1η χιλιετία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

1η χιλιετία π.Χ. | 1η χιλιετία | 2η χιλιετία

1ος αιώνας | 2ος αιώνας| 3ος αιώνας | 4ος αιώνας | 5ος αιώνας
6ος αιώνας | 7ος αιώνας| 8ος αιώνας | 9ος αιώνας | 10ος αιώνας

Η 1η χιλιετία είναι η περίοδος που ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου, 1 μ.Χ., και τελείωσε στις 31 Δεκεμβρίου, 1000 μ.Χ., κατά το Ιουλιανό ημερολόγιο. Ήταν η πρώτη περίοδος των εκατό χρόνων στην Χριστιανική Χρονολογία.

Στην Ευρώπη και στην Μεσόγειο, η πρώτη χιλιετία ήταν μια περίοδος μεγάλων αλλαγών. Ο πρώτος αιώνας είδε την ανάπτυξη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, την οποία ακολούθησε η σταδιακή πτώση της κατά την περίοδο της Ύστερης Αρχαιότητας, της ανάπτυξης του Χριστιανισμού και της Μετανάστευσης. Το δεύτερο μισό της χιλιετίας χαρακτηρίζεται ως ο Πρώιμος Μεσαίωνας στην Ευρώπη και χαρακτηρίζεται από τις ανακαλύψεις των Βίκινγκ στην Δύση, την ανάπτυξη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στην Ανατολή και τις ισλαμικές κατακτήσεις στην Βόρειο Αφρική και στην Ιβηρική Χερσόνησο, οι οποίες κορυφώθηκαν με την Ισλαμική Χρυσή Εποχή (700-1200 μ.Χ.)

Στην Αραβία, στα μέσα του 7ου αιώνα, ένας άνδρας με το όνομα Μοχάμεντ έγινε ο ηγέτης και ο τελευταίος προφήτης του Ισλάμ. Μετά τον θάνατό του, οι σύντροφοί του επέκτειναν την θρησκεία.

Στην Ανατολική Ασία, η πρώτη χιλιετία ήταν επίσης η περίοδος μεγάλων πολιτιστικών προόδων, με πιο χαρακτηριστική την έξαρση του βουδισμού στην Ανατολική Ασία. Στην Κίνα, η δυναστεία των Χαν αντικαταστάθηκε από την δυναστεία των Τζιν και αργότερα από την δυναστεία των Τανγκ μέχρι που ο 10ος αιώνας είδε τον ανανεωμένο κατακερματισμό της περιόδου των Πέντε Δυναστειών και των Δέκα Βασιλείων. Στην Ιαπωνία παρατηρήθηκε μια απότομη αύξηση του πληθυσμού όταν η χρήση αγροτικών εργαλείων αύξησε την παραγωγικότητα. Ιδρύθηκε το δικαστήριο Γιαμάτο.

Στην Νότιο Αφρική, οι ινδικές αποικίες χωρίστηκαν σε διάφορα βασίλεια καθ'όλη την πρώτη χιλιετία, μέχρι την δημιουργία της Αυτοκρατορίας Gupta.

Στην Μέση Αμερική, η πρώτη χιλιετία ήταν μια περίοδος τεράστιας ανάπτυξης και γνωστή με το όνομα Κλασική Εποχή (200-900 μ.Χ.) Η Teotihuacan έγινε μητρόπολη και η αυτοκρατορία της κυριάρχησε στην Μέση Αμερική. Στην Νότιο Αμερική, οι πολιτισμοί πριν τους Ίνκας αναπτύχθηκαν και παρήγαγαν εντυπωσιακά μεταλλικά έργα και μερικά από τα καλύτερα κεραμικά του αρχαίου κόσμου.

Στην Βόρεια Αμερική, αναπτύχθηκε ο πολιτισμός στον Μισσισσιπή στο τέλος της χιλιετίας. Πολλές πόλεις χτίστηκαν ; η Cahokia, η μεγαλύτερη πόλη, βασίστηκε στο σημερινό Ιλλινόις. Η κατασκευή του Monks Mound στην Cahokia ξεκίνησε το 900–950 CE.

Πολιτισμοί, βασίλεια και δυναστείες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βασίλεια και πολιτισμοί κατά την 1η χιλιετία μ.Χ.
Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
  • Nok
  • Ghana Empire
  • Christian Nubia (Nobatia, Makuria, Alodia)
  • Aksumite Empire
  • Abbasid Caliphate
  • Fatimid Caliphate
  • Kingdom of Kangaba
  • Igbo-Ukwu
  • Kingdom of Nri
  • Kanem Empire
  • Ife
  • Awka
  • Maya civilization
  • Huastec
  • Teotihuacan
  • Toltec
  • Totonac
  • Zapotec
  • Mixtec
  • Teuchitlan
  • Kaan Kingdom
  • Tikal
  • Palenque
  • Tonina
  • Caracol
  • Copan
  • Kingdom of Quito
  • Muisca Confederation
  • Tairona
  • Chimor
  • Tiwanaku
  • Wari culture
  • Moche culture
  • Lima culture
  • Parthian Empire
  • Han dynasty
  • Kushan Empire
  • Rashidun Caliphate
  • Xiongnu
  • Three Kingdoms
  • Sassanid Empire
  • Jin dynasty
  • Gupta Empire
  • Byzantine Empire
  • Rashtrakuta dynasty
  • Pala Empire
  • Hephthalite Empire
  • Sui dynasty
  • Chola dynasty
  • Tang dynasty
  • Volga Bulgaria
  • Song dynasty
  • Goguryeo
  • Buyeo
  • Baekje
  • Silla
  • Srivijaya
  • Roman Empire
  • Anglo-Saxon England
  • Irish Kingdoms
  • Merovingian dynasty
  • Carolingian Empire
  • West Francia
  • Middle Francia
  • East Francia
  • Holy Roman Empire
  • Kingdom of France
  • Bulgarian Empire
  • Viking
  • Kievan Rus'
  • Tuʻi Tonga Empire

Γεγονότα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεγονότα κατά την 1η χιλιετία μ.Χ.
Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
1ος αιώνας AD 70 Kandake Amanikhatashan sends Kushite cavalry to aid Roman Emperor in Jerusalem revolt

AD 100 rise of the Aksum AD 100 Khoekhoe reach southern coast of Africa

AD 1 Cahuachi established

AD 50 Pyramid of the Sunbegan

AD 25 Han Dynastyreestablished under Guangwu

AD 33 Christianity begins AD 70 Jewish diaspora

AD 9 Rhine established as boundary between Rome and Germany

AD 47 London founded AD 58 Alpes Cottiae becomes a Roman province AD 79 Pompeii destroyed

AD 1 Caroline Islands colonized
2ος αιώνας 150 Rhapta, hint of pre-Swahili, Periplus of the Erythraean Sea

200 Bantu reach east Africa 200 Nok culture ends

150 Cahuachi becomes dominant ceremonial site in southern Peru 184 Yellow Turban Rebellion 106 Dacia becomes a Roman province

166 Siege of Aquileia 180 End of the Macromannic Wars

Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
3ος αιώνας 212 Egyptians granted Roman citizenship

230 Aksum wars with Himyarand Saba alliance 300 Aksum prints own coins

250 Rise of Laguna de los Cerros

292 Stela 29 inscribed 300 Tikàl conquers El Mirador

208 Battle of Red Cliffs during the decline of the Han Dynasty

280 Jin reunifies China

212 Roman citizenship extended to all free people in the empire

214 Hispania divided into Gallaecia, Tarraconensis, Baetica and Lusitania 286 Diocletian divides the empire East and West

300 Eastern Polynesian culture develops
4ος αιώνας 333 Aksum converts to Christianity

350 Meroe comes to an end 350 King of Anwar, Kaja Maja

378 Teotihuacan conquers Waka, Tikal, and Uaxactun, the beginning of its conquest of the Maya 319 Rise of Gupta Empire in South Asia

383 Battle of Fei River 393 Last Olympic Games

313 Edict of Milan

370 Huns invade Eastern Europe

396 Alaric and the Visigoths invade Greece

Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
5ος αιώνας 401 c. camel main transport for trans-Sahara

429 Vandal invasion 500 Nubia split into Nobadia, Makuria, Alodia

420 Southern and Northern Dynasties period begins 407 Vandals enter Iberia

421 Romans defeat Persians 476 Fall of Roman Empire

500 Settlement of Hawaii, Easter Island, Society Islands, Tuamotus and Mangareva
6ος αιώνας 520 Kaleb attacks Yemen

533 Belisarius invades Africa 540 Nubia converts to monophysite Christianity

600 Wari' conquer Peru

600 Construction of Palenque

538 Buddhism introduced in Japan.

570 Birth of the Islamic prophet Muhammad

507 Battle of Vouillé

535 Byzantine army invades Italy 585 Visigoths conquer Suevi kingdom

Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
7ος αιώνας 641 Muslims invade Africa

690 Za Dynasty founded 697 Carthage destroyed

650 Settlement of Xochitecatland Cacaxtla

700 Teotihuacan destroyed

618 Tang Dynasty established

632 Rise of Islam 651 Islamic conquest of Persia

c.680 Bulgarian Empire was founded; 700 Settlement of the Cook Islands
8ος αιώνας 702 Aksum attacks Arabia

706 Arabic in Egypt 789 Independent Morocco

738 Quiriguá becomes independent of Copan

750 Sacred Cenote built at Chichén Itzá

780 Murals at Bonampakabandoned

738 Caliphate campaigns in India and invasion of India by Umayyad Caliphate was averted

755 An Shi Rebellion

717 Siege of Constantinople

718 Islamic conquest of Spain

Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
9ος αιώνας 801 c. Kanem Empire founded

801c. Aksum declines, capital moved to interior 900c. Igbo-Ukwu founded

835 Ganlu Incident 872 Norway unites

c.874 Settlement of Iceland 896 Hungarians invade Carpathia

900 Settlement of New Zealand
10ος αιώνας 905 Tulunids ejected

909 Fatimid established 969 Fustat captured

950 Great Serpent Moundconstructed

990 Toltecs conquer Chichén Itzá

907 Political upheaval of the Five Dynasties begins

960 Song dynasty established

958 Denmark unites

985 Erik the Red founds colony in Greenland

1000 Polynesians build stone temples

Σημαντικά πρόσωπα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημαντικά πρόσωπα κατά την 1η χιλιετία μ.Χ.
Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
1ος αιώνας Natakamani

Zoskales Amanikhatashan

Jesus of Nazareth

Paul of Tarsus Kanishka Mary Magdalene

Caesar Augustus

Nero Pliny the Elder

2ος αιώνας Gadarat

Septimius Severus Gärmat

Yax Moch Xoc Cai Lun

Zhang Heng

Plutarch

Ptolemy Commodus

Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
3ος αιώνας Macrinus

King Aphilas of Aksum Endubis

Curl Snout Mani

Cao Cao Zhuge Liang

Diocletian
4ος αιώνας Ezana

King Kaja Maja Ousanas

Siyaj K'ak' Empress Jingū

Samudragupta

Constantine I
Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
5ος αιώνας Augustine of Hippo

Nezool Ouazebas

K'inich Yax K'uk' Mo' Aryabhata Hypatia

Attila the Hun Geiseric

Hawaiiloa
6ος αιώνας Saifu

Gelimer Saint Frumentius

Muhammad

Emperor Wen of Sui Khosrau I

Clovis I

Theodoric the Great Justinian I

Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
7ος αιώνας Gregory the Patrician

Bilal Ibn Rabah Za Alieman

K'inich Janaab' Pakal

Waxaklahùn Ubàh K'awìl

Abu Bakr

Umar Uthman Ali

Saint Isidore of Seville

Kubrat Asparukh

8ος αιώνας Mai Sef of Saif

Ghana Majan Dyabe Cisse Merkurios of Makuria

Abū Ḥanīfa

Muḥammad ibn Idrīs al Shāfīʿī Abi Ishaq Li Bai

Saint Bede

Charles Martel Tervel

Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
9ος αιώνας Mai Fune

Bilikisu Sungbo Georgios I

Ahmad ibn Hanbal

Muhammad al-Bukhari Abu Dawood Muhammad Khwarizmi Bayazid Bastami

Charlemagne

Alfred the Great Krum

10ος αιώνας Ubayd Allah al-Mahdi Billah

Georgios II Rafael

Ce Acatl Topiltzin Abū Rayḥān al-Bīrūnī

Ḥasan ibn Alhazen Al Battani Emperor Taizu of Song

Simeon I

Otto the Great Bjarni Herjólfsson Erik the Red

'Aho'eitu

Εφευρέσεις και ανακαλύψεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εφευρέσεις και ανακαλύψεις
Επικοινωνία Μαθηματικά και Επιστήμες Γεωργία Μεταφορές Warfare
  1. Woodblock printing
  2. Paper
  1. Algebra
  2. Ptolemaic system
  3. Steel
  1. Coffee
  2. Hops
  1. Horseshoe
  2. Stirrup
  3. Magnetic compass
  1. Greek fire
  2. Chess
  3. Gunpowder

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Great Britain War Office. Intelligence Branch, επιμ. (1878) (στα Αγγλικά). Cyprus. Λονδίνο: H.M.S.O. http://www.archive.org/details/cyprus00brangoog. Ανακτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2009.