Βήσσανη Ιωαννίνων
| Βήσσανη | |
|---|---|
| Νομός | Ιωαννίνων |
| Δήμος | Δελβινακίου |
| Πληθυσμός | 426 (2001) |
| Υψόμετρο | 754 m |
| Ταχ. κώδ. | 44012 |
Το χωριό Βήσσανη Ιωαννίνων βρίσκεται σε υψόμετρο 754 μέτρων και σε απόσταση 55 χλμ. από τα Ιωάννινα[1]. Έχει πραγματικό πληθυσμό 426 κατοίκους (2001) και ανήκει στην περιοχή του Πωγωνίου[2].
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Ονομασία
Σχετικά με την προέλευση του ονόματος του χωριού, οι απόψεις διίστανται. Στα σχόλια των ομηρικών επών αναφέρεται ότι το τοπωνύμιο Βήσσα άλλοτε γράφεται με ένα και άλλοτε με δυο σίγμα, προερχόμενο από τη νωπή φύση του εδάφους.[3]
[Επεξεργασία] Ιστορία
Το χωριό που ιδρύθηκε κατά το 14ο αιώνα, αναπτύχθηκε κατά τα χρόνια της τουρκοκρατίας και διατηρεί στοιχεία της παραδοσιακής του αρχιτεκτονικής.
Στη Βήσσανη υπήρχε σχολείο ήδη πριν το 1770, ενώ ακόμη το Παρθεναγωγείο και ο ερειπωμένος πια σταθμός Χωροφυλακής λίγο πιο έξω από το χωριό, στην περιοχή των Πηγαδιών δείχνουν την άλλοτε ευημερούσα ζωή της κοινότητας.
Στο κέντρο του οικισμού βρίσκεται ο ναός του Αγίου Νικολάου, τρίκλιτη βασιλική από το 1791 με τοιχογραφίες[4]. Έξω από το χωριό και σε απόσταση 1,5 χλμ περίπου, βρίσκεται μέσα σε περιοχή με πλατάνια, η Ιερή Μονή Άβελ, μονόκλιτη βασιλική με τρούλο, η οποία χρονολογείται από το 1770, σύμφωνα με την επιγραφή του ιδρυτή της, γαιοκτήμονα Άβελη, από τον οποίο πιθανότατα πήρε και την ονομασία της.[5]. Οι αγιογραφίες της είναι από τους ζωγράφους των Χιονάδων.
Τα σπίτια των Βησσανιωτών αντανακλούν την πάλαι ποτέ οικονομική και πνευματική πρόοδο της περιοχής. Είναι χτισμένα από Ηπειρώτες μαστόρους από τα μαστοροχώρια της Πυρσόγιαννης και της Βούρμπιανης. Ήταν συνήθως χτισμένα μέσα σε πλακόστρωτη αυλή, περιστοιχισμένη με οβρό (μαντρότοιχο) και εξώπορτα ξύλινη που είχε δίκλιτη στέγη.
Το Παρθεναγωγείο και το Αρρεναγωγείο αποτελούν διατηρητέα κτίρια του χωριού[6].
Η Βήσσανη είναι επίσης γνωστή και από το πασίγνωστο δημοτικό τραγούδι "Κοντούλα λεμονιά"
Mωρή κοντού- μωρή κοντούλα λεμονιά
με τα πολλά λεμό- λεμόνια, Bησσανιώτισσα
δε σ’ είδα ψες κι αρρώστησα
κι ούτε γιατρό δε φώναξα.
Πότε μικρή μεγάλωσες κι απόλυκες κλωνάρια
συ μ’ έκαμες κι αρρώστησα και το γιατρό δε φώναξα.
Xαμήλωσε τους κλώνους σου να κόψω ένα λεμόνι
μικρή Δελβινακιώτισα
απ’ τον καημό σ’ αρρώστησα.
Για να ντο ζήψω να ντο πιώ να μου διαβούν οι πόνοι
σε φίλησα κι αρρώστησα
κι ούτε γιατρό δε φώναξα.''
[Επεξεργασία] Η Βήσσανη σήμερα
Η Βήσσανη δυστυχώς ακολουθεί την πορεία πολλών άλλων χωριών της Ελλάδος με την ολοένα αυξανόμενη δημογραφική συρρίκνωση. Πολλοί όμως Βησσανιώτες που ζουν στα Γιάννενα, στην Αθήνα ή και στην Γερμανία επιστρέφουν συχνά στον τόπο τους για διακοπές και ξεκούραση και έτσι το χωριό ξαναζωντανεύει. Αξιοσημείωτο επίσης γεγονός στην κοινότητα είναι το περίφημο ετήσιο τριήμερο πανηγύρι, με τον μεγάλο χορό κάτω από τον πλάτανο της πλατείας, τη μέρα της Κοίμησης της Θεοτόκου (15 Αυγούστου), όπου συρρέει πλήθος κόσμου από τις γύρω περιοχές. Στο χωριό υπάρχει ξενώνας και κοινοτικό καφενείο.
Σήμερα η Βήσσανη αποτελεί Τοπικό Διαμέρισμα του Δήμου Δελβινακίου.
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ Χιλιομετρικές αποστάσεις Ν. Ιωαννίνων
- ↑ Διοικητική διαίρεση
- ↑ Eustathius (Thessalonicensis), Gottfried Stallbaum, Matthaeus Devarius (1827). Commentarii ad Homeri Iliadem et Odysseam: Commentarii ad Homeri Iliadem. Τόμος Α'. Βιβλιοθήκη της Πολιτείας της Βαυαρίας: Weigel. σελ. 224. http://books.google.gr/books?id=NYlAAAAAcAAJ&pg=PA224&img=1&zoom=3&hl=el&sig=ACfU3U0H-KZNE7tN8QU1r-hqJOw1FsFCAw&ci=112%2C931%2C790%2C136&edge=0.
- ↑ Churches and Monasteries of Epirus -Ag. Nikolaos
- ↑ Εκκλησίες και μοναστήρια της Ηπείρου
- ↑ Διατηρητέα κτίρια από το Υπουργείο Πολιτισμού
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- Οικονόμου Αικατερίνη, 1950, Ηπειρώτικα έθιμα: Ο γάμος εις την Βήσσανην και τα άλλα χωριά του Πωγωνίου, Αθήνα.
- Κουτσουμπίνας, Λ., 1977. Νεκρές πολιτείες του Πωγωνίου. Συμβολή στην ιστορία του τόπου, Γιάννινα, Εκδόσεις Β. Κυριακίδης.
[Επεξεργασία] Πηγές
- Περιφέρεια Ηπείρου, Ήπειρος, Ιστορία και πολιτισμός, ΠΕΠ Ηπείρου, Αθήνα, 2007
- ΕΜΠ - Δήμος Δελβινακίου - Δ.Δ. Βήσσανης
- Τουριστική παρουσίαση νομού Ιωαννίνων
