Αντιβιοτικό

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Αντιβιoτικό)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Χρυσίζων Σταφυλόκοκκος - Τρυβλίο Καλλιέργειας με Δικιμασία Αντιβιοτικών.

Αρχικά, ως Αντιβιοτικά (Antibiotics) ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο (καλλιέργειες μικροβίων). Επειδή όμως ο τομέας παραγωγής απέκτησε μεγάλη ευρύτητα (μικροβιοκτόνα-αντιβιοτικά, κυτταροστατικά-αντιβιοτικά, διάφορα αντιβιοτικά) επεκράτησε να ονομάζονται αντιβιοτικά οι βιοσυνθετικώς παραγόμενες αντιμικροβιακές ουσίες. Στην πράξη, όμως, δεν πρέπει να ταυτίζονται οι όροι αντιμικροβιακά και αντιβιοτικά, γιατί π.χ. οι Σουλφοναμίδες δεν είναι αντιβιοτικά.[1]. Μέχρι σήμερα, τουλάχιστον 4.000 αντιβιοτικά έχουν απομονωθεί από καλλιέργειες μικροβίων και 30.000 έχουν παρασκευασθεί ημισυνθετικά. Στην καθ’ ημέρα πράξη, όμως, χρησιμοποιούνται μόνο 100 από αυτά. Εκτός της Ιατρικής χρησιμοποιούνται στη Γεωπονία, την Κτηνιατρική και τη Χημεία Τροφίμων.[1],[2],[3].

Γενικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο κάτωθι ορισμός είναι ανακριβής: "Ως αντιβιοτικό χαρακτηρίζεται οποιαδήποτε χημική ένωση που εμποδίζει ή καταργεί την αύξηση των μικροοργανισμών, όπως τα βακτήρια, οι μύκητες ή τα πρωτόζωα". Ο όρος αναφέρθηκε αρχικά σε οποιοδήποτε μέσο με βιολογική δράση ενάντια στους μικροοργανισμούς, εντούτοις σήμερα χρησιμοποιείται για την περιγραφή ουσιών με αντιβακτηριακή, αντιμυκητική ή αντιπαρασιτική δράση. Οι πρώτες αντιβιοτικές ενώσεις που χρησιμοποιήθηκαν στη σύγχρονη ιατρική παρήχθησαν και απομονώθηκαν από ζωντανούς οργανισμούς, όπως η κατηγορία των αντιβιοτικών πενικιλίνης που παρήχθη από τους μύκητες γένους Penicillium ή στρεπτομυκίνη από τα βακτήρια του γένους Streptomyces. Με τις προόδους στην οργανική χημεία πολλά αντιβιοτικά τώρα επίσης λαμβάνονται με χημική σύνθεση, όπως τα φάρμακα Σουλφοναμίδες. Πολλά αντιβιοτικά είναι σχετικά μικρά μόρια με μικρό μοριακό βάρος. Τα σημεία επίθεσης στα βακτηρίδια από τα αντιβιοτικά, αντίθετα από τις προηγούμενες θεραπείες για τις μολύνσεις, που ήταν συχνά οι χημικές ενώσεις όπως η στρυχνίνη και το αρσενικό - με την υψηλή τοξικότητα ενάντια στα θηλαστικά – έχουν λιγότερες παρενέργειες και υψηλότερη αποτελεσματικότητα.

Τα περισσότερα αντιβακτηριακά αντιβιοτικά δεν αναπτύσσουν τη δραστηριότητα ενάντια στους ιούς, τους μύκητες, ή άλλα μικρόβια. Τα αντιβακτηριακά αντιβιοτικά μπορούν να ταξινομηθούν με βάση την εστίαση της δράσης τους σε: αντιβιοτικά «στενού - φάσματος», που στοχεύουν σε ιδιαίτερους τύπους βακτηρίων, όπως τα κατά Gram θετικά ή κατά Gram αρνητικά βακτήρια, ενώ τα αντιβιοτικά ευρέος φάσματος έχουν επιπτώσεις σε ένα ευρύ φάσμα βακτηρίων. Η αποτελεσματικότητα των μεμονωμένων αντιβιοτικών ποικίλλει ανάλογα με τη θέση της μόλυνσης, τη δυνατότητα του αντιβιοτικού να φτάσει στην περιοχή της μόλυνσης, και τη δυνατότητα του μικροβίου να αδρανοποιηθεί ή να καταστραφεί από το αντιβιοτικό. Μερικά αντιβακτηριακά αντιβιοτικά καταστρέφουν τα βακτήρια (βακτηριοκτόνα), καταστρέφοντας συγκεκριμένα τμήματά τους, όπως η μεμβράνη και το κυτταρικό τοίχωμά τους ή επιδρώντας στον αναπνευστικό τους κύκλο, ενώ άλλα αποτρέπουν τα βακτήρια από τον πολλαπλασιασμό (βακτηριοστατικά). Άλλα αντιβιοτικά λαμβάνονται απλά από το στόμα, ενώ τα ενδοφλέβια αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται σε σοβαρότερες περιπτώσεις, όπως οι βαθιές συστηματικές μολύνσεις. Τα αντιβιοτικά μπορούν επίσης μερικές φορές να χορηγηθούν τοπικά, όπως με σταγόνες ή αλοιφές. Τα τελευταία έτη τρεις νέες κατηγορίες αντιβιοτικών έχουν παρουσιαστεί στην κλινική χρήση. Αυτό ακολουθείται μετά από μια παύση 40 ετών στην ανακάλυψη νέων κατηγοριών αντιβιοτικών ενώσεων. Αυτά τα νέα αντιβιοτικά είναι των ακόλουθων τριών κατηγοριών: κυκλικές λιποπεπτίδες (daptomycin), γλυκικυκλίνες (tigecycline), και οξαζολιδινόνες (linezolid). Το Tigecycline είναι αντιβιοτικό ευρέος φάσματος, ενώ τα δύο άλλα χρησιμοποιούνται για τις θετικές κατά Gram μολύνσεις. Αυτές οι εξελίξεις δίνουν υπόσχεση ότι θα ξεπεραστεί η αυξανόμενη βακτηριακή αντίσταση στα υπάρχοντα αντιβιοτικά.

Ορολογία-Ονοματολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αντιβιοτικά (Antibiotics) ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο (καλλιέργειες μικροβίων). Επειδή όμως ο τομέας παραγωγής απέκτησε μεγάλη ευρύτητα (μικροβιοκτόνα-αντιβιοτικά, κυτταροστατικά-αντιβιοτικά, διάφορα αντιβιοτικά) επεκράτησε να ονομάζονται αντιβιοτικά οι βιοσυνθετικώς παραγόμενες αντιμικροβιακές ουσίες.[2]
  • Χημειοθεραπευτικά (Chemotherapeutic agents) είναι τα φάρμακα που προκαλούν εκλεκτική καταστροφή των μικροοργανισμών, ή, των νεοπλασματικών κυττάρων, χωρίς να είναι τοξικά για τον ξενιστή, ιστό ή οργανισμό. Χωρίζονται σε Αντιμικροβιακά, Παρασιτοκτόνα και Κυτταροστατικά.[2]
  • Αντιμικροβιακά (Antimicrobial agents) είναι τα χημειοθεραπευτικά, που καταστρέφουν μικροοργανισμούς, πλην των παρασίτων. Ανάλογα με την εξειδίκευσή τους χωρίζονται σε Βακτηριοκτόνα, Ιοστατικά, Αναεροβιοκτόνα, Μυκητοκτόνα, Ευρέως φάσματος, Αντιφυματικά, Αντιλεπρικά κλπ.[2]
  • Παρασιτοκτόνα, είναι τα χημειοθεραπευτικά, που καταστρέφουν παράσιτα, δηλαδή, ειδικά για τον άνθρωπο τα Πρωτόζωα και τους Έλμινθες.
  • Κυτταροστατικά ή Αντικαρκινικά είναι τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που καταστρέφουν νεοπλασματικά κύτταρα, χωρίς να είναι πρακτικώς τοξικά για τα υγιή.[2]

Ιστορία των Αντιβιοτικών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πενικιλίνη

Αν και οι ισχυρές αντιβιοτικές ενώσεις για τη θεραπεία των ανθρώπινων ασθενειών που προκαλούνται από τα βακτηρίδια ,όπως η φυματίωση, η βουβωνική πανώλης, η λέπρα, δεν ήταν απομονωμένες και προσδιορισμένες μέχρι τον εικοστό αιώνα, η πρώτη γνωστή χρήση αντιβιοτικών ήταν από τους αρχαίους Κινέζους πριν από πάνω 2.500 έτη. Πολλοί άλλοι αρχαίοι πολιτισμοί, συμπεριλαμβανομένων των αρχαίων Αιγυπτίων και των αρχαίων Ελλήνων, χρησιμοποιούσαν ήδη μύκητες και φυτά για να θεραπεύσουν μολύνσεις, εξ αιτίας της παραγωγής των αντιβιοτικών ουσιών από αυτούς τους οργανισμούς. Εκείνη τη στιγμή όμως, οι ενώσεις που αναπτύσσουν την αντιβιοτική δράση ήταν άγνωστες. Οι αντιβιοτικές ιδιότητες του Penicillium sp. περιγράφηκε αρχικά στη Γαλλία από τον Ερνέστ Ντυσέν (Ernest Duchesne) το 1897. Εντούτοις, η εργασία του δεν επηρέασε την επιστημονική κοινότητα μέχρι την ανακάλυψη από τον Αλεξάντερ Φλέμινγκ της πενικιλίνης. Η σύγχρονη έρευνα για την αντιβιοτική θεραπεία άρχισε στη Γερμανία με την ανάπτυξη του στενού-φάσματος αντιβιοτικού "Σαλβαρσάνη" από τον Πάουλ Έρλιχ (Paul Ehrlich) το 1909, επιτρέποντας για πρώτη φορά μια αποδοτική θεραπεία της διαδεδομένης σύφιλης. Το φάρμακο, που ήταν επίσης αποτελεσματικό και ενάντια σε άλλες μολύνσεις, δεν είναι πλέον σε εφαρμογή στη σύγχρονη ιατρική. Τα αντιβιοτικά αναπτύχθηκαν περαιτέρω στη Μεγάλη Βρετανία μετά από την ανακάλυψη της πενικιλίνης το 1928 από τον Φλέμινγκ. Περισσότερο από δέκα έτη αργότερα, ο Ernst Chain και ο Howard Florey έδειξαν ενδιαφέρον στην εργασία του και βρήκαν την καθαρισμένη μορφή της πενικιλίνης. Οι τρεις τους μοιράστηκαν το βραβείο Νόμπελ του 1945 στην ιατρική. Ο όρος «αντιβιοτικό» χρησιμοποιήθηκε αρχικά για να αναφερθεί μόνο στις ουσίες που εξήχθησαν από έναν μύκητα ή άλλο μικροοργανισμό, αλλά σήμερα περιλαμβάνει επίσης τα πολλά συνθετικά και ημισυνθετικά φάρμακα που έχουν αντιβακτηριακά αποτελέσματα.

Παραγωγή Αντιβιοτικών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τις πρώτες πρωτοποριακές προσπάθειες των Howard Florey και Ernst Chain] το 1939, η σημασία των αντιβιοτικών στην ιατρική έχει οδηγήσει σε πολλές έρευνες για την ανακάλυψη και την παραγωγή τους. Η διαδικασία της παραγωγής περιλαμβάνει συνήθως τη διαλογή ενός μεγάλου φάσματος μικροοργανισμών, της δοκιμής και της τροποποίησης. Η παραγωγή πραγματοποιείται χρησιμοποιώντας τη ζύμωση, μια διαδικασία που είναι σημαντική σε αναερόβιες συνθήκες, όταν δεν υπάρχει οξειδωτική φωσφορυλίωση για να διατηρήσει την παραγωγή της Τριφωσφορικής αδενοσίνης (ATP) με γλυκόλυση.

Κλινική Ταξινόμηση Αντιμικροβιακών Φαρμάκων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κάτωθι ταξινόμηση των Αντιμικροβιακών Φαρμάκων είναι η πλέον αποδεκτή διεθνώς, κατά R. Reiner, 1985 [4],[5],[6]]. Η Κλινική διαίρεση των Χημειοθεραπευτικών φαρμάκων κατά Χαράλαμπο Γκούβα, 1986 (Βελτιωμένη μορφή 2010) έχει ως εξής (εντός παρενθέσεως παρατίθεται το πρωτεύον εμπορικό όνομα):

ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ:

  • (Ι) Λακταμικά αντιβιοτικά: Tα περιέχοντα στό μόριό τους τον β-Λακταμικό δακτύλιο:
  • 1.Πενικιλλίνες: Πχ.Αmoxycillin (Amoxil, Augmantin), Ampicillin (Pentrexyl),κλπ
  • 2.Κεφαλοσπορίνες, ή, Κεφέμες:(α,β,γ γενιάς):Πχ Cephradine,Ceftazidime (Solvetan), Cefaclor (Ceclor), Cefadroxil (Moxacef), κλπ
  • 3.Κεφαμυκίνες: Πχ Cefoxitin (Mefoxil),Cefotetan, Cefixime (Ceftoral), Ceforanide (Radacef)
  • 4.Μονοβακτάμες: Πχ Aztreonam (Αzactam)
  • 5.Οξαλακτάμες,ή, Οξακεφέμες: Πχ Latamoxef (Lamoxactam)
  • 6.Θειεναμυκίνες, Πενέμες, Καρβαπενέμες: Πχ Imipenem (Primaxin),Carbapenem
  • 7.Αλλα νέα λακταμικά αντιβιοτικά
  • 8.Αναστολείς της β-λακταμάσης: Πχ Clavulanic acid (Augmentin)
  • ΙΙ) Αμινογλυκωσίδες: 1.Παλαιές, 2.Νεώτερες: Πχ.Streptomycin, Gentamycin (Garamycin), Netilmycin (Netromycin)
  • ΙΙΙ) Σουλφοναμίδες: Πχ Sulphamethoxazole (Septrin, Bactrimel)
  • ΙV) Κινολόνες (α,β,γ γενιάς): Πχ Norfloxacin (Norocin), Enoxacin, Ciprofloxacin (Ciproxin)
  • V) Τετρακυκλίνες: Πχ Doxycyclin (Vibramycin), Minocyclin (Minocin)
  • VI) Μακρολίδια: (1) Ομάδα Ερυθρομυκίνης:Πχ Erythromycin Stearate, Clarithromycin (Claricid), (2) Ομάδα Λινκομυκίνης:Πχ Lincomycin
  • VII) Διάφορα αντιμικροβιακά: (1)Πολυπεπτίδια,(2) Παράγωγα αμινοξέων, (3) Στεροειδή αντιβιοτικά: Πχ Fusidic acid (Fucidin)
  • VIII) Αντιφυματικά φάρμακα: Πχ Isoniazid, Rifampicin
  • (IX) Αντιλεπρικά φάρμακα: Πχ Dapsone
  • (X) Μυκητοκτόνα, ή Αντιμυκητιασικά φάρμακα: Πχ Itroconazol (Sporanox), Terbinathrine (Lamisil), Fluconazol (Fungustatin)
  • (XI) Αντισηπτικά ουροφόρων οδών: Πχ Nitrofurantoin (Furolin)
  • (XII) Iοστατικά, ή Αντιιϊκά φάρμακα: Πχ Αcyclovir (Zovirax), Amantadine (Symmetrel), Oseltamivir (Tamiflu), κλπ
  • (XIII) Τοπικά αντισηπτικά: Πχ Povidone Iodine (Betadine), Chlorexidine (Hibitane), Hexetidine (Hexalen), Octenidine Hydrochloride (Octenisept), Cetrimide (Cetavlon), Chroroxylenol (Dettol) κλπ

Κλινική ταξινόμηση Παρασιτοκτόνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρασιτοκτόνα φάρμακα ονομάζουμε τα φάρμακα εναντίον Ελμίνθων και Πρωτοζώων.[7]

  • Ελμινθοκτόνα ή αντιελμινθικά: Ταινιοκτόνα, Σχιστοσωματοκτόνα, Νηματοκτόνα
  • Πρωτοζωοκτόνα ή αντιπρωτοζωϊκά: Ανθελονοσιακά π.χ. Quinine, Aralen, Plaquenil, Τριχομοναδοκτόνα, αναεροβιοκτόνα, Αμοιβαδοκτόνα, Λεϊσμανιοκτόνα, Τρυπανοσωμιοκτόνα, Τοξοπλασμοκτόνα.
  • Τοπικά παρασιτοκτόνα δέρματος: π.χ. βενζοϊκός βενζυλεστέρας (benzyl benzoate)

Φαρμακοδυναμική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αξιολόγηση της δραστικότητας ενός αντιβιοτικού είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχή έκβαση της αντιμικροβιακής θεραπείας. Μη μικροβιολογικοί παράγοντες, όπως οι μηχανισμοί άμυνας, η θέση της λοίμωξης, η υποκείμενη νόσος, καθώς και οι εγγενείς φαρμακοκινητικές και φαρμακοδυναμικές ιδιότητες του αντιβιοτικού, αποτελούν σημαντικές παραμέτρους αποτελεσματικής θεραπείας. [18] Βασικά, τα αντιβιοτικά έχουν ταξινομηθεί ως βακτηριοκτόνα που σκοτώνουν τα μικρόβια, ή ως βακτηριοστατικά, που εμποδίζουν την ανάπτυξη βακτηριδίων. Αυτές οι ταξινομήσεις βασίζονται σε εργαστηριακές συμπεριφορές των αντιβιοτικών, όμως στην πράξη, και οι δύο από αυτές τις ομάδες είναι σε θέση να θεραπεύσουν μια βακτηριακή μόλυνση [18] [20] «In vitro», ο χαρακτηρισμός της δράσης των αντιβιοτικών αξιολογείται με την μέτρηση της δραστηριότητας της Ελάχιστης Ανασταλτικής Συγκέντρωσης και την Ελάχιστη Βακτηριοκτόνο Συγκέντρωση του αντιμικροβιακού και είναι άριστοι δείκτες της αντιμικροβιακής δραστικότητας [21]. Ωστόσο, στην κλινική πράξη, αυτές οι μετρήσεις και μόνο είναι ανεπαρκείς για να προβλέψουν την κλινική έκβαση μιάς λοιμώξεως. Με το συνδυασμό του φαρμακοκινητικού προφίλ του ένα αντιβιοτικό με την αντιμικροβιακή δράση, διάφορες φαρμακολογικές παράμετροι φαίνεται να είναι σημαντικοί δείκτες της αποτελεσματικότητας των φαρμάκων. [22] [23] Η δράση των αντιβιοτικών μπορεί να εξαρτάται από τη συγκέντρωση αυτών στούς ιστούς και η χαρακτηριστική αντιμικροβιακή δράση αυξάνει προοδευτικά με τον υψηλότερο επίπεδο συγκεντρώσεων του αντιβιοτικού στον ιστό [24] Μπορούν επίσης η δράση του αντιβιοτικού να είναι χρονικά εξαρτώμενη, και να μήν εξαρτάται από την αύξηση της συγκεντρώσεως του αντιβιοτικού. Ωστόσο, είναι κρίσιμο ότι μια Ελάχιστη Ανασταλτική Συγκέντρωση είναι απαραίτητο να διατηρείται στον ορό για ορισμένο χρονικό διάστημα [24] Ένα μικροβιολογικό εργαστήριο μπορεί να αξιολόγήσει της φαρμακοκινητική ενός αντιβιοτικού και την ικανότητα της αντιμικροβιακής δραστικότητας με διάφορες μεθόδους, καθορίζοντας τα αναγκαία επίπεδα συγκεντρώσεων που απαιτούνται και κατ επέκταση την δοσολογία του φαρμάκου.[8]

Η διείσδυση (penetration) των αντιβιοτικών στους ανθρώπινους ιστούς είναι εύκολο να τεκμηριωθεί, εφόσον ο ιστός είναι εύκολο να παραληφθεί, ή να συλλεγεί, όπως και τα ούρα, τα πτύελα, κλπ. Όμως, είναι δύσκολο ή πολύ δύσκολο να τεκμηριωθεί το επίπεδο Αντιβιοτικών σε ορισμένους "δύσκολους" ιστούς, όπως του εγκεφάλου (μόνο πτωματική βιοψία, ή διεγχειρητική), του ήπατος (βιοψία διά βελόνης), ή των οστών. Μέχρι και το έτος 1989, η διείσδυση των αντιβιοτικών σε ανθρώπινο ιστό των οστών (Οστίτης Ιστός), ελέγχονταν μόνο με πειράματα σε ζώα, όπως τα κουνέλια, ποντίκια, σκύλους, κλπ, μέχρι που ο Έλληνας ορθοπεδικός Χαράλαμπος Γκούβας, στο Νοσοκομείο ΚΑΤ, ανακάλυψε μια απλή μέθοδο. Το αντιβιοτικό ενίονταν ενδοφλεβίως σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα του Ισχίου, και μετά από μία ώρα, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εγχειρήσεως Ολικής Αρθροπλαστικής του Ισχίου (THR), η μηριαία κεφαλή αφαιρούνταν και διατηρούνταν στο ψυγείο. Την επόμενη μέρα, η μηριαία κεφαλή μεταφέρονταν στο εργαστήριο Φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, συντρίβονταν και ελαμβάνετο εκχύλισμα εξαγωγής. Στο εκχύλισμα αυτό εμετράτο μετά η Συγκέντρωση του Αντιβιοτικού σε mg/ml με την μέθοδο της Υγρής Χρωματογραφίας Υψηλής Απόδοσης (HPLC) [9]

Παρενέργειες αντιβιοτικών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πιθανές παρενέργειες είναι ποικίλες, εξαρτώνται από τα χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά και τους μικροβιακούς οργανισμούς που στοχεύουν. Τα δυσμενή αποτελέσματα μπορούν να κυμανθούν από τον πυρετό και τη ναυτία ως σημαντικές αλλεργικές αντιδράσεις συμπεριλαμβανομένου της φωτοδερματίτιδας. Μια από τις πιο κοινές παρενέργειες είναι η διάρροια, που προκαλείται μερικές φορές από το αναερόβιο βακτήριο clostridium difficile, που προκύπτει από το αντιβιοτικό που αναστατώνει την κανονική ισορροπία της εντερικής χλωρίδας. Μια σχετιζόμενη με τα αντιβιοτικά διάσπαση του πληθυσμού των βακτηρίων που κανονικά υπάρχουν ως συστατικά της κανονικής κολπικής χλωρίδας μπορεί επίσης να εμφανιστεί, και μπορεί να οδηγήσει σε υπεραύξηση των ειδών του γένους μυκήτων Κάντιντα στη περιοχή. Άλλες παρενέργειες μπορούν να προκύψουν από την αλληλεπίδραση με άλλα φάρμακα, όπως ο υψηλός κίνδυνος ζημίας τενόντων ιδίως από Κινολόνες.


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Διονύσιος Βαρώνος: "Επίτομη Φαρμακολογία", εκδόσεις Παρισιάνος, Αθήνα 1976
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Χαράλαμπος Γκούβας: "Αντιμικροβιακά Φάρμακα και Λοιμώξεις", Ιατρικές Εκδόσεις Πασχαλίδης, Αθήνα 1986
  3. Eλένη Γιαμαρέλου: "Αρχές αντιμικροβιακής χημειοθεραπείας των λοιμώξεων". Περιοδικό Ιατρική,1988,53:631-636
  4. Reiner R.: "Antibiotics,an Introduction".Editions Georg Thieme Verlag. Stuttgart - New York, 1982
  5. Roche Company\Swiss: "Microbiology and Pharmacokinetics of Parenteral Cephalosporins", 1985, Ελληνική μετάφραση Roche Hellas, Αθήνα,1987
  6. Χαράλαμπος Γκούβας: "Αντιμικροβιακά Φάρμακα και λοιμώξεις", Ιατρικές Εκδόσεις Πασχαλίδης, Αθήνα 1986
  7. Γκούβας Χαράλαμπος: "Αντιμικροβιακά Φάρμακα και Λοιμώξεις", Ιατρικές Εκδόσεις Πασχαλίδης, Αθήνα 1986
  8. Pankey GA, Sabath LD. (March 2004). "Clinical relevance of bacteriostatic versus bactericidal mechanisms of action in the treatment of Gram-positive bacterial infections.". Clin Infect Dis. 38 (6): 864–870. doi:10.1086/381972. PMID 14999632
  9. Γκούβας Χαράλαμπος, Καραγεωργίου Χάρίκλεια, Διονύσιος Βαρώνος: «Διείσδυση των νέων β- Λακταμικών Αντιβιοτικών, στην ανθρώπινη μηριαία κεφαλή», Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εδρα Φαρμακολογίας και Α+Γ Ορθοπεδικό Τμήμα Νοσοκομείου ΚΑΤ, 1989, International Congress for Infectious Diseases, July 15-19, Paper 3.01, Montreal Canada, 1990

Ξένη Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. ^ Davey PG (2000). "Antimicrobial chemotherapy". in Ledingham JGG, Warrell DA. Concise Oxford Textbook of Medicine. Oxford: Oxford University Press. p. 1475. ISBN 0-19-262870-4.
  2. ^ a b SA Waksman (1947). "What Is an Antibiotic or an Antibiotic Substance?". Mycologia 39 (5): 565–569. doi:10.2307/3755196. PMID 20264541. http://jstor.org/stable/3755196.
  3. ^ von Nussbaum F. et al. (2006). "Medicinal Chemistry of Antibacterial Natural Products – Exodus or Revival?". Angew. Chem. Int. Ed. 45 (31): 5072–5129. doi:10.1002/anie.200600350. PMID 16881035.
  4. ^ Lindblad WJ (2008). "Considerations for Determining if a Natural Product Is an Effective Wound-Healing Agent". International Journal of Lower Extremity Wounds 7 (2): 75–81. doi:10.1177/1534734608316028. PMID 18483011.
  5. ^ How Products Are Made: Antibiotics
  6. ^ Forrest RD (March 1982). "Early history of wound treatment". J R Soc Med 75 (3): 198–205. PMID 7040656.
  7. ^ M. Wainwright (1989). "Moulds in ancient and more recent medicine" ([dead link]). Mycologist 3 (1): 21–23.. doi:10.1016/S0269-915X(89)80010-2. http://www.fungi4schools.org/Reprints/Mycologasdfdsfadsfasfdfasdfist_articles/Post-16/Medical/V03pp021-023folk_medicine.pdf.
  8. ^ a b Kingston W (June 2008). "Irish contributions to the origins of antibiotics". Irish journal of medical science 177 (2): 87–92. doi:10.1007/s11845-008-0139-x. PMID 18347757.
  9. ^ a b c d e Calderon CB, Sabundayo BP (2007). Antimicrobial Classifications: Drugs for Bugs. In Schwalbe R, Steele-Moore L, Goodwin AC. Antimicrobial Susceptibility Testing Protocols. CRC Press. Taylor & Frances group. ISBN 0-8247-4100-5
  10. ^ Foster W, Raoult A (December 1974). "Early descriptions of antibiosis". J R Coll Gen Pract 24 (149): 889–94. PMID 4618289.
  11. ^ H. Landsberg (1949). "Prelude to the discovery of penicillin". Isis 40 (3): 225–227.. doi:10.1086/349043.
  12. ^ Limbird LE (December 2004). "The receptor concept: a continuing evolution". Mol. Interv. 4 (6): 326–36. doi:10.1124/mi.4.6.6. PMID 15616162.
  13. ^ a b Bosch F, Rosich L (2008). "The contributions of Paul Ehrlich to pharmacology: a tribute on the occasion of the centenary of his Nobel Prize". Pharmacology 82 (3): 171–9. doi:10.1159/000149583. PMID 18679046.
  14. ^ Fleming A (1980). "Classics in infectious diseases: on the antibacterial action of cultures of a penicillium, with special reference to their use in the isolation of B. influenzae by Alexander Fleming, Reprinted from the British Journal of Experimental Pathology 10:226-236, 1929". Rev. Infect. Dis. 2 (1): 129–39. PMID 6994200. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2566493/.
  15. ^ Sykes R (2001). "Penicillin: from discovery to product". Bull. World Health Organ. 79 (8): 778–9. PMID 11545336.
  16. ^ a b Van Epps HL (2006). "René Dubos: unearthing antibiotics". J. Exp. Med. 203 (2): 259. doi:10.1084/jem.2032fta. PMID 16528813.
  17. ^ HW Florey (1945). "Use of Micro-organisms for therapeutic purposes". Br Med J. 2 (4427): 635–642. doi:10.1136/bmj.2.4427.635. PMID 20786386.
  18. ^ a b c Pankey GA, Sabath LD. (March 2004). "Clinical relevance of bacteriostatic versus bactericidal mechanisms of action in the treatment of Gram-positive bacterial infections.". Clin Infect Dis. 38 (6): 864–870. doi:10.1086/381972. PMID 14999632.
  19. ^ Mascio CT, Alder JD, Silverman JA (December 2007). "Bactericidal action of daptomycin against stationary-phase and nondividing Staphylococcus aureus cells". Antimicrob. Agents Chemother. 51 (12): 4255–60. doi:10.1128/AAC.00824-07. PMID 17923487.
  20. ^ Pelczar, M.J., Chan, E.C.S. and Krieg, N.R. (1999) “Host-Parasite Interaction; Nonspecific Host Resistance”, In: Microbiology Conceptsand Applications, 6th ed., McGraw-Hill Inc., New York, U.S.A. pp. 478–479.
  21. ^ Wiegand I, Hilpert K, Hancock REW (January 2008). "Agar and broth dilution methods to determine the minimal inhibitory concentration (MIC)of antimicrobial substances". Nat Protoc. 3 (2): 163–175. doi:10.1038/nprot.2007.521. PMID 18274517.
  22. ^ Spanu T, Santangelo R, Andreotti F, Cascio GL, Velardi G, Fadda G (February 2004). "Antibiotic therapy for severe bacterial infections: correlation between the inhibitory quotient and outcome". Int. J. Antimicrob. Agents 23 (2): 120–8. doi:10.1016/j.ijantimicag.2003.06.006. PMID 15013036.
  23. ^ (accessed 13th Nov 2008)
  24. ^ a b Rhee KY, Gardiner DF (September 2004). "Clinical relevance of bacteriostatic versus bactericidal activity in the treatment of gram-positive bacterial infections". Clin. Infect. Dis. 39 (5): 755–6. doi:10.1086/422881. PMID 15356797.
  25. ^ Finberg RW, Moellering RC, Tally FP, et al. (November 2004). "The importance of bactericidal drugs: future directions in infectious disease". Clin. Infect. Dis. 39 (9): 1314–20. doi:10.1086/425009. PMID 15494908.
  26. ^ a b c Slama TG, Amin A, Brunton SA, et al. (July 2005). "A clinician's guide to the appropriate and accurate use of antibiotics: the Council for Appropriate and Rational Antibiotic Therapy (CARAT) criteria". Am. J. Med. 118 Suppl 7A: 1S–6S. doi:10.1016/j.amjmed.2005.05.007. PMID 15993671.
  27. ^ University of Michigan Health System: Antibiotic-Associated Diarrhea, November 26, 2006
  28. ^ Pirotta MV, Garland SM (2006). "Genital Candida species detected in samples from women in Melbourne, Australia, before and after treatment with antibiotics". J Clin Microbiol. 44 (9): 3213–3217. doi:10.1128/JCM.00218-06. PMID 16954250.
  29. ^ Finegold, SM and Davis, A. Antibiotics and antibacterials, general, Calif Med. 1969 November; 111(5): 364–373.
  30. ^ a b c Weaver K, Glasier A (February 1999). "Interaction between broad-spectrum antibiotics and the combined oral contraceptive pill. A literature review". Contraception 59 (2): 71–8. doi:10.1016/S0010-7824(99)00009-8. PMID 10361620. http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0010-7824(99)00009-8.
  31. ^ Weisberg E (May 1999). "Interactions between oral contraceptives and antifungals/antibacterials. Is contraceptive failure the result?". Clin Pharmacokinet 36 (5): 309–13. doi:10.2165/00003088-199936050-00001. PMID 10384856.
  32. ^ Hassan T (March 1987). "Pharmacologic considerations for patients taking oral contraceptives". Conn Dent Stud J 7: 7–8. PMID 3155374.
  33. ^ Orme ML, Back DJ (December 1990). "Factors affecting the enterohepatic circulation of oral contraceptive steroids". Am. J. Obstet. Gynecol. 163 (6 Pt 2): 2146–52. PMID 2256523. http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@rn+57-63-6.
  34. ^ a b "Can I drink alcohol while taking antibiotics?". NHS Direct (UK electronic health service). http://www.nhs.uk/chq/pages/871.aspx. Retrieved 2008-02-17.
  35. ^ a b Lwanga, J; Mears, A; Bingham, J S; Bradbeer, C S (16 December 2008). "Do antibiotics and alcohol mix? The beliefs of genitourinary clinic attendees". British Medical Journal 337: a2885. doi:10.1136/bmj.a2885BMJ 2008;337:a2885
  36. ^ Kruszelnicki, Karl S. (2005-06-02). "Alcohol and Antibiotics". ABC Science. http://www.abc.net.au/science/articles/2005/06/02/1380836.htm?site=science/greatmomentsinscience. Retrieved 2010-02-25.
  37. ^ Ferner, R.E. (September 1998). "You should know, you're a medic". http://archive.student.bmj.com/back_issues/0998/data/0998ed5.htm. Retrieved 2010-02-25.
  38. ^ "Antibiotics FAQ". McGill University, Canada. Archived from the original on February 16, 2008. http://web.archive.org/web/20080216195750/http://www.mcgill.ca/studenthealth/information/generalhealth/antibiotics/. Retrieved 2008-02-17.
  39. ^ Stockley, IH (2002), Stockley's Drug Interactions. 6th ed. London: Pharmaceutical Press.
  40. ^ "antibiotics-and-alcohol". http://www.mayoclinic.com/health/antibiotics-and-alcohol/AN01802. , Mayo Clinic
  41. ^ Cowen LE (March 2008). "The evolution of fungal drug resistance: modulating the trajectory from genotype to phenotype". Nat. Rev. Microbiol. 6 (3): 187–98. doi:10.1038/nrmicro1835. PMID 18246082.
  42. ^ a b Pearson, Carol (2007-02-28). "Antibiotic Resistance Fast-Growing Problem Worldwide". Voice Of America. http://voanews.com/english/archive/2007-02/2007-02-28-voa33.cfm. Retrieved 2008-12-29.
  43. ^ Levy SB (October 1994). "Balancing the drug-resistance equation". Trends Microbiol. 2 (10): 341–2. doi:10.1016/0966-842X(94)90607-6. PMID 7850197.
  44. ^ Luria SE, Delbrück M (November 1943). "Mutations of Bacteria from Virus Sensitivity to Virus Resistance". Genetics 28 (6): 491–511. PMID 17247100. PMC 1209226. http://www.genetics.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=17247100.
  45. ^ a b c Witte W (September 2004). "International dissemination of antibiotic resistant strains of bacterial pathogens". Infect. Genet. Evol. 4 (3): 187–91. doi:10.1016/j.meegid.2003.12.005. PMID 15450197.
  46. ^ Andersson DI (October 2006). "The biological cost of mutational antibiotic resistance: any practical conclusions?". Curr. Opin. Microbiol. 9 (5): 461–5. doi:10.1016/j.mib.2006.07.002. PMID 16890008.
  47. ^ a b Alekshun MN, Levy SB (March 2007). "Molecular mechanisms of antibacterial multidrug resistance". Cell 128 (6): 1037–50. doi:10.1016/j.cell.2007.03.004. PMID 17382878.
  48. ^ Marshall CG, Lessard IA, Park I, Wright GD (September 1998). "Glycopeptide antibiotic resistance genes in glycopeptide-producing organisms". Antimicrob. Agents Chemother. 42 (9): 2215–20. PMID 9736537. PMC 105782. http://aac.asm.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9736537.
  49. ^ Nikaido H (February 2009). "Multidrug Resistance in Bacteria". Annu. Rev. Biochem. 78: 090220114451097. doi:10.1146/annurev.biochem.78.082907.145923. PMID 19231985.
  50. ^ a b c Baker-Austin C, Wright MS, Stepanauskas R, McArthur JV (April 2006). "Co-selection of antibiotic and metal resistance". Trends Microbiol. 14 (4): 176–82. doi:10.1016/j.tim.2006.02.006. PMID 16537105.
  51. ^ "Health ministers to accelerate efforts against drug-resistant TB". World Health Organization (WHO).
  52. ^ Boseley, Sarah (12 August 2010). "Are you ready for a world without antibiotics?". The Guardian.
  53. ^ "Health Protection Report". Health Protection Agency. 3 July 2009. http://www.hpa.org.uk/hpr/archives/2009/news2609.htm#ndm1.
  54. ^ Marino PL (2007). "Antimicrobial therapy". The ICU book. Hagerstown, MD: Lippincott Williams & Wilkins. p. 817. ISBN 0-7817-4802-X.
  55. ^ a b c Larson E (2007). "Community factors in the development of antibiotic resistance.". Annu Rev Public Health 28: 435–447. doi:10.1146/annurev.publhealth.28.021406.144020. PMID 17094768.
  56. ^ a b Hawkey PM (September 2008). "The growing burden of antimicrobial resistance". J. Antimicrob. Chemother. 62 Suppl 1: i1–9. doi:10.1093/jac/dkn241. PMID 18684701.
  57. ^ Ong S, Nakase J, Moran GJ, Karras DJ, Kuehnert MJ, Talan DA (2007). "Antibiotic use for emergency department patients with upper respiratory infections: prescribing practices, patient expectations, and patient satisfaction". Annals of emergency medicine 50 (3): 213–20. doi:10.1016/j.annemergmed.2007.03.026. PMID 17467120.
  58. ^ Metlay JP, Camargo CA, MacKenzie T, et al. (2007). "Cluster-randomized trial to improve antibiotic use for adults with acute respiratory infections treated in emergency departments". Annals of emergency medicine 50 (3): 221–30. doi:10.1016/j.annemergmed.2007.03.022. PMID 17509729.
  59. ^ Spurling G, Del Mar C, Dooley L, Foxlee R (2007). "Delayed antibiotics for respiratory infections". Cochrane database of systematic reviews (Online) (3): CD004417. doi:10.1002/14651858.CD004417.pub3. PMID 17636757.
  60. ^ "[1]." Centers for Disease Control and Prevention. Retrieved on March 12, 2009.
  61. ^ "Keep Antibiotics Working". Keep Antibiotics Working. http://www.keepantibioticsworking.com/new/index.cfm. Retrieved 2010-05-21.
  62. ^ Sabuncu E, David J, Bernède-Bauduin C et al. (2009). "Significant reduction of antibiotic use in the community after a nationwide campaign in France, 2002–2007". PLoS Med 6 (6): e1000084. doi:10.1371/journal.pmed.1000084. PMID 19492093. PMC 2683932. http://www.plosmedicine.org/article/info:doi/10.1371/journal.pmed.1000084.
  63. ^ Mellon, M et al. (2001) Hogging It!: Estimates of Antimicrobial Abuse in Livestock, 1st ed. Cambridge, MA: Union of Concerned Scientists.
  64. ^ (accessed Nov 12, 2008)
  65. ^ (accessed Nov 12, 2008)
  66. ^ a b GovTrack.us. S. 742–109th Congress (2005): Preservation of Antibiotics for Medical Treatment Act of 2005, GovTrack.us (database of federal legislation) <http://www.govtrack.us/congress/bill.xpd?bill=s109-742> (accessed Nov 12, 2008)
  67. ^ a b GovTrack.us. H.R. 2562–109th Congress (2005): Preservation of Antibiotics for Medical Treatment Act of 2005, GovTrack.us (database of federal legislation) <http://www.govtrack.us/congress/bill.xpd?bill=h109-2562> (accessed Nov 12, 2008)
  68. ^ (accessed Nov 12, 2008)
  69. ^ (accessed Nov 12, 2008)
  70. ^ B. Marquez. (2005). Bacterial efflux systems and efflux pumps inhibitors. Biochimie87 1137–1147
  71. ^ Abedon ST, Calendar RL, ed (2005). The Bacteriophages.
  72. ^ a b c Mattey M, Spencer J (December 2008). "Bacteriophage therapy--cooked goose or phoenix rising?". Curr. Opin. Biotechnol. 19 (6): 608–12. doi:10.1016/j.copbio.2008.09.001. PMID 18926909.
  73. ^ Stephen T. Abedon (Editor) (2008). Abedon ST. ed. Bacteriophage Ecology: Population Growth, Evolution and Impact of Bacterial Viruses. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-85845-3.
  74. ^ Kutateladze M, Adamia R (August 2008). "Phage therapy experience at the Eliava Institute". Med Mal Infect 38 (8): 426–30. doi:10.1016/j.medmal.2008.06.023. PMID 18687542.
  75. ^ a b Merril CR, Scholl D, Adhya SL (June 2003). "The prospect for bacteriophage therapy in Western medicine". Nat Rev Drug Discov 2 (6): 489–97. doi:10.1038/nrd1111. PMID 12776223.
  76. ^ Abuladze T, Li M, Menetrez MY, Dean T, Senecal A, Sulakvelidze A (October 2008). "Bacteriophages reduce experimental contamination of hard surfaces, tomato, spinach, broccoli, and ground beef by Escherichia coli O157:H7". Appl. Environ. Microbiol. 74 (20): 6230–8. doi:10.1128/AEM.01465-08. PMID 18723643.
  77. ^ Thiel K (January 2004). "Old dogma, new tricks--21st Century phage therapy". Nat. Biotechnol. 22 (1): 31–6. doi:10.1038/nbt0104-31. PMID 14704699.
  78. ^ Parfitt T (2005). "Georgia: an unlikely stronghold for bacteriophage therapy". Lancet 365 (9478): 2166–7. doi:10.1016/S0140-6736(05)66759-1. PMID 15986542.
  79. ^ Lu TK, Collins JJ (2007). "Dispersing biofilms with engineered enzymatic bacteriophage". Proceedings of the National Academy of Sciences, USA 104 (27): 11197–11202. doi:10.1073/pnas.0704624104. PMID 17592147.
  80. ^ Williams SR, Gebhart D, Martin DW, Scholl D (2008). "Retargeting R-type pyocins to generate novel bactericidal protein complexes". Applied and Environmental Microbiology 74 (12): 3868–3876. doi:10.1128/AEM.00141-08. PMID 18441117.
  81. ^ Gillor O, Kirkup BC, Riley MA (2004). "Colicins and microcins: the next generation antimicrobials". Adv. Appl. Microbiol. 54: 129–46. doi:10.1016/S0065-2164(04)54005-4. PMID 15251279.
  82. ^ Kirkup BC (2006). "Bacteriocins as oral and gastrointestinal antibiotics: theoretical considerations, applied research, and practical applications". Curr. Med. Chem. 13 (27): 3335–50. doi:10.2174/092986706778773068. PMID 17168847.
  83. ^ Gillor O, Nigro LM, Riley MA (2005). "Genetically engineered bacteriocins and their potential as the next generation of antimicrobials". Curr. Pharm. Des. 11 (8): 1067–75. doi:10.2174/1381612053381666. PMID 15777256.
  84. ^ Jones RL, Peterson CM, Grady RW, Kumbaraci T, Cerami A, Graziano JH (1977). "Effects of iron chelators and iron overload on Salmonella infection". Nature 267 (5606): 63–65. doi:10.1038/267063a0. PMID 323727.
  85. ^ Brock JH, Liceaga J, Kontoghiorghes GJ (2006). "The effect of synthetic iron chelators on bacterial growth in human serum". FEMS Microbiology Letters 47 (1): 55–60. doi:10.1111/j.1574-6968.1988.tb02490.x.
  86. ^ Ibrahim AS, Edwards Jr JE, Fu Y, Spellberg B (2006). "Deferiprone iron chelation as a novel therapy for experimental mucormycosis". Journal of Antimicrobial Chemotherapy 58 (5): 1070–1073. doi:10.1093/jac/dkl350. PMID 16928702.
  87. ^ Soteriadou K, Papvassiliou P, Voyiatzaki C, Boelaert J (1995). Effects of iron chelation on the in-vitro growth of leishmania promastigotes. 35. pp. 23–29.
  88. ^ Nacar A, Nacar E (2008). "Phagotrophic protozoa: A new weapon against pathogens?". Medical Hypotheses 70 (1): 141–142. doi:10.1016/j.mehy.2007.03.037. PMID 17553625.
  89. ^ Ljungh A, Wadstrom T (editors) (2009). Lactobacillus Molecular Biology: From Genomics to Probiotics. Caister Academic Press. ISBN 978-1-904455-41-7.
  90. ^ Gouvas Charalampos (Harry), Karageorgiou Harikleia, Varonos Dionyssios: "Penetration of b-Lactam Antibiotics into Human Femoral Head bone Tissue", Paper 3.01, International Congress of Infectious Diseases, Montreal, Canada, July 1990
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Antibiotic της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).