Καθιερωμένο Πρότυπο
 |
Αυτό το λήμμα ή η ενότητα δεν αναφέρει τις πηγές του ή δεν περιέχει επαρκείς παραπομπές. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια προσθέτοντας κατάλληλες πηγές και παραπομπές που να υποστηρίζουν το λήμμα. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 12/01/2012. |
Το Καθιερωμένο Πρότυπο (Standard Model) είναι μια φυσική θεωρία που περιγράφει τα δομικά συστατικά της ύλης και τις μεταξύ τους ισχυρές, ασθενείς και ηλεκτρομαγνητικές αλληλεπιδράσεις. Δεν περιλαμβάνει καμία περιγραφή των βαρυτικών αλληλεπιδράσεων.
Πρόκειται για μια πολύ καλά θεμελιωμένη θεωρία που έχει προβλέψει πολλά πειραματικά αποτελέσματα, όπως την ανακάλυψη πολλών σωματιδίων και έχει ανταπεξέλθει πάρα πολλούς πειραματικούς ελέγχους. Το βασικό κομμάτι που λείπει για να συμπληρωθεί είναι το μποζόνιο Χιγκς. Παρ' όλες τις επιτυχίες της, η θεωρία αυτή δεν μπορεί να εξηγήσει την ύπαρξη σκοτεινής ύλης, τις ταλαντώσεις νετρίνων και την ύπαρξη σωματιδίων με πολύ διαφορετικές μάζες.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Στοιχειώδη σωμάτια
[Επεξεργασία] Φερμιόνια - Δομικοί φορείς
Τα φερμιόνια είναι οι δομικοί λίθοι της ύλης και σύμφωνα με το Καθιερωμένο Πρότυπο είναι τα εξής:
- 6 κουάρκς (quarks): up (πάνω), down (κάτω), strange (παράξενο), charm (γοητευτικό), bottom (βυθός) ή beauty (ομορφιά), top (κορυφή)
- 6 λεπτόνια (leptons): ηλεκτρόνιο (e), μιόνιο (
), ταυ (
), ηλετρονικό νετρίνο (
), μιονικό νετρίνο (
), ταυ νετρίνο (
)
), ταυ (
), ηλετρονικό νετρίνο (
), μιονικό νετρίνο (
), ταυ νετρίνο (
)Για κάθε σωματίδιο ύλης υπάρχει ένα αντισωματίδιο αντιύλης (anti-matter) που έχει την ίδια μάζα και σπιν με το αντίστοιχο σωματίδιο, αλλά αντίθετο ηλεκτρικό φορτίο. Τα αντισωματίδια συμβολίζονται με μία γραμμή πάνω από το όνομα του αντίστοιχου σωματιδίου. Μερικά σωματίδια είναι τα ίδια το αντισωματίδιο του εαυτού τους, όπως το φωτόνιο γ, και το μποζόνιο Ζο. Όταν ένα σωματίδιο και ένα αντισωματίδιο αλληλεπιδράσουν εξαϋλώνονται δίνοντας το αντίστοιχο της μάζας τους σε ενέργεια με την μορφή φωτονίων. Γι αυτό το λόγο, δεν υπάρχει αντιύλη στο σύμπαν.
[Επεξεργασία] Μποζόνια - Φορείς αλληλεπιδράσεων
Τα μποζόνια είναι οι φορείς των αλληλεπιδράσεων (force carriers) μεταξύ των στοιχειωδώ σωματιδίων. Το Καθιερωμένο Πρότυπο περιγράφει 3 αλληλεπιδράσεις με τους αντίστοιχους φορείς τους:
- ηλεκτρομαγνητική με φορέα το φωτόνιο (γ)
- ισχυρή με φορείς γλουόνια (g) 8 διαφορετικών χρωματικών γεύσεων
- ασθενείς με φορείς τα μποζόνια W+, W- και Ζο
Ερευνάται η δυνατότητα περιγραφής και της βαρυτικής αλληλεπίδρασης μέσω ενός μποζονίου - φορέα που ονομάζεται βαρυτόνιο. Η αντίστοιχη θεωρία που επιχειρείται να αναπτυχθεί ονομάζεται Κβαντική Θεωρία Βαρύτητας.
[Επεξεργασία] Αλληλεπιδράσεις
Το Καθιερωμένο Πρότυπο περιγράφει τις αλληλεπιδράσεις ως κβαντικά πεδία οι ιδιότητες των οποίων καθορίζονται από αυτές των φορέων τους.
Η ηλεκτρομαγνητική και η ασθενής αλληλεπίδραση ενοποιούνται σε μία που ονομάζεται ηλεκτρασθενής και ο μηχανισμός ενοποίησης τους βασίζεται στο μποζόνιο Χιγκς.
