Τετραωρία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Με τον όρο τετραωρία χαρακτηρίζεται κυρίως η υπηρεσία φυλακής στα πλοία, κοινώς "βάρδια", και στη ναυτική καθομιλουμένη "τόκα βάρδια". Σε όλους τους τύπους των πλοίων και ανεξαρτήτως κατηγορίας εμπορικό ή πολεμικό τέσσερις συνεχόμενες ώρες αποτελούν μια τετραωρία φυλακής - υπηρεσίας. Έτσι κάθε εικοσιτετράωρο χωρίζεται σε 6 τετραωρίες.
Οι τετραωρίες αρχίζουν από το μεσονύκτιο και καταλήγουν σ΄ αυτό και είναι: 1η (00.00 - 04.00), 2η (04.00 - 08.00), 3η (08.00 - 12.00), 4η (12.00 - 16.00), 5η (16.00 - 20.00) και 6η (20.00 - 24.00). Η κάθε τετραωρία - βάρδια επαναλαμβάνει μετά από δύο συνεχόμενες τετραωρίες. Έτσι όσοι εκτελούν την 1η τετραωρία, εκτελούν και τη 4η, οι της 2ης και την 5η και όσοι την 3η και την 6η. Συνεπώς όλοι εκτελούν συνολική οκτάωρη βάρδια σε κάθε εικοσιτετράωρο.

Τα παραπάνω ζεύγη τετραωριών στα πολεμικά πλοία λέγονται και τοιχαρχίες ή ημιτοιχαρχίες όταν γίνεται αναφορά ανά τετραωρία. Της κάθε τετραωρίας είτε "εν πλω", είτε "εν όρμω", και ανεξαρτήτως τύπου πλοίου και υπαγωγής, ηγείται ο επ΄ αυτής "Αξιωματικός φυλακής".

Τέτοιες τετραωρίες - φυλακές εκτελούν το προσωπικό καταστρώματος και το προσωπικό μηχανής, και παλαιότερα το προσωπικό ασυρμάτου, μέχρι που η εξέλιξη των μέσων επικοινωνίας κατέστησε την υπηρεσία τους περιττή. Τα καθήκοντα του προσωπικού των πλοίων ανά τετραωρία, για μεν τα εμπορικά πλοία προσδιορίζουν οι "ναυτικές συλλογικές συμβάσεις" για δε στα πολεμικά πλοία οι "Διατάξεις του Πολεμικού Ναυτικού".

  • Εξυπακούεται ότι για μικρά πλοία που εκτελούν περιορισμένους πλόες και με περιορισμένο προσωπικό (πλήρωμα), π.χ. μικρά πορθμεία, ακταιωροί, αλιευτικά κ.ά. δεν ακολουθούνται οι παραπάνω αναφερόμενες τετραωρίες, αλλά συνήθως συνεχόμενο οκτάωρο ή εξάωρο.