Βόρνεο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Βόρνεο
Όρος Κινάμπαλου
Γεωγραφία
Τοποθεσία Νοτιοανατολική Ασία
Συντεταγμένες 1°N 114°E / 1°N 114°E / 1; 114Συντεταγμένες: 1°N 114°E / 1°N 114°E / 1; 114
Αρχιπέλαγος Μεγάλες Σούνδες
Έκταση 743.330 km2
Υψόμετρο 4.095 m
Υψηλότερη κορυφή Όρος Κινάμπαλου
Χώρα
Μπρουνέι Μπρουνέι
Επαρχίες Μπελάιτ
Μπρουνέι-Μουάρα
Τεμπουρόνγκ
Τουτόνγκ
Επαρχίες Δυτικό Καλιμαντάν
Κεντρικό Καλιμαντάν
Νότιο Καλιμαντάν
Ανατολικό Καλιμαντάν
Βόρειο Καλιμαντάν
Πολιτείες και ΟΕ Σαμπάχ
Σαραβάκ
Λαμπουάν
Δημογραφικά
Πληθυσμός 18.590.000 (απογραφής 2009)
Πυκνότητα 21,52 /km2

Η Βόρνεο (ινδ. Kalimantan, μαλ. Borneo) είναι το τρίτο μεγαλύτερο νησί στον κόσμο και το μεγαλύτερο νησί της Ασίας. Βρίσκεται βόρεια της Αυστραλίας, στη θαλάσσια περιοχή της Νοτιοανατολικής Ασίας. Σε σχέση με άλλα μείζονα νησιά της Ινδονησίας, βρίσκεται βόρεια της Ιάβας, δυτικά του Σουλαουέζι και ανατολικά της Σουμάτρα. Το νησί ανήκει διοικητικά σε τρεις χώρες: Μπρουνέι και Μαλαισία στο βορρά και Ινδονησία στο νότο. Συγκεκριμένα το 73% της έκτασης του νησιού ανήκει στην Ινδονησία, το 26% στη Μαλαισία και το υπόλοιπο 1% της συνολικής έκτασης σχηματίζει το κράτος του Μπρουνέι. Το τοπωνύμιο του νησιού είναι Καλιμαντάν, αν και συχνά ως Καλιμαντάν αναφέρεται μόνο το τμήμα του νησιού που ανήκει στην Ινδονησία. Η Βόρνεο περιλαμβάνει ένα από τα παλαιότερα τροπικά δάση στον κόσμο.

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το νησί είναι γνωστό με πολλά ονόματα, διεθνώς όμως είναι γνωστό ως Βόρνεο, από το Μπρουνέι, εξ αιτίας της ιστορικής επαφής των Ευρωπαίων με το βασίλειο κατά το 16ο αιώνα, την Εποχή των Ανακαλύψεων. Το όνομα Μπρουνέι τελικώς προέρχεται από τη σανσκριτική λέξη "varun" (वरुण), που σημαίνει ωκεανός ή ο μυθολογικός Βαρούνα, "θεός του ωκεανού". Ωστόσο, οι Ινδονήσιοι ιθαγενείς αποκαλούσαν το νησί Καλιμαντάν. Η ονομασία αυτή προέρχεται από τη σανσκριτική λέξη "Kalamanthana", η οποία έχει την έννοια του "νησιού με το καιόμενο κλίμα" και περιγράφει προφανώς το ζεστό και υγρό, τροπικό κλίμα του νησιού[1].

Πριν από τους Ευρωπαίους, το 977, κινεζικά αρχεία αναφέρονται στη Βόρνεο με τον όρο Πο-νι (Po-ni), όπως και ο Κινέζος αξιωματούχος Τσούα Τζου-Κούα το 1225.[2] Το ιαβανέζικο χειρόγραφο Ναγκαρακρεταγκάμα, το οποίο έγραψε ο ποιητής της αυλής του βασιλείου Ματζαπαχίτ Μπου Πραπάνκα το 1365, αναφέρει το νησί ως Νούσα Ταντζουνγκναγκάρα που σημαίνει το νησί όπου βρίσκεται το βασίλειο Ταντζουνγκπούρα.[3]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βόρνεο περιβάλλεται βόρεια από την θάλασσα της Νότιας Κίνας, βορειοανατολικά από τη Θάλασσα Σούλου, ανατολικά από τη Θάλασσα της Κελέβης και νότια από τη Θάλασσα της Ιάβας. Έχει έκταση 743.330 τ.χλμ. Δυτικά της νήσου βρίσκεται η Χερσόνησος της Μαλαισίας και η Σουμάτρα, νότια η Ιάβα, ανατολικά το Σουλαουέζι και βορειοανατολικά οι Φιλιππίνες.

Η υψηλότερη κορυφή του νησιού είναι στο Όρος Κινάμπαλου στη Σαμπάχ της Μαλαισίας, με υψόμετρο 4.095 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας.

Το μεγαλύτερα ποτάμια είναι: το Καπούα με μήκος 1.143 χλμ., που εκβάλλει στα δυτικά και αποτελεί το μεγαλύτερο ποτάμι της Ινδονησίας, το Ρατζάνγκ με μήκος 562.5 χλμ. το οποίο είναι το μεγαλύτερο ποτάμι της Μαλαισίας, και τα ποτάμια Μαχακάμ και Μπαρίτο.

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Central Kalimantan Province». archipelago fastfact. http://archipelagofastfact.wordpress.com/category/borneokalimantan/. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2014. 
  2. History for Brunei 2009, σελ. 43
  3. «Naskah Nagarakretagama» (στα Ινδονησιακά). Perpustakaan Nasional Republik Indonesia. http://kelembagaan.pnri.go.id/Digital_Docs/homepage_folders/activities/highlight/naskah_nagara_kretagama/isi.htm. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2014.