Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης (1832)
Η συνθήκη της Κωνσταντινούπολης (αλλιώς και «Τελικός Διακανονισμός της Κωνσταντινούπολης», «Κάλενταρ Κιόσκ», 21 Ιουλίου 1832) είναι γραπτή συμφωνία που συνήφθη για τον τελικό διακανονισμό μεταξύ της Ελληνικής Πολιτείας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και με την οποία η δεύτερη αποδεχόταν τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους με συγκεκριμένη οριοθεσία, ως αποτέλεσμα του ένοπλου ελληνικού αγώνα της ανεξαρτησίας των ετών 1821–1829, που είχε προηγηθεί.[1][2]
Προηγούμενες Συνθήκες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Ελλάδα είχε ήδη πετύχει την υπογραφή διαφόρων διεθνών συνθηκών, με τις οποίες αποκτούσε κρατική υπόσταση.[3] Πρώτη από αυτές, δια της οποίας είχε καταστεί αυτόνομη υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου, ήταν το δεύτερο Πρωτόκολλο του Λονδίνου (16 Νοεμβρίου 1828), η οποία προέβλεπε τα σύνορα έως και τον Ισθμό της Κορίνθου, περιλαμβανομένων και της Πελοποννήσου, των παρακείμενων νησιών του Σαρωνικού και των Κυκλάδων. Ακολούθησε το τρίτο Πρωτόκολλο του Λονδίνου (22 Μαρτίου 1829), όπου τα σύνορα προβλέπονταν να επεκταθούν έως την οροθετική γραμμή Αμβρακικού–Παγασητικού με ενσωμάτωση ολόκληρης της Στερεάς Ελλάδας και το τέταρτο Πρωτόκολλο του Λονδίνου (3 Φεβρουαρίου 1830), όταν συμφωνήθηκε να επεκταθούν τα σύνορα έως τη συνοριακή γραμμή Ασπροποτάμου–Σπερχειού, και εντάσσονταν οι Σποράδες και η Αμοργός στην ελληνική επικράτεια.
Τελικός Διακανονισμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Έπειτα από διαπραγματεύσεις περίπου έξι μηνών, στις 21 Ιουλίου 1832, υπογράφτηκε στην Κωνσταντινούπολη ο τελικός διακανονισμός με τον οποίο η Οθωμανική Αυτοκρατορία αποδέχτηκε από κοινού μαζί με τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις (Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας, Βασίλειο της Γαλλίας, Ρωσική Αυτοκρατορία) και αναγνώρισε την ανεξαρτησία της Ελληνικής Πολιτείας, αλλά και τη γραμμή συνόρων Αμβρακικού–Παγασητικού.[4]
Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1832)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, το οποίο υπογράφηκε στις 30 Αυγούστου 1832 μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των εγγυητριών δυνάμεων (Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας, Βασίλειο της Γαλλίας, Ρωσική Αυτοκρατορία), καθορίστηκαν τα σύνορα ανάμεσα στην Ελληνική Πολιτεία και στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η περιοχή της Λαμίας (τότε «Ζητούνι»), την οποία διεκδικούσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία καθώς δεν είχε ελευθερωθεί από ελληνικά όπλα, επιδικάσθηκε στην Ελληνική Πολιτεία. Οι Οθωμανοί έπαιρναν σαν αποζημίωση 40 εκατομμύρια γρόσια, αλλά αρνούνταν την ένταξη της Κρήτης και της Σάμου στο ελληνικό κράτος. Τον Σεπτέμβριο έως και τον Νοέμβριο του 1832, μια επιτροπή οριοθετών χάραξε τα τελικά και οριστικά έως τότε, σύνορα μεταξύ της Ελληνικής Πολιτείας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το ανεξάρτητο Βασίλειον της Ελλάδος, με την έλευση του Βασιλιά Όθωνα Α΄ στις 25 Φεβρουαρίου 1833, εκτεινόταν σε 47.516 τετραγωνικά χιλιόμετρα (περιλαμβανομένης και της Εύβοιας) και αριθμούσε 750.000 κατοίκους.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «1821-1833: «Η τελική ρύθμιση του ελληνικού ζητήματος»». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2016.
- ↑ «Ελένη Διβάνη (καθηγήτρια): Ο αγώνας του Ιωάννη Καποδίστρια για τη διεύρυνση των ελληνικών συνόρων». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2016.
- ↑ Πρωτόκολλο της ανεξαρτησίας του ελληνικού κράτους (Γιώργος Χατζόπουλος, 2 Φεβρουαρίου 2011)
- ↑ «Διεθνείς Συμβάσεις». www.mfa.gr. Ανακτήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2025.