Άγις Στίνας

Άγις Στίνας (Σπύρος Πρίφτης)

φωτογραφία από το βιβλίο του Γιάννη Ταμτάκου "Αναμνήσεις μιας ζωής στο επαναστατικό κίνημα"
Γέννηση	1900 Σπαρτύλας, Κέρκυρα
Θάνατος	7/11/1987
Ιδιότητα	Πολιτικός αγωνιστής, Τροτσκιστής

Ο Άγις Στίνας, (με πραγματικό όνομα Σπύρος Πρίφτης) ήταν πολιτικό στέλεχος του ΚΚΕ και στη συνέχεια του τροτσκισμού και ιδεολόγος του ντεφαιτισμού. Στο τέλος της ζωής του ήταν κοντά στον αναρχισμό.

Ζωή και ιδεολογία

Γεννήθηκε στο χωριό Σπαρτύλας της Κέρκυρας το 1900. Άνηκε σε ευκατάστατη οικογένεια αλλά σπατάλησε την περιουσία του για τη πολιτική του δράση. Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη Μέση Εμπορική Σχολή, στην ηλικία των 14-15 ετών, ήρθε σε επαφή με τις σοσιαλιστικές ιδέες, συμμετέχοντας στη νεολαία της Σοσιαλιστικής Ομάδας της Κέρκυρας. Από 18 χρονών, όπως λέει ο ίδιος, αφιέρωνε τον εαυτό του στο απελευθερωτικό κίνημα της εργατικής τάξης. Το Μάιο του 1920, κλείνοντας τα 20, έχει το δικαίωμα να εγγραφεί επισήμως στο ΣΕΚΕ. Η ομάδα στην οποία συμμετείχε ήταν ένας από τους συνιδρυτικούς πυρήνες στην ίδρυση του ΣΕΚΕ, το 1918, ενώ ήταν από τα πιο δραστήρια στελέχη προς αυτήν την κατεύθυνση.

Μικρασιατική Εκστρατεία

Ως μέλος του κόμματος έδρασε στο Μικρασιατικό Μέτωπο και κατά τα γεγονότα της Ανατολικής Θράκης. Μετά την Μικρασιατική καταστροφή το 1922, συνέβαλε ιδιαίτερα στην ανάπτυξη του κινήματος των Παλαιών Πολεμιστών. Για τη δράση του αυτή καταδικάστηκε από στρατοδικείο σε θάνατο, επί κυβέρνησης Πλαστήρα αλλά εξορίστηκε και φυλακίσθηκε.

Μέσα στο ΚΚΕ

Στη συνέχεια ανελίχθηκε μέσα στην ιεραρχία του κομμουνιστικού κόμματος ως ένα σημαντικό στέλεχος. Υπήρξε υποψήφιος βουλευτής ΚΚΕ του Νομού Κερκύρας (1926), γραμματέας της Κομματικής Οργάνωσης Πειραιά, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και γραμματέας της περιφέρειας Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας. Το 1931 διαγράφεται από το ΚΚΕ, δεδομένης της διαφωνίας του με την καθαίρεση της Κεντρικής Επιτροπής και τον διορισμό νέας, με επικεφαλής τον Νίκο Ζαχαριάδη, ύστερα από επέμβαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς..

Λενινιστική Αντιπολίτευση του ΚΚΕ και ομάδα Μπολσεβίκος

Πριν ακόμη από την έξοδό του από το ΚΚΕ είχε σχέση με την Λενινιστική Αντιπολίτευση του ΚΚΕ (ΛΑΚΚΕ) φράξια στον αρχειομαρξισμό στην οποία γίνεται στέλεχος της και διαγράφεται λόγω ότι έθετε ζητήματα δημιουργίας κομμάτων που δεν θα κάνουν αντιπολίτευση στο ΚΚΕ αλλά θα έχουν ανεξάρτητη δράση . Το 1932 συνελήφθη από τις αρχές ξανά, και στάλθηκε στη Κέρκυρα για κάποια ερημοδικία όπου ασχολείται με την τοπική Αυτοδιοίκηση ως εκλεγμένος πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου του χωριού του προσπαθώντας να εφαρμόσει φιλεργατική και αντιφασιστική πολιτική. Ωστόσο τον Μάρτη του 1935, μετά από τη δημιουργία της ομάδας Μπολσεβίκος της οποίας ήταν επικεφαλής ο Γιώργης Βιτσώρης θα προσχωρήσει σε αυτήν αφού πρώτα μετακομίσει στην Αθήνα. Μετά το Κίνημα 1ης Μαρτίου 1935 υποστηρίζει κριτικά τους Δημοκρατικούς αξιωματικούς και αυτό θα είναι αιτία διάσπασης της ομάδας του ,καθώς και προσχώρησης μελών από την οργάνωση του Παντελή Πουλιόπουλου και τη δημιουργία της νέας οργάνωσης Κομμουνιστική Διεθνιστική Ένωση με εφημερίδα το Εργατικό Μέτωπο. Στις εκλογές του 1936 συμμετείχε μετωπικά μαζί με την οργάνωση του Πουλιόπουλου και θα λάβουν 296 ψήφους. Στα γεγονότα του 1936 θα υποστηρίξει την ανάγκη για γενική απεργία.

