Αϊόβα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πολιτεία της Αϊόβα
Σημαία Αϊόβα Πολιτειακή σφραγίδα Αϊόβα
Σημαία Σφραγίδα
Ψευδώνυμα: The Hawkeye State[1]
Συνθήματα: Our liberties we prize and our rights we will maintain.
Χάρτης των Ηνωμένων Πολιτειών με την πολιτεία Αϊόβα χρωματισμένη
Επίσημες γλώσσες Αγγλική
Δημώνυμο Iowan
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
Ντε Μόιν
Μεγαλύτερη μητροπολιτική περιοχή Des Moines metropolitan area
Έκταση  Κατατάσσεται 26η στις ΗΠΑ
 - Σύνολο 145.743 km2
 - Πλάτος 500 km
 - Μήκος 320 km
 - % νερό 0,71
 - Γεωγραφικό Πλάτος 40° 23′ Β έως 43° 30′ Β
 - Γεωγραφικό Μήκος 90° 8′ Δ έως 96° 38′ Δ
Πληθυσμός  Κατατάσσεται 30η στις Ηνωμένες Πολιτείες
 - Σύνολο 3.062.309 (εκτίμηση 2011)
Πυκνότητα 21,2/km2
Κατατάσσεται 36η στις ΗΠΑ
 - Διάμεσο εισόδημα  $48.075 (24η)
Υψόμετρο  
 - Υψηλότερο σημείο Hawkeye Point[2][3]
509 m
 - Μέσο 340 m
 - Χαμηλότερο σημείο Confluence of Mississippi River and Des Moines River[2][3]
146 m
Είσοδος στην Ένωση  28 Δεκεμβρίου 1846 (29η)
Κυβερνήτης Τέρρυ Ε. Μπράνσταντ (Ρ)
Αναπληρωτής Κυβερνήτης Κιμ Ρέυνολντς (Ρ)
Νομοθετικό Σώμα Γενική Συνέλευση
 - Άνω βουλή Γερουσία
 - Κάτω βουλή Βουλή των Αντιπροσώπων
Γερουσιαστές των ΗΠΑ Τσακ Γκράσσλεϊ (Ρ)
Τομ Χάρκιν (Δ)
Αντιπροσωπεία στη Βουλή των ΗΠΑ 3 Δημοκρατικοί, 2 Ρεπουμπλικανοί (κατάλογος)
Ζώνη ώρας Central: UTC-6/-5
Συντομεύσεις IA US-IA
Ιστοσελίδα iowa.gov


Η Αϊόβα (ˈaɪ.əwə ) είναι πολιτεία που βρίσκεται στις Μεσοδυτικές ΗΠΑ, μια περιοχή που συχνά αναφέρεται ως "Αμερικανική Ενδοχώρα" ("American Heartland"). Προέρχεται από τους Ioway, μια από τις πολλές Αμερικανικές Ινδιάνικες φυλές που κατελάμβαναν την πολιτεία την εποχή της Ευρωπαϊκής ανακάλυψης.[4] Η Αϊόβα ήταν μέρος της Γαλλικής αποικία της Νέας Γαλλίας. Μετά την Αγορά της Λουιζιάνα, οι έποικοι έθεσαν τα θεμέλια για μια οικονομάι βασισμένη στην γεωργία στον πυρήνα της Ζώνης του Καλαμποκιού.[5] Η Αϊόβα είναι γνωστή ως "Food Capital of the World" (Πρωτεύουσα του Φαγητού στον Κόσμο). [6] Παρ'όλ' αυτά, η οικονομία, ο πολιτισμός και τα τοπία ποικίλουν.

Στον μέσο και ύστερο 20ο αιώνα, η γεωργική οικονομία της Αϊόβα μεταβλήθηκε σε μια ποικιλόμορφη οικονομία ανεπτυγμένων κατασκευαστικών, μεταποιητικών, οικονομικών υπηρεσιών, βιοτεχνολογίας, και παραγωγή; πράσινης ενέργειας.[6][7] Η Αϊόβα έχει καταλεχθεί ως μια από τις ασφαλέστερες πολιτείες για να ζήσει κανείς.[8] Το Ντε Μόιν είναι η πρωτεύουσα της Αϊόβα και η μεγαλύτερη πόλη.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύνορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τοπογραφία της Αϊόβα,
με τις κομητείες και τα κύρια ρεύματα.

Η Αϊόβα συνορεύει με τον Ποταμό Μισσισσιππή στα ανατολικά· τον Ποταμό Μιζούρι και τον Ποταμό Μπιγκ Σιου στα δυτικά· το βόρειο σύνορο είναι μια γραμμή κατά μήκος των 43 μοιρών, 30 πρώτων λεπτών βόρειο γεωγραφικό πλάτος.[9][note 1] Το νότιο σύνορο είναι ο Ποταμός Ντε Μόιν και μια γραμμή κατά μήκος περίπου των 40 μοιρών 35 πρώτων λεπτών βόρεια, όπως έχει αποφασισθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών στην υπόθεση Μιζούρι εναντίον Αϊόβα[10], μετά από μία διαμάχη μεταξύ Μιζούρι και Αϊόβα, γνωστή ως Πόλεμος του Μελιού (Honey War).[11]

Η Αϊόβα έχει 99 κομητείες, αλλά 100 έδρες κομητειών επειδή η Κομητεία Λη έχει δύο. Η πολιτειακή πρωτεύουσα, το Ντε Μόιν, βρίσκεται στην Κομητεία Πολκ. [12]

Γεωλογία και έδαφος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η γεωλογία των βραχωδών υποστρωμάτων της Αϊόβα αυξάνεται σε ηλικία από τα δυτικά προς τα ανατολικά. In northwest Iowa Cretaceous bedrock is ca. 74 million years old, στην ανατολική Αϊόβα το Κάμβριο υπολογίζεται σε περίπου 500 εκατομμύρια χρόνια πριν.[13]

Η Αϊόβα δεν είναι γενικά επίπεδη· το μεγαλύτερο μέρος της πολιτείας αποτελείται από κυματιστούς λόφους. Prior[14] διαιρεί την Αϊόβα σε οκτώ μορφές γης βασισμένες στους παγετώνες, τα εδάφη, την τοπογραφία, και την αποστράγγιση των ποταμών. Οι λόφοι κίτρινης ασβεστώδους λάσπης βρίσκονται κατά μήκος του δυτικού συνόρου της πολιτείας, μερικοί από τους οποίους είναι αρκετές εκατοντάδες πόδια πυκνά.[15] Στα βορειοανατολικά, κατά μήκος του Ποταμού Μισσισσιππή, είναι μια περιοχή του Παλαιοζωικού Οροπέδιου, η οποία στην Αϊόβα αποτελείται από απότομυος λόφους και κοιλάδες που φαίνονται σχεδόν ορεινοί.

Υπάρχουν αρκετές φυσικές λίμνες στην πολιτεία, με αξιοσημείωτες τις Λίμνη Σπίριτ, την Δυτική Λίμνη Οκομπότζι, και την Ανατολική Λίμνη Οκομπότζι στην βορειοδυτική Αϊόβα (βλέπε Μεγάλες Λίμνες της Αϊόβα). Στα ανατολικά βρίσκεται η Λίμνη Κλίαρ. Οι τεχνητές λίμνες περιλαμβάνουν την Λίμνη Οντέσσα,[16] την Λίμνη Σέυλορβιλ, Λίμνη Ρεντ Ροκ, την Λίμνη Κόραλβιλ, την Λίμνη ΜακΜπράιντ, και την Λίμνη Ράθμπαν.

Πολιτικά κόμματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Samuel J. Kirkwood, founder of the Iowa Republican Party, abolitionist, and Iowa's Civil War governor.

Στην Αϊόβα, ο όρος "πολιτικό κόμμα" αναφέρεται σε πολιτικούς οργανισμούς που έχουν λάβει τουλάχιστον 2% ή περισσότερο των ψήφων για πρόεδρο ή κυβερνήτη στην "αμέσως προηγούμενη γενική εκλογική αναμέτρηση".[17] Η Αϊόβα αναγνωρίζει δύο πολιτικά κόμματα – το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και το Δημκρατικό Κόμμα. Τρίτα κόμματα, επίσημα ονομάζονται "μη κομματικοί πολιτικοί οργανισμοί" μπορούν να εμφανίζονται στο ψηφοδέλτιο επίσης – πέντε από αυτά έχουν βάλει υποψηφίους στο ψηφοδέλτιο στην Αϊόβα από το 2004 για διάφορες θέσεις: το Συνταγματικό Κόμμα, the Green Party, the Libertarian Party, the Pirate Party, and the Socialist Workers Party.[18][19]

Εκλογικές τάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αποτελέσματα προεδρικών εκλογών
Έτος Ρεπουμπλικανικό Δημοκρατικό
2012 46.18% 730.617 51.99% 822.544
2008 44,74% 677.508 54,04% 818.240
2004 49,92% 751.957 49,28% 741.898
2000 48,22% 634.373 48,60% 638.517
1996 39,92% 492.644 50,31% 620.258
1992 37,33% 504.890 43,35% 586.353
1988 44,8% 545.355 55,1% 670.557
1984 53,32% 703.088 45,97% 605.620

Για πολλά έτη, η Αϊόβα ήταν ακλόνητα Ρεπουμπλικανική. Από την προαγωγή της σε πολιτεία μέχρι το 1969, εξέλεξε μόνο τρεις Δημοκρατικούς στη Γερουσία των ΗΠΑ. Από την δεκαετία του 1980, όμως, έχει γίνει περισσότερο αμφιταλαντευόμενη πολιτεία στα εθνικά πολιτικά. Η πολιτεία τρεχόντως κλίνει "Δημοκρατικά", σύμφωνα με τον Cook Partisan Voting Index, ο οποίος αναλύοντας τις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις δίνει στην Αϊόβα ένα σκορ D+1. Όμως, η πολιτεία απέχει μακράν από το να είναι ομογενής στις πολιτικές της τάσεις. Γενικά, η ανατολική Αϊόβα είναι πολύ Δημοκρατική ενώ η ανατολική πολύ Ρεπουμπλικανική. Η Κεντρική Αϊόβα είναι πιο διχασμένη, αν και το Ντε Μόιν κλίνει προς τους Δημοκρατικούς. Ο Cook βρίσκει ότι οι πέντε κογκρεσιακές περιφέρειες της Αϊόβα διαφέρουν στον πολιτικό προσανατολισμό. Η 2η κογκρεσιακή περιφέρεια της Αϊόβα, στο Ανατολικό/Νοτιοανατολικό μέρος της πολιτείας, κλίνει εμφανώς Δημοκρατικά, με σκορ D+7 (πολύ Δημοκρατική)· αλλά η 5η κογκρεσιακή περιφέρεια της Αϊόβα, η οποία καλύπτει μεγάλο μέρος της Δυτικής Αϊόβα, κλίνει εμφανώς Ρεπουμπλικανικά, με σκορ R+9.

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «State Symbols». Iowa Department of Economic Development. http://www.traveliowa.com/statesymbols.aspx. Ανακτήθηκε στις September 9, 2011. 
  2. 2,0 2,1 «Elevations and Distances in the United States». United States Geological Survey. 2001. http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html. Ανακτήθηκε στις October 21, 2011. 
  3. 3,0 3,1 Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.
  4. Alex, Lynn M. (2000). Iowa's Archaeological Past. University of Iowa Press, Iowa City. 
  5. Merry, Carl A. (1996). «The Historic Period». Office of the State Archeologist at the University of Iowa. http://www.uiowa.edu/~osa/learn/historic/hisper.htm. Ανακτήθηκε στις June 29, 2009. 
  6. 6,0 6,1 «Major Industries in Iowa» (PDF). Iowa Department of Economic Development. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις May 20, 2005. http://www.iowalifechanging.com/downloads/iaindustries.pdf. Ανακτήθηκε στις June 29, 2009. 
  7. «Wind Energy in Iowa». Iowa Energy Center. http://www.energy.iastate.edu/renewable/wind/. Ανακτήθηκε στις August 8, 2009. 
  8. «N.H. Receives Lowest Crime Ranking; Nevada Ranks as Worst State». Insurance Journal. Wells Publishing. March 25, 2009. http://www.insurancejournal.com/news/national/2009/03/25/99012.htm?print=1. Ανακτήθηκε στις August 8, 2009. 
  9. Preamble to the 1857 Constitution of the State of Iowa. http://www.legis.state.ia.us/Constitution.html#pre1. Ανακτήθηκε στις August 9, 2009. 
  10. 48 U.S. (7 How.) 660 (1849).
  11. Morrison, Jeff (January 13, 2005). «Forty-Thirty-five or fight? Sullivan's Line, the Honey War, and latitudinal estimations». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις January 1, 2007. http://web.archive.org/20070101232646/homepage.mac.com/jeffmorrison/maps/sullivanline.html. Ανακτήθηκε στις August 9, 2009. 
  12. «National Association of Counties». County Seats. http://www.naco.org/research/data/Pages/CountySeats.aspx. Ανακτήθηκε στις 2010-12-24. 
  13. Prior, Jean Cutler. Geology of Iowa: Iowa's Earth History Shaped by Ice, Wind, Rivers, and Ancient Seas. Adapted from Iowa Geology 2007, Iowa Department of Natural Resources. Iowa Department of Natural Resources Geological Survey. http://www.igsb.uiowa.edu/Browse/geoiowa/GEOIOWA.HTM. Ανακτήθηκε στις August 9, 2009. 
  14. Prior, Jean C. (1991) Landforms of Iowa. University of Iowa Press, Iowa City. Uiowa.edu
  15. «Geology of the Loess Hills, Iowa». United States Geological Survey. July 1999. http://pubs.usgs.gov/info/loess/. Ανακτήθηκε στις 2008-03-26. 
  16. «Odessa». Iowa Department of Natural Resources. http://www.iowadnr.com/fish/fishing/lakes/ode58.html. Ανακτήθηκε στις 2009-06-06. 
  17. «Forming a New Political Party in Iowa» (PDF). Elections Division, Iowa Secretary of State. http://www.sos.state.ia.us/pdfs/elections/FormingPoliticalParty.pdf. Ανακτήθηκε στις July 26, 2007. 
  18. «Official Results Report – Statewide: 2006 General Election» (PDF). Iowa Secretary of State. http://www.sos.state.ia.us/pdfs/GenOffResults.pdf. Ανακτήθηκε στις July 26, 2007. 
  19. «Canvass Summary: 2004 General Election» (PDF). Chester J. Culver, Iowa Secretary of State. http://www.sos.state.ia.us/pdfs/elections/2004/general/CanvassSummary.pdf. Ανακτήθηκε στις July 26, 2007. 

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Θα έπρεπε να σημειωθεί ότι τα όρια των ποταμών Μιζούρι και Μίσσισσιππή χαρτογραφήθηκαν τον 19ο αιώνα, τα οποία διαφέρουν από τις σύγχρονες πορείες τους.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Iowa της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).