Ψάθα (φυτό)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Το φυτό Typha latifolia, γνωστό και ως ψαθί ή ψάθα.

Ψάθα ή ψαθί (βοτανική ονομασία: Typha latifolia), αλλιώς τύφη η πλατύφυλλος ή βούρλο, ή κν. ψάθα ή παπύρι (αγγλ. Typha latifolia), είναι φυτό που διαβιεί συνήθως σε στάσιμα ύδατα, ή νερά με ροή.[1] Είναι ένα πολυετές φυτό που φυτρώνει επίσης σε έλη και στις όχθες λιμνών και ποταμών.

Φυτό του νερού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανήκει στην οικογένεια Typhaceae και φτάνει σε ύψος από 1 μέχρι και 2,5 μέτρα. Τα φύλλα του, ως πολύ μαλακοί βλαστοί, έχουν πλάτος περίπου 2 cm, αλλά χαρακτηριστικό είναι το μεγάλο μήκος τους, που μπορεί να φτάσει μέχρι και 2 μέτρα. Ανθίζει από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο.

Συχνά απαντώμενο φυτό σε σημεία που έχει νερό, θεωρείται το πιο κατάλληλο για τις λίμνες, αφού παίζει σημαντικό ρόλο στην βελτίωση της ποιότητας του νερού.[2][3] Φυτεύεται και χρησιμοποιείται σε τεχνικές λίμνες για τον βιολογικό καθαρισμό του νερού, που γίνεται σε συνεργασία της ψάθας με βακτηρίδια. Πολλές φορές οι ταξιανθίες του φυτού χρησιμοποιούνται σαν διακοσμητικά στα σπίτια. Το καφέ μέρος του άνθους αποτελεί το θηλυκό μέρος της ταξιανθίας και στο ξυλώδες μέρος στην άκρη του άνθους αναπτύσσονται τα αρσενικά άνθη.

Υλικό πλεκτικής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα μακριά φύλλα του φυτού Typha latifolia συλλέγεται και χρησιμοποιείται για «ψάθες». Έτσι η ίδια ονομασία χρησιμοποιείται για αυτά τα φυλλώματα τα οποία συλλέγονται το καλοκαίρι, και ξηραίνονται για 40 με 50 ημέρες, με αργό τρόπο.

Κλασικές καρέκλες από ξύλινο σκελετό και ψαθί.

Την ψάθα (ή επίσης γνωστή ως ψαθί) τη συναντάμε συχνά σε καρέκλες παραδοσιακού τύπου καφενείου, στο ανώτερο μέρος τους. Παλιότερα έτσι φτιάχνονταν οι περισσότερες καρέκλες. Πλέκεται από ειδικούς τεχνίτες και χρησιμοποιείται για την πλήρωση των κενών του τελάρου. Αυτό στα παλαιότερα χρόνια ονομάζονταν «ψάθωμα καρέκλας καφενείου».[4]

Το ψαθί χρησιμοποιούνταν πολύ περισσότερο στο παρελθόν στα καθίσματα, επίσης στις πλάτες των επίπλων, καθώς επίσης και στα τελάρα από τα καλύμματα των καλοριφέρ που έφτιαχναν. Η τέχνη αυτής της πλεκτικής άνθισε σε αρκετά μέρη της Ελλάδας, ιδίως σε μέρη που είχαν λίμνες.[5] Στα Γιάννενα, αναφέρεται ότι η ψάθα χρησιμοποιούνταν, τα παλιά χρόνια, ως στρωσίδι και είχε μια ευρεία χρήση στα σπίτια. Οι νοικοκυρές έβαζαν τις ψάθες κάτω από τις κουρελούδες ή τα χαλιά -ελλείψει ξύλινων πατωμάτων τότε- ως ένα θερμομονωτικό υλικό.[6]

Σήμερα, πλέον, λιγότερο χρησιμοποιείται στην πλεκτική ή για άλλες χρήσεις, και είναι μία σπάνια πρώτη ύλη.[7]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.tsamisaquarium.gr/Selides/Limni/typha_latifolia.htm
  2. Jackson, Jeremiah (April 2007). «Removing Arsenic Sustainably». Civil Engineering: 45–55. 
  3. Jackson, Jeremiah (December 18–20, 2006). «Treatment of Arsenic Contaminated Water Using Aquatic Macrophytes» (στα αγγλικά). An International Perspective on Environment and Water Resources (American Society of Civil Engineers, Environment and Water Resources): New Delhi, India. 
  4. Σιμωνέτης, Γιάννης Θ. (2001). Γλωσσάρι της Μαστοράντζας. Αθήνα: Εκδόσεις Ξύλο-Έπιπλο. σελ. 473. 
  5. https://typos-i.gr/article/otan-eftiaxnan-psa8es
  6. Dieye, Younouss; Sambou, Vincent; Faye, Mactar; Thiam, Ababacar; Adj, Mamadou; Azilinon, Dorothe (2017-01-01). «Thermo-mechanical characterization of a building material based on Typha Australis». Journal of Building Engineering 9: 142–146. doi:10.1016/j.jobe.2016.12.007. ISSN 2352-7102. 
  7. https://www.inkefalonia.gr/koinonia/63067-gerasimos-miniatis-terezis-o-palios-kareklas-tou-nisioy-mas-eikones