Δικτατορία του Μεταξά

Στη Δικτατορία του Μεταξά η οργάνωση του συνέχισε τη δράση της εκδίδοντας παράνομα εφημερίδα και προκυρήξεις. Στις 6 Απρίλη του 1937 συλλαμβάνεται από την ειδική ασφάλεια όπου βασανίζεται για να αποκαλύψει την παράνομη έδρα της οργάνωσης χωρίς κάποιο αποτέλεσμα και θα σταλεί στις φυλακές της Αίγινας και Ακροναυπλίας, όπου θα διαμορφώσει τη θέση στα 1937 ενάντια στην υπεράσπιση της ΕΣΣΔ στον διαφαινόμενο επόμενο πόλεμο.

Κατοχή και Δεκεμβριανά

Με την βοήθεια του αντιστασιακού Μητροπολίτη Καρύστου Παντελεήμονα, ο Άγις Στίνας απέδρασε στην Εύβοια όπου είχε μεταχθεί και φτάνει στην Αθήνα όπου συμμετάσχει μαζί με τους ελεύθερους συντρόφους του στην ανασυγκρότηση της ομάδας του. Η θέση του Στίνα στα διαδοχικά κόμματα που συμμετείχε Κομμουνιστικό Διεθνιστικό Κόμμα Ελλάδας, Διεθνιστικό Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, Διεθνιστικό Επαναστατικό Κόμμα Ελλάδας ήταν ότι το ΚΚΕ ήταν εθνικιστικό κόμμα που εξέφραζε τα συμφέροντα της αστικής τάξης και του Βρετανικού Ιμπεριαλισμού) :(Το ΚΚΕ) εξαπατά την εργατική τάξη, την κρατά δεμένη στο άρμα των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων και της εμπνέει το πιο κτηνώδες εθνικιστικό μίσος ενώ η πλευρά των κατοχικών δυνάμεων ήταν όργανο του Γερμανικού Ιμπεριαλισμού. Για την δράση των αντάρτικων σχηματισμών είχε τη θέση ότι δίνουνε αφορμές στο κράτος για να χρησιμοποιεί αυταρχικά μέτρα εναντίον του λαϊκού κινήματος. Στα Δεκεμβριανά κατηγόρησε το ΕΑΜ ότι κάνει σταλινικό πραξικόπημα. Συνέπεια και αυτού ο ΕΛΑΣ και η ΟΠΛΑ θα επιτεθεί εναντίον τους. .

Εμφύλιος πόλεμος

Συμμετάσχει στο Ενοποιητικό συνέδριο των τροτσκιστικών κομμάτων το 1946 που θα δημιουργήσει το Κομμουνιστικό Διεθνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΔΚΕ). Στις συνομιλίες στο θέατρο Αλίκη με στελέχη του ΚΚΕ σε ένα ιδιότυπο debate της εποχής που πραγματοποιήθηκε κατόπιν πρωτοβουλίας του ΚΚΕ ήταν ομιλητής του ΚΔΚΕ. Επεδίωκε μέσα στα 1946 ρήξη των σχέσεων με το ΚΚΕ που είχε αναπτύξει η κυρίαρχη τάση μέσα στο ΚΔΚΕ, και θεωρούσε τον εμφύλιο πόλεμο ως προγεφύρωμα της Σοβιετικής Ένωσης στην Ελλάδα. Ο Στίνας τελικά έκανε φράξια στο κόμμα και εξέδωσε την εφημερίδα Εργατικό Μέτωπο που θα κλείσει λόγω διώξεων. Ο Στίνας θα γυρίσει στο χωριό του καταγγέλλοντας το ΚΚΕ για τον εμφύλιο πόλεμο. Λόγω της ηλικίας του, της καταστολής του μετεμφυλιακού κράτους αλλά και της μη μαζικής επιρροής του σε εργατικά ακροατήρια σε αυτή τη χρονολογία περίπου πρέπει να ορίσουμε την αποχώρηση του από την ενεργή κεντρική πολιτική σκηνή

Τελευταία χρόνια και υστεροφημία

Το 1958 θα ασχοληθεί με την μετάφραση βιβλίων θα συμμετέχει το 1965 στην βραχύβια ομάδα Νέο Ξεκίνημα που εξέδιδε την εφημερίδα Εργατικό Μέτωπο όπου θα ασκήσει κριτική στη πολιτική της ΕΔΑ Μετά τη δικτατορία των συνταγματαρχών έδινε ομιλίες και συνεντεύξεις. Πέθανε στις 7 Νοεμβρίου 1987, μετά από αποτυχημένη χειρουργική επέμβαση στα μάτια. Παρότι οι γιατροί είχαν προειδοποιήσει για την κρισιμότητά της, λόγω του ότι έπασχε από σάκχαρο, ο ίδιος επέμενε στην πραγματοποίησή της, λέγοντας τι να την κάνω τη ζωή, άμα δεν μπορώ να διαβάζω.. Στο τέλος της ζωής του ο Άγις Στίνας δήλωνε αναρχικός ενώ έχει μεγάλο κύρος στον σημερινό αναρχικό και αυτόνομο χώρο όπου ένα κομμάτι του τον θεωρεί πρόδρομο του. Αντίθετα το βιβλίο του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΟΠΛΑ έχει δεκτεί κριτική για την εγκυρότητα του . Στα πολιτικά μνημόσυνα του θα μιλήσει ο Κορνήλιος Καστοριάδης

Συγγραφικό έργο

• Έχουν εκδοθεί δύο βιβλία του:
  • «Αναμνήσεις» (Εκδόσεις Ύψιλον, 1977),
  • «ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΟΠΛΑ» (Διεθνής Βιβλιοθήκη, Αθήνα 1984 [1]).

• Μελέτες και άρθρα του υπάρχουν στις εφημερίδες και τα περιοδικά: Ριζοσπάστης, Φωνή του Εργάτη, Εργατική, Νεολαία, Εξόριστος Επαναστάτης (Ανάφη 1926), Καπνεργάτης, Αντιφυματικός Αγώνας, AVANTI, Σημαία του Κομμουνισμού, Διαρκής Επανάσταση, Μπολσεβίκος, Νέα Εποχή, Εργατικό Μέτωπο, Δελτίο της Ακροναυπλίας, Εργατική Πάλη, Εσωτερικό Δελτίο ΚΔΚΕ, Νέο Ξεκίνημα, Πεζοδρόμιο, Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα.
• Μπροσούρες:
  • Κριτική στις αποφάσεις της 4ης Ολομέλειας του ΚΚΕ (1932),
  • Χρονικό της Ομάδας (1950), «Εργατικά» κόμματα,
  • «Εργατικά» κράτη και το απελευθερωτικό κίνημα της εργατικής τάξης (1965).

• Πρόλογοι στο «Οι σοσιαλιστές και ο πόλεμος» του Λένιν και Ζηνόβιεφ, στο «Κριτική εκτίμηση της ρωσικής επανάστασης» της Λούξεμπουργκ και στο «Επαναστατικό κίνημα στον σύγχρονο καπιταλισμό» του Καστοριάδη.
• Την εισαγωγή και μετάφραση στις μπροσούρες της Λούξεμπουργκ "Τι ζητάει ο Σπάρτακος" και "Γράμματα από τη φυλακή", όπως και τον πρόλογο στην "Ουγγρική Επανάσταση 1956.

Μέχρι το 1926 υπέγραφε με το πραγματικό του ονοματεπώνυμο: Σπύρος Πρίφτης. Από το 1926 και στη συνέχεια με το Άγις Στίνας. Άλλα ψευδώνυμα: Άγις, Δηρός, Κορφιάτης, Φιλίππου.