Τορμπερνίτης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Τορμπερνίτης
Torbernite-120981.jpg
Γενικά
ΚατηγορίαΦωσφορικά
Χημικός τύποςCu(UO2)2(PO4)2 . 8−12H2O
Ορυκτολογικά χαρακτηριστικά
Πυκνότητα3,2 gr/cm³
ΧρώμαΌλες οι αποχρώσεις του πράσινου
Σύστημα κρυστάλλωσηςΤετραγωνικό
ΚρύσταλλοιΤραπεζοειδείς σε σχήμα κύβου, οκταγώνου, σπανιότερα πυραμιδοειδείς, με έντονο ανάγλυφο
ΥφήΣυμπαγής, σπανιότερα φυλλώδης ή σε επιφλοιώσεις
ΔιδυμίαΣπάνια κατά {110}
Σκληρότητα2 - 2,5
ΣχισμόςΤέλειος κατά {001}, ασαφής κατά {100}
ΘραύσηΑνώμαλη
ΛάμψηΥαλώδης, μαργαριτώδης, ενίοτε ημιαδαμάντινη
Γραμμή κόνεωςΑνοικτοπράσινη
ΠλεοχρωισμόςΟ = σκούρο πράσινο έως γαλάζιο Ε = πράσινο
ΔιαφάνειαΣπάνια διαφανής, συνήθως ημιδιαφανής ως αδιαφανής
ΠαρατηρήσειςΡαδιενεργός λόγω του περιεχομένου ουρανίου

Ο τορμπερνίτης είναι ένυδρο φωσφορικό και ουρανυλιούχο ορυκτό του χαλκού. Το όνομα του αποδόθηκε προς τιμήν του Torbern Olof Bergmann (1735-1784), Καθηγητή της Φυσικής και της Χημείας στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα (Σουηδία).

Είναι σχετικά ασύνηθες ορυκτό, το οποίο σχηματίζεται στις ζώνες οξείδωσης ορισμένων χαλκούχων / ουρανιούχων κοιτασμάτων. Η περιεκτικότητά του σε νερό δεν είναι σταθερή και μεταβάλλεται ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες σχηματισμού του. Σε πολύ ξηρά κλίματα μετατρέπεται σε μετατορμπερνίτη (άνυδρη παραλλαγή), ο οποίος έχει παρόμοιο χρώμα αλλά υψηλότερη διαφάνεια. Λόγω χρώματος και υφής είναι περιζήτητος από συλλέκτες, αν και, λόγω ραδιενέργειας, η κατοχή του είναι επικίνδυνη χωρίς προστατευτικά μέτρα.

Ορυκτά με τα οποία σχετίζεται είναι ο μετατορμπερνίτης, ο ωτουνίτης, ο ουρανινίτης, ο ουρανοφανής και πολλά σπάνια ορυκτά τα οποία περιέχουν τη ρίζα του ουρανυλίου (UO2)

Απαντάται σε αρκετές περιοχές της Γης, αλλά σε μικρές ποσότητες. Σχετικά μεγάλες ποσότητες και όμορφοι κρύσταλλοι συναντώνται στην Πορτογαλία, τη Σλοβακία, τη Γαλλία (πολλές περιοχές), τη Γερμανία (Σαξωνία και άλλες περιοχές), την Τσεχία, την Κορνουάλη στην Αγγλία, πολλές περιοχές της Αυστραλίας, το Ζαΐρ (επαρχία Κατάνγκα, μεγάλοι ημιδιάφανοι κρύσταλλοι) και τις ΗΠΑ (κυρίως Νεβάδα και Βόρεια Καρολίνα). Μικρότερης έκτασης εμφανίσεις σε αρκετές άλλες χώρες.

Δεν έχει αναφερθεί ύπαρξή του στην Ελλάδα.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • James Dwight Dana, Manual of Mineralogy and Lithology, Containing the Elements of the Science of Minerals and Rocks, READ BOOKS, 2008 ISBN 1443742244
  • Frederick H. Pough, Roger Tory Peterson, Jeffrey (PHT) Scovil, A Field Guide to Rocks and Minerals, Houghton Mifflin Harcourt, 1988 ISBN 039591096X
  • Walter Schumann, R. Bradshaw, K. A. G. Mills, Handbook of Rocks, Minerals and Gemstones, Houghton Mifflin Harcourt, 1993 ISBN 0395511372