Σύστημα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Το σύστημα αποτελεί συνάθροιση/συλλογή οντοτήτων/αντικειμένων, υλικών ή αφηρημένων, τα οποία αποτελούν σύνολο και το κάθε στοιχείο αλληλεπιδρά ή συσχετίζεται με τουλάχιστον ένα ακόμη στοιχείο του συνόλου. Κάθε αντικείμενο που δε συσχετίζεται / αλληλεπιδρά με κανένα στοιχείο του συστήματος δεν αποτελεί μέρος του συστήματος. Ένα υποσύστημα είναι ένα σύνολο στοιχείων το οποίο αποτελεί σύστημα από μόνο του αλλά και μέρος του όλου συστήματος.

Κάθε διαμέριση ή συσσώρευση πραγματικών αντικειμένων/οντοτήτων σε συστήματα είναι αυθαίρετη, ως εκ τούτου αποτελεί μία υποκειμενική αφαιρετική έννοια.

Το ερευνητικό γνωστικό πεδίο που ασχολείται με τη διεπιστημονική μελέτη συστημάτων και γενικών συστημικών ιδιοτήτων είναι η γενική θεωρία συστημάτων, ή αλλιώς συστημική επιστήμη. Το πεδίο αυτό διερευνά την οργάνωση και τις αφηρημένες ιδιότητες της ύλης και της νόησης, αναζητώντας γενικές αρχές και έννοιες ανεξάρτητες από κάποιο συγκεκριμένο εννοιολογικό πλαίσιο, την ουσία τους, τον τύπο τους ή τη χωρική/χρονική κλίμακα ύπαρξης τους.

Σύμφωνα με την TOGA meta-theory, (A.M. Gadomski,1993), ουσιώδης όψη κάθε συστημικής θεωρίας είναι το σύνολο των αξιωμάτων της, (άμεσων ή έμμεσων), που οδηγούν σε τέτοιες ενοποιητικές έννοιες όπως μεταοντολογία, μετασύστημα και μεταθεωρία. Βασίζονται στις γενικές ιδιότητες των συστημάτων από συστήματα και είναι τομέας πρακτικού ενδιαφέροντος και συνεχούς επιστημονικής έρευνας.

Συστήματα στην πληροφορική και την επιστήμη υπολογιστών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην επιστήμη υπολογιστών και την πληροφορική, το σύστημα θα μπορούσε επίσης να είναι μία μέθοδος ή ένας αλγόριθμος. Ένα παράδειγμα θα διαφωτίσει: υπάρχουν διάφορα συστήματα μέτρησης, όπως η ρωμαϊκή αρίθμηση, διάφορα συστήματα για συμπλήρωση εγγράφων ή καταλόγων και διάφορα συστήματα βιβλιοθηκονομίας. Το παράδειγμα αφορά τον ορισμό των στοιχείων που διασυνδέονται (στην περίπτωση αυτή προκειμένου να διευκολυνθεί η ροή πληροφορίας). Το σύστημα μπορεί να αναφέρεται επίσης σε ένα πλαίσιο, είτε λογισμικού ή υλικού, σχεδιασμένο για να επιτρέπει την εκτέλεση προγραμμάτων λογισμικού, άρα πλατφόρμα.

Συστήματα στη μηχανική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη μηχανική, ο όρος σύστημα συνήθως είναι καλώς ορισμένος. Χρησιμοποιείται με αναρίθμητα διαφορετικά περιεχόμενα και αποτελεί αντικείμενο βασικών μηχανικών δραστηριοτήτων όπως προγραμματισμός, σχεδίαση, υλοποίηση, κατασκευή και συντήρηση. Η συστημική μηχανική είναι επίσης ένας γενικός θεωρητικός κλάδος των διαφόρων μηχανικών προσεγγίσεων και υποδειγμάτων.

Ο σχεδιασμός σύνθετων συστημάτων μηχανικής απαιτεί πλαίσια μεταμοντέλων. Από τη συστημική προοπτική (που προτείνεται από Adam Maria Gadomski, 1988), η σχέση μεταξύ του συστήματος και των στόχων του μπορεί να αποσυντεθεί τυπικά σε αλληλεπιδρώντα επίπεδα συστήματος, διαδικασίας, λειτουργίας και στόχου. Αυτή η εννοιολογική μοντελοποίηση θα έπρεπε να επιτρέπει την ολοκλήρωση των προδιαγραφών σχεδίασης με τις αντικειμενικές ιδιότητες των συστημάτων του πραγματικού κόσμου και τα διαθέσιμα τεχνολογικά στοιχεία.

Συστήματα σε κοινωνικές και γνωστικές επιστήμες και έρευνα διοίκησης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κοινωνικές και γνωστικές επιστήμες αναγνωρίζουν εκατοντάδες συστήματα σε μοντέλα ανθρωπίνων προσώπων και ανθρωπίνων κοινωνιών: λειτουργίες ανθρωπίνου εγκεφάλου, ανθρώπινες νοητικές διεργασίες, εθνοτικά συστήματα και κοινωνικοί / πολιτισμικοί συμπεριφορικοί τύποι.

Στην επιστήμη διοίκησης, στην επιχειρησιακή έρευνα και στην ανάπτυξη οργανισμών (OD) οι ανθρώπινες οργανώσεις θεωρούνται συστήματα (εννοιολογικά συστήματα) αλληλεπιδρώντων στοιχείων, όπως υποσυστημάτων ή συσσωματώσεων συστημάτων, που είναι φορείς αναρίθμητων σύνθετων διαδικασιών και οργανωτικών δομών. Ο θεωρητικός της ανάπτυξης οργανισμών Peter Senge ανέπτυξε την ιδέα ότι οι οργανισμοί αποτελούν συστήματα στο βιβλίο του Η Πέμπτη Αρχή.

Η συστημική σκέψη είναι ένας τύπος σκέψης/συλλογισμού και επίλυσης προβλημάτων. Αρχίζει με την αναγνώριση των ιδιοτήτων του συστήματος σε ένα δοθέν πρόβλημα. Μπορεί να είναι αρμοδιότητα επιπέδου ηγεσίας. Ορισμένοι άνθρωποι μπορούν να σκέφτονται γενικά και να ενεργούν τοπικά. Τέτοιοι άνθρωποι λαμβάνουν υπ' όψιν τις δυνατές επιπτώσεις των αποφάσεών τους σε άλλα τμήματα μεγαλύτερων συστημάτων. Αυτό είναι επίσης μία βάση της συστημικής ανάλυσης στην ψυχολογία.

Οι οργανωσιακές σπουδές με εκπροσώπους όπως η Μάργκαρετ Γουίτλεϊ έχουν επίσης περιγράψει τα έργα των οργανωσιακών συστημάτων σε νέα πλαίσια , όπως κβαντική φυσική, θεωρία του χάους, και αυτοοργάνωσης συστημάτων.

Συστήματα για βελτίωση της λειτουργικότητος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα συστήματα μπορεί επίσης να αναφέρονται σε μία ιδιαίτερη μέθοδο υλοποίησης ενός έργου. Όταν ένας επιτυχής τρόπος υλοποίησης ενός έργου τελειοποιηθεί, αυτή η μέθοδος μπορεί να επαναληφθεί ξανά και ξανά οδηγώντας σε μία "συστημική διεργασία" για την υλοποίηση ενός έργου. Το Malcolm Baldrige National Quality Award περιγράφει τη συστημική ως: "προσεγγίσεις που είναι επαναλήψιμες και χρησιμοποιούν δεδομένα και πληροφορία ούτως ώστε η βελτίωση και η μάθηση είναι δυνατές."

Αυτοί οι τύποι συστημάτων επίτευξης έργων χρησιμοποιούνται για να βελτιώσουν την επαναληψιμότητα της λειτουργίας των ανθρώπων και του εξοπλισμού. Συχνά καταγράφονται -υπό μορφή μιας τυποποιημένης διαδικασίας- και η εργατική δύναμη μπορεί να εκπαιδεύεται για να χρησιμοποιεί το σύστημα. Κατ' αυτόν τον τρόπο άλλοι μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν το ίδιο σύστημα για να εκτελούν παρόμοιες εργασίες.

Έτσι συστήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να βελτιώσουν την λειτουργικότητα. Αυτό έχει επιτευχθεί σε πολλά συστήματα βελτίωσης της λειτουργικότητας όπως Six Sigma, Διαχείριση Ολικής Ποιότητος, ανάλυση αιτιών και έλεγχος στατιστικών διαδικασιών. Έτσι η βελτίωση της λειτουργικότητος μπορεί να συστηματοποιηθεί και να εφαρμοστεί στη διαδικασία βελτίωσης. Παράδειγμα χρήσης συστημάτων για να βελτιωθεί η λειτουργικότητα παρουσιάζεται στο Great Systems web site.

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Hertz H.(1956). Principles of Mechanics. Dover, USA.
  • Korotayev A., Malkov A., Khaltourina D. (2006). Introduction to Social Macrodynamics: Compact Macromodels of the World System Growth. Moscow: URSS. ISBN 5-484-00414-4 [1].

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα: