημερινές Κινεζικές πηγές στους 8,5 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ.

Αν και υπάρχει κάποια σχετική αντιστοιχία μεταξύ της ενέργειας που απελευθερώνεται (μέγεθος, στην Κλίμακα Ρίχτερ) και της έντασης των σεισμών, αυτό δεν είναι απόλυτο, καθώς η ένταση εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, όπως το εστιακό βάθος του σεισμού, το πόσο ευνοϊκό ή δυσμενές είναι το υπέδαφος, την απόσταση των κατοικιών από το επίκεντρο και από την πυκνότητα του πληθυσμού. Για παράδειγμα, ένας σεισμός στην κεντρική Καλιφόρνια, ΗΠΑ, στις 19 Μαΐου 2011, μεγέθους μόλις 0,7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, αλλά με εστιακό βάθος μόλις 4 χιλιόμετρα, ταξινομήθηκε στο επίπεδο III της κλίμακας Μερκάλι, από την United States Geological Survey (USGS).[4] Αντιθέτως, ένας σεισμός 4,9 Ρίχτερ, που καταγράφηκε την ίδια ημέρα, νότια της Κρήτης, Ελλάδα, αλλά με εστιακό βάθος 27 χιλιόμετρα και μακριά από την ακτή, ταξινομήθηκε επίσημα στο επίπεδο I (δεν έγινε αισθητός, καταγράφηκε μόνο από σεισμογράφους).[5]

Κλίμακα Ρίχτερ Τυπικό μέγιστο
Κλίμακας Μερκάλι
0 – 3,0 I
3,0 – 3,9 II - III
4,0 – 4,9 IV - V
5,0 – 5,9 VI - VII
6,0 – 6,9 VII - IX
7,0 – 7,9 VIII - XI
8,0 – 8,9 VIII - XII
9,0 – 9,9 IX - XII
10,0+ Αν συνέβαινε, μάλλον XII


Σημαντικό ρόλο, επίσης, παίζει και το αντισεισμικό επίπεδο υποδομών της χώρας, με πιο εντυπωσιακό παράδειγμα τον σεισμό 9,0 Ρίχτερ στο Σεντάι της Ιαπωνίας, στις 11 Μαρτίου 2011, με επίσημη ταξινόμηση των πλησιέστερων πόλεων στο επίπεδο VIII της κλίμακας Μερκάλι,[6] και στο επίπεδο IX μόνο στην πόλη Φουρουκάβα (Furukawa)[7] - λίγο συγκριτικά με την απίστευτη ενέργεια που απελευθερώθηκε. Καθοριστικό ήταν και το γεγονός ότι το υπόκεντρο ήταν μακριά από την ακτή και σε εστιακό βάθος 24,4 χιλιόμετρα.

Τα 12 επίπεδα της κλίμακας Μερκάλι είναι τα εξής:

I. Μη αισθητός Δεν γίνεται αισθητός. Καταγράφεται μόνο από σεισμογράφους.
II. Ελάχιστα αισθητός Αισθητός από μερικούς ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάπαυση στους υψηλότερους ορόφους κτιρίων.
III. Ασθενής Αισθητός μέσα στα σπίτια, ως δονήσεις σαν να περνάει ελαφρύ φορτηγό. Μπορεί να μην αναγνωριστεί ως σεισμός.
IV. Mέτριος Αισθητός μέσα στα σπίτια, ως δονήσεις σαν να περνάει βαρύ φορτηγό δίπλα στο σπίτι. Λιγότερο αισθητός στην ύπαιθρο. Τίθενται σε κίνηση κρεμασμένα αντικείμενα. Τζάμια τρίζουν. Κρότοι πιάτων και παραθύρων, χτύπος στις πόρτες. Σταματημένα αυτοκίνητα κλυδωνίζονται. Την νύχτα μερικοί ξυπνούν.
V. Σχετικά Ισχυρός Αισθητός από όλους μέσα στα σπίτια, ως δονήσεις σαν να περνάει τραίνο δίπλα στο σπίτι. Ενδεχομένως μη αισθητός στην ύπαιθρο υπό ορισμένες συνθήκες. Αιώρηση κρεμασμένων αντικειμένων. Ανατροπή μερικών μικρών αντικειμένων και σπάσιμο πιάτων. Ανοιχτές πόρτες ταλαντεύονται. Υγρά από δοχεία χύνονται. Την νύχτα όλοι ξυπνούν.
VI. Ισχυρός Αισθητός από όλους. Πολλοί τρομοκρατούνται και τρέχουν έξω από τα κτίρια. Οι άνθρωποι περπατούν με αστάθεια. Μετακίνηση ή ανατροπή πολυάριθμων μεγάλων αντικειμένων και επίπλων. Τζάμια σπάζουν. Βλάβες σε σοβάδες, κεραμίδια, καπνοδόχους. Μικρές καμπάνες ηχούν. Ζημιές λίγες, ελαφρές.
VII. Πολύ Ισχυρός Δύσκολη η όρθια στάση. Πτώση πολυάριθμων κεραμιδιών, καπνοδόχων. Μικρές ζημιές σε ισχυρές κατασκευές. Σοβάδες και τοιχοποιία ρηγματώνονται στις συνηθισμένες κατασκευές. Στις κακές κατασκευές πέφτουν σοβάδες, αποκολλώνται τούβλα και πέτρες. Γίνεται αισθητός από οδηγούς αυτοκινήτων. Μεγάλες καμπάνες ηχούν. Κυματισμός στις λίμνες, θόλωμα νερού από λάσπη.
VIII. Καταστροφικός Επηρεάζεται η οδήγηση των αυτοκινήτων. Αρκετές ζημιές και μερική κατάρρευση στις συνηθισμένες κατασκευές. Μέτριες ζημιές στην τοιχοποιία των καλών κατασκευών και μεγάλες στις κακές κατασκευές. Κλαδιά σπάνε από τα δένδρα. Αλλαγές στη ροή και στη θερμοκρασία του νερού σε πηγές και σε πηγάδια.
IX. Πολύ Καταστροφικός Γενικός πανικός. Σοβαρές βλάβες στην τοιχοποιία των καλών κατασκευών. Γενική καταστροφή στις κακές κατασκευές. Μικρού μεγέθους κτίρια αποσπώνται από τα θεμέλια. Υπόγειοι αγωγοί σπάζουν. Εμφανίζονται ρωγμές στο έδαφος. Σε περιοχές με υπόγεια ύδατα, αναβλύζει από το έδαφος λεπτή άμμος, ιλύς και νερό.
X. Εξαιρετικά Καταστροφικός Τα περισσότερα κτίρια καταστρέφονται. Πτώση μερικών καλών κατασκευών, ανθεκτικών ξύλινων κτιρίων και γεφυρών. Σχεδόν όλες οι κατασκευές τοιχοποιίας και τα προκατασκευασμένα κτίσματα καταρρέουν μέχρι θεμελίων. Σοβαρές ζημιές στο οδικό δίκτυο και σε φράγματα, υδροφράκτες και αναχώματα. Οι σιδηροτροχιές κάμπτονται ελαφρά. Μεγάλες κατολισθήσεις.
XI. Ασύλληπτα Καταστροφικός Ελάχιστα κτίρια μένουν όρθια. Πτώση σχεδόν όλων των ανθρώπινων κατασκευών. Υπόγειοι αγωγοί και γραμμές μεταφοράς ενέργειας καταστρέφονται εντελώς. Καταστροφή οδικού δικτύου, πτώση γεφυρών και ανισόπεδων κόμβων. Οι σιδηροτροχιές κάμπτονται έντονα. Πολυάριθμες κατολισθήσεις, ρήγματα και παραμορφώσεις του εδάφους.
XII. Ολική Καταστροφή (ή Κατακλυσμιαίος) Ολική καταστροφή. Κατάρρευση όλων των κτιρίων μέχρι θεμελίων. Τεράστιες παραμορφώσεις του φλοιού της Γης. Το έδαφος κινείται σε κύματα ή ανυψώνεται και υποχωρεί αρκετά μέτρα και τα σεισμικά κύματα φαίνονται στην επιφάνεια. Αλλαγές στο ανάγλυφο του εδάφους και τη γραμμή του ορίζοντα. Μεγάλες ποσότητες βράχων αλλάζουν θέση. Αλλαγή ροής ποταμών. Δημιουργία καταρρακτών. Παραμόρφωση της όρασης. Μεγάλα αντικείμενα εκτινάσσονται στον αέρα. Το επίπεδο XII έχει καταγραφεί μόλις μία φορά στην ανθρώπινη ιστορία.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. www.e-education.psu.edu/ Giuseppe Mercalli
  2. Most Destructive Known Earthquakes on Record in the World
  3. Utsu, T.. "Search Page". Catalog of Damaging Earthquakes in the World (Through 2008). http://iisee.kenken.go.jp/utsu/utsuweq_bak_eng.html. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2010.
  4. M0.7 – Central California
  5. M4.9 – Crete, Greece
  6. DYFI - M9.0 – Near the East Coast of Honshu, Japan
  7. PAGER - M9.0 - NEAR THE EAST COAST OF HONSHU, JAPAN

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]