Γαζναβίδες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γαζναβίδες
غزنویان
Σημαία
Σημαία

Χάρτης
Πρωτεύουσα Γάζνα (963–1163), Λαχώρη (1163–1186)
Γλώσσες Περσικά (επίσημη γλώσσα), Αραβικά (στη θεολογία), Τουρκικά (στο στρατό)
Πολίτευμα
Σουλτάνος/Σάχης
Μοναρχία
Αλπ Τιγκίν
Θρησκεία Ισλαμισμός (Σουνίτες)

Οι Γαζναβίδες ή Γκαζναβίδες (περσικά: غزنویان) ήταν μουσουλμανική δυναστεία πρώην σκλάβων (μαμελούκοι) τουρκικής καταγωγής, που κυβέρνησαν διαδοχικά ένα μεγάλο τμήμα της Περσίας, την Υπερωξιανή και τα βόρεια μέρη της ινδικής υποηπείρου, από το 975 ώς το 1186 μ.Χ. Η δυναστεία ιδρύθηκε από τον Αλπ Τιγκίν, έναν αποσκιρτήσαντα πρώην στρατηγό των Σαμανιδών από την πόλη Μπαλχ, βόρεια του Ινδοκούς στο Χορασάν, που ανέλαβε με τη δύναμη των όπλων τη διακυβέρνηση της επαρχίας Γάζνα (ή Γκάζνα) στο Αφγανιστάν (σημερινή επαρχία Γκάζνι).

Τον Αλπ Τιγκίν διαδέχθηκε για λίγο ο γιος του, και όταν πέθανε, ο γαμπρός του, Σεμπουκτιγκίν, που ίδρυσε την Αυτοκρατορία των Γαζναβιδών. Αν και η δυναστεία είχε τουρκικές ρίζες, σταδιακά εκπερσίστηκε από άποψη γλώσσας, πολιτισμού, λογοτεχνίας και εθίμων και για το λόγο αυτό θεωρείται δικαίως από αρκετούς ως περσική δυναστεία, παρά τουρκική.

Ο γιος του Σεμπουκτιγκίν, Μαχμούτ, επέκτεινε την Αυτοκρατορία των Γαζναβιδών στην περιοχή ανάμεσα στον ποταμό Ώξο (Αμού Ντάρια), στον Ινδό ποταμό και τον Ινδικό Ωκεανό, ενώ δυτικά έφτασε στις πόλεις Ρέυ και Χαμαντάν (αρχ. Εκβάτανα) του σημερινού Ιράν. Υπό την ηγεσία του, το αχανές κράτος του εκτεινόταν από τις πεδιάδες του ποταμού Γάγγη μέχρι την Κασπία Θάλασσα.

Υπό την ηγεσία του Μασούτ Α΄, γιου του Μαχμούτ, οι Γαζναβίδες άρχισαν να χάνουν τον έλεγχο στις δυτικές επαρχίες τους από τους Σελτζούκους Τούρκους μετά την ήττα τους στη μάχη της Νταντανακάν, περιοριζόμενοι έτσι στις περιοχές του σημερινού Αφγανιστάν, Δυτικού Παντζάμπ και Βαλουχιστάν. Το 1151, ο σάχης Βαχράμης απώλεσε την επαρχία Γάζνα από τον Αλαουντίν Χουσαΐν της Γκουρ (επαρχία του σημερινού Αφγανιστάν) ενώ το 1155 οι Σελτζούκοι κυρίευσαν την πόλη της Γάζνα, τελευταίο προπύργιο της Αυτοκρατορίας στην επαρχία Γάζνα, περιορίζοντας τους Γαζναβίδες στην Ινδική, όπου κατάφεραν να διατηρηθούν έως το 1186, οπότε και εκτοπίστηκαν από τη δυναστεία των Γουριδών (ή Γκουριδών, από την επαρχία Γκουρ του σημερινού Αφγανιστάν).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Ghaznavids της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